 |
| Tổng thống Donald Trump đình chỉ lỗ hổng thuế “de minimis”, Trung Quốc gặp khó? |
Theo Bloomberg, một thuật ngữ Latin ít được biết đến ngoài giới môi giới hải quan đã bỗng nhiên trở thành tiêu điểm của các tờ báo lớn. Cùng với việc áp đặt mức thuế mới 10% đối với tất cả hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc kể từ ngày 4 /2, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đình chỉ các quy định đặc biệt của nước này đối với hàng hóa “de minimis” từ Trung Quốc. Cụm từ này – dịch theo nghĩa rộng là “quá nhỏ để quan tâm” – đề cập đến các gói hàng nhỏ được gửi trực tiếp từ nước ngoài đến người tiêu dùng, thường là bỏ qua các kho và trung tâm phân phối. Việc đủ điều kiện là hàng hóa “de minimis” mang lại một lợi ích lớn: không cần khai báo hải quan và không phải chịu thuế. Mặc dù mỗi gói hàng “de minimis” rất nhỏ, nhưng chúng lại được vận chuyển với số lượng lớn, chủ yếu từ Trung Quốc.
| "De minimis" là quy định miễn thuế và thủ tục hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu có giá trị thấp. Tại Mỹ, ngưỡng này là 800 USD, cho phép hàng hóa nhỏ từ nước ngoài, đặc biệt là từ Trung Quốc, vào Mỹ mà không bị đánh thuế hay kiểm tra hải quan. |
Để một gói hàng đủ điều kiện miễn trừ “de minimis” của Mỹ, giá trị bán lẻ của nó phải không vượt quá 800 USD – một ngưỡng rất cao so với các quốc gia khác. Ví dụ, ngưỡng này ở Canada là khoảng 40 USD và ở khu vực euro là khoảng 150 USD. Chính quyền của Tổng thống Obama đã nâng ngưỡng này lên mức 800 USD từ 200 USD vào năm 2016.
Miễn trừ này đã có từ năm 1938 khi Quốc hội Mỹ sửa đổi các quy định thuế để miễn thuế đối với các món hàng có giá trị nhỏ nhằm tránh những chi phí không cần thiết, hay như một quan chức Bộ Tài chính Hoa Kỳ trước đây từng nói: “tiêu một đô la để thu về 50 xu”. Miễn trừ này bắt đầu từ 1 USD và đã duy trì mức này trong nhiều thập kỷ trước khi tăng lên 5 USD vào năm 1990, 200 USD vào năm 1993 và sau đó nhảy vọt lên 800 USD vào năm 2016.
Về phần mình, Trung Quốc thường miễn thuế đối với các gói hàng trị giá khoảng 7 USD, trong khi các lô hàng từ các công ty thương mại điện tử chỉ phải chịu thuế nếu trị giá khoảng 700 USD hoặc hơn.
Với ngưỡng miễn thuế cao như vậy, có khoảng 4 triệu gói hàng nhỏ yêu cầu miễn trừ “de minimis” đã nhập vào Mỹ mỗi ngày trong năm 2024. Chúng thường không bị kiểm tra trước khi được chuyển lên xe tải để giao trực tiếp đến cửa nhà của người tiêu dùng.
Điều này đã giúp người tiêu dùng Mỹ tiếp cận với nhiều hàng hóa giá rẻ được bán bởi các nhà bán lẻ thương mại điện tử Trung Quốc như Temu và Shein. Tuy nhiên, nó cũng gây áp lực lên các chuỗi cung ứng toàn cầu, làm tăng chi phí vận chuyển hàng không và làm tắc nghẽn các nỗ lực kiểm soát biên giới. Hơn nữa, các gói hàng này được cho là một trong những cách thức ngày càng tăng để ma túy bất hợp pháp như fentanyl được buôn lậu vào nước này và là cách các hàng hóa khác xâm nhập vào Mỹ vi phạm các quy định cấm nhập khẩu. Chính quyền của Tổng thống Joe Biden đã trên đà thực hiện các biện pháp trừng phạt đối với việc lạm dụng “de minimis” trước khi ông thất bại trong việc tái đắc cử vào tháng 11 năm ngoái, vì vậy lệnh cấm của Tổng thống Donald Trump không phải là điều bất ngờ.
Tác động của “de minimis” là rất lớn, cả về khối lượng lẫn giá trị, và cả hai đều đang tăng lên một cách nhanh chóng. Những gói hàng này trước đây chỉ giới hạn ở áo thun và đồ điện tử nhỏ, nhưng giờ đã mở rộng sang các mặt hàng có giá trị cao hơn như xe đạp điện có giá bán lẻ 799 USD.
Theo một bảng thông tin của Nhà Trắng vào năm 2024, số lượng các lô hàng riêng lẻ nhập vào Mỹ yêu cầu miễn trừ “de minimis” đã vượt quá 1 tỷ mỗi năm, tăng so với khoảng 140 triệu vào một thập kỷ trước. Trong khi Trung Quốc báo cáo chính thức khoảng 23 tỷ USD giá trị xuất khẩu các gói hàng nhỏ sang Mỹ trong năm ngoái, Nomura Holdings ước tính rằng giá trị này lên tới 46 tỷ USD được gửi đến Mỹ đến từ Trung Quốc. (Có sự chênh lệch này vì với số lượng gói hàng lớn như vậy, việc kiểm đếm chính xác trong các thống kê chính thức là rất khó).
Đây là một khối lượng hàng hóa rất lớn. Tuy nhiên, nó chỉ chiếm một phần nhỏ giá trị tổng cộng của các mặt hàng được nhập khẩu vào Mỹ, với tổng giá trị vượt qua 5,3 nghìn tỷ USD trong năm ngoái. Do đó, việc đình chỉ miễn trừ “de minimis” không được kỳ vọng sẽ có ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế Mỹ.
Việc chấm dứt miễn trừ “de minimis” đối với các mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc và Hồng Kông (Trung Quốc) không có nghĩa là người Mỹ sẽ không thể mua hàng từ Shein hay Temu nữa. Nhưng ít nhất một số trong những món hàng này sẽ phải qua thủ tục hải quan và sẽ bị đánh thuế, có thể là ba loại thuế: một loại thuế có thể đã tồn tại từ trước nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump; một loại thuế bổ sung áp dụng cho hàng hóa Trung Quốc trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông; và một thuế bổ sung 10% vừa có hiệu lực.
Chi phí tăng thêm sẽ khiến việc vận chuyển hàng không – vốn đã rất đắt đỏ – trở thành một phương thức vận chuyển có thể không có lợi nhuận cho các hàng hóa giá rẻ. Vì vậy, thay vì bay trên máy bay và chỉ mất vài ngày để đến tay người dùng, một gói hàng có thể mất ba tuần để di chuyển bằng tàu container từ Trung Quốc đến bờ Tây nước Mỹ. Điều này sẽ làm cho thương mại điện tử của Trung Quốc chậm lại và đắt đỏ hơn.
 |
| Các nhà bán lẻ trực tuyến giá rẻ của Trung Quốc có thể gặp khó khăn lớn với thay đổi chính sách này. |
Các nhà bán lẻ trực tuyến giá rẻ như Temu, Shein và AliExpress của Alibaba đã sử dụng miễn trừ “de minimis” trong nhiều năm để mở rộng tại Mỹ, một xu hướng đã được thúc đẩy mạnh mẽ bởi sự bùng nổ thương mại điện tử trong thời kỳ Covid.
Theo đó, Shein là bên tiên phong trong việc nhắm vào người tiêu dùng Mỹ với các sản phẩm áo blouse 2 USD và áo sơ mi 10 USD trong thời kỳ dịch bệnh. Ngoài ra, nền tảng Temu cũng gia nhập vào khoảng năm 2022 với khẩu hiệu “Mua sắm như tỷ phú”.
Thương mại điện tử xuyên biên giới đã chứng tỏ là cứu cánh cho nhiều nhà máy Trung Quốc vốn chỉ có biên lợi nhuận rất mỏng khi chi tiêu của người tiêu dùng trong nước giảm mạnh trong thời kỳ khủng hoảng Covid và chưa bao giờ phục hồi. Nếu không có quy định miễn trừ, có thể sẽ có “sự chậm trễ nghiêm trọng trong việc vận chuyển và một làn sóng đóng cửa nhà máy trong vòng ba tháng”, theo ông Andy Guo, một nhà bán lẻ trực tuyến sản phẩm điện tử và là người sáng lập Waimaojia, một nền tảng truyền thông cho ngành thương mại điện tử xuyên biên giới. Ông cho biết: “Trừ khi chính phủ Trung Quốc công bố các biện pháp hiệu quả để chống lại, tác hại của việc đình chỉ gói hàng nhỏ sẽ là thảm khốc đối với các nền tảng trực tuyến như Temu và Shein, cũng như các nhà máy nhỏ”.
