Các nhà sản xuất ô tô lớn của Nhật như Toyota, Honda, Mazda và Subaru dự báo sẽ thiệt hại tổng cộng hơn 19 tỷ USD chỉ trong năm tài chính hiện tại, do các mức thuế mới mà chính quyền Tổng thống Donald Trump vừa chính thức áp dụng. Tác động không dừng lại ở những cái tên lớn, khi hàng trăm doanh nghiệp vừa và nhỏ trong chuỗi cung ứng khắp Nhật Bản cũng đang bị cuốn vào vòng xoáy bất định.
 |
| Thuế quan đẩy ngành ô tô Nhật Bản đối mặt nguy cơ suy thoái |
Ông Yoshiyuki Nakajima - Giám đốc điều hành Shoda Seisakusho, một nhà cung cấp linh kiện ô tô - cho biết, doanh nghiệp của ông đang tính đến khả năng phải cắt giảm biên lợi nhuận và có thể sa thải lao động nếu thuế quan tiếp tục kéo dài. “Chúng tôi sẽ không còn lựa chọn”, ông nói.
Ngành ô tô là động lực chính thúc đẩy xuất khẩu, tạo việc làm và lan tỏa tăng trưởng tiền lương tại Nhật. Theo Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản, khoảng 8,3% lực lượng lao động Nhật Bản, tương đương 5,6 triệu người, làm việc trong lĩnh vực ô tô và chiếm khoảng 10% GDP. Trong đó, hai phần ba lao động cả nước làm việc tại các doanh nghiệp có dưới 1.000 nhân sự, phần lớn phụ thuộc vào chuỗi cung ứng ô tô.
Đòn giáng từ chính sách thuế mới của Mỹ đến đúng lúc Nhật Bản đang bắt đầu chứng kiến vòng quay “tăng lương – tăng tiêu dùng – tăng giá” mà chính phủ kỳ vọng sẽ giúp nền kinh tế nước này thoát khỏi vòng xoáy trì trệ kéo dài nhiều thập kỷ. Nhưng với các hãng ô tô buộc phải cắt giảm đầu tư và ngừng tăng lương, đà phục hồi đó đang bị đe dọa.
 |
| Ông Yoshiyuki Nakajima, Giám đốc điều hành Shoda Seisakusho, một nhà cung cấp linh kiện ô tô tại Nhật Bản |
Theo khảo sát, khoảng 64% chuyên gia kinh tế tin rằng mức thuế hiện tại có thể khiến Nhật rơi vào suy thoái. Nền kinh tế nước này đã co lại trong quý I/2025, và thêm một quý suy giảm nữa sẽ đồng nghĩa với suy thoái kỹ thuật.
Tại nhà máy Daido Steel ở tỉnh Aichi - nơi sản xuất nam châm cho động cơ hybrid và sử dụng 12.000 lao động, ban lãnh đạo cho biết họ rất lo ngại. Mặc dù không xuất khẩu trực tiếp sang Mỹ, nhưng Daido cung cấp cho các hãng như Honda, đồng nghĩa với việc bị ảnh hưởng gián tiếp nhưng nghiêm trọng.
Chính phủ Nhật đang tìm cách giảm thiểu thiệt hại trong bối cảnh bầu cử thượng viện cận kề. Thủ tướng Shigeru Ishiba đã cử Trưởng đoàn đàm phán Ryosei Akazawa sang Bắc Mỹ lần thứ sáu để thuyết phục Mỹ giảm thuế trước thềm hội nghị G7 vào ngày 15/6. Mục tiêu thực tế là kéo thuế xuống mức 10%, mức mà giới phân tích đánh giá là “có thể chịu đựng được”.
Tuy nhiên, với mức thuế 25% hiện tại, nhiều nhà sản xuất có thể buộc phải tái cấu trúc quy mô lớn. Hãng tin Bloomberg ước tính, mức thuế cao có thể khiến ít nhất một vài hãng ô tô Nhật rơi vào tình trạng cần được chính phủ cứu trợ, tương tự trường hợp của General Motors trong khủng hoảng tài chính toàn cầu.
Tại các nhà cung cấp quy mô nhỏ, như Hasegawa Yuuki, nơi sản xuất linh kiện nhựa cho Subaru và Honda, tác động còn rõ rệt hơn. Công ty đã mất 5% đơn hàng sau khi Honda chuyển sản xuất sang Alabama (Mỹ). Chủ tịch Noriyuki Hasegawa của doanh nghiệp này cho biết, nếu thuế vượt 15%, công ty sẽ chịu tổn thất nghiêm trọng. “Tôi không kỳ vọng nhiều vào đàm phán. Nhật Bản không có nhiều quân bài”, ông nói.
Một số công ty như Ogami, cũng tại Gunma, đã tạm dừng đầu tư và ngừng kế hoạch tăng lương. “Chúng tôi từng vượt qua khủng hoảng tài chính toàn cầu, động đất, sóng thần, thảm họa hạt nhân năm 2011 và cả đại dịch COVID-19. Nhưng lần này, tôi không chắc”, ông Hiroaki Ogami, Giám đốc điều hành công ty nói.
 Lạm phát Mỹ tháng 5 hạ nhiệt chưa đủ để Fed thay đổi chính sách |
 Ông Donald Trump tuyên bố sẽ áp thuế đơn phương trong hai tuần tới |
 Vàng đang trở lại thành tâm điểm của chiến lược dự trữ toàn cầu |
