“Vàng là lựa chọn tốt khi các tài sản khác trở nên thiếu an toàn”, nhận định từ một đại biểu tại Diễn đàn Các tổ chức Tài chính và Tiền tệ chính thức (OMFIF) tháng 5 tại London đã tóm lược tinh thần đang định hình lại cách các ngân hàng trung ương nhìn nhận vai trò của vàng.
 |
| Vàng đang trở lại thành tâm điểm của chiến lược dự trữ toàn cầu |
Tại hội thảo, đại diện cấp cao từ các ngân hàng trung ương, quỹ hưu trí và quỹ quốc gia đã thống nhất rằng, rủi ro địa chính trị và sự phân mảnh thị trường đang khiến vàng trở nên hấp dẫn trở lại, không chỉ là tài sản trú ẩn mà còn là “cột mốc trung lập” trong một thế giới tài chính ngày càng chia rẽ.
Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), quý IV/2024 ghi nhận mức mua ròng 365 tấn vàng, cao nhất trong một quý từ trước đến nay. Trước đó, năm 2022 và 2023 đều ghi nhận mức mua vượt 1.000 tấn mỗi năm.
Các quốc gia dẫn đầu là Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ; trong khi các nước Đông Âu như Ba Lan, Hungary và Cộng hòa Séc cũng gia tăng dự trữ vàng đáng kể so với quy mô dự trữ tổng thể của họ.
Không còn chỉ là hành động ngắn hạn theo thị trường, các ngân hàng trung ương đang coi vàng là tài sản chiến lược dài hạn. Dù không mang lại lãi suất hay tính hiệu quả về vốn, vàng đại diện cho tính độc lập, trung lập chính trị và không phụ thuộc vào bất kỳ nhà phát hành nào.
Theo báo cáo “Vàng và sự rối loạn mới của thế giới” của OMFIF, điều từng được xem là “hàng rào phòng vệ lý thuyết” giờ đây đang trở thành nhân tố thực tế trong tái cấu trúc danh mục dự trữ ngoại hối.
Việc Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng đã khiến lo ngại về chính sách thương mại, chi tiêu công và sự tin cậy trong quan hệ đối tác toàn cầu trỗi dậy mạnh mẽ. Cùng với đó là nỗi lo USD tiếp tục bị “chính trị hóa” trong đàm phán thương mại và trừng phạt quốc tế.
Một đại diện tham dự hội thảo OMFIF cho biết: “Vấn đề không chỉ là ông Trump sẽ làm gì, mà là phản ứng của thị trường nhanh đến mức nào và sự bất định đó kéo dài bao lâu”.
Hệ quả là các ngân hàng trung ương đang chuẩn bị cho một hệ thống tài chính toàn cầu phân mảnh hơn, nơi mà tính trung lập và ổn định của vàng trở nên quý giá hơn bao giờ hết. Trong bối cảnh các tài sản truyền thống trở nên khó đoán, các đại biểu tại hội thảo đồng thuận rằng vàng đang tiến từ vai trò “tài sản thừa kế” sang vị trí “trụ cột ổn định danh mục”.
Giá vàng tăng kỷ lục hiện nay không còn là biểu hiện của sự đầu cơ, mà là phản ánh niềm tin. Khi các ngân hàng trung ương tìm kiếm khả năng tự chủ chiến lược và khả năng chống chịu dài hạn, vàng với tính độc lập và khả năng giữ giá đang đáp ứng đúng kỳ vọng.
Trong khi đó, các lựa chọn thay thế đồng USD vẫn còn hạn chế: đồng euro đối mặt với các vấn đề cấu trúc nội bộ; nhân dân tệ thiếu khả năng chuyển đổi và thanh khoản; còn yên Nhật, bảng Anh, đô la Úc và Canada đều thiếu quy mô để tiếp nhận dòng phân bổ dự trữ lớn.
Một đại biểu khẳng định: “Đây không phải là làn sóng phi đô la hóa hàng loạt, mà là sự tái cấu trúc từ từ, xuất phát từ sự xói mòn lòng tin mang tính hệ thống”.
Trong môi trường thiếu chắc chắn hiện tại, vàng nổi lên như “phương án chiến lược tối hậu”. Dù không phải là đồng tiền, vàng lại hoạt động như tiền trong thời điểm căng thẳng tài chính.
Trong bốn năm qua, khảo sát thường niên của OMFIF đối với các ngân hàng trung ương cho thấy xu hướng gia tăng phân bổ vàng là nhất quán, và hiện đã trở thành hành động cụ thể.
“Đối với nhiều ngân hàng trung ương, vàng đang dịch chuyển từ một biện pháp phòng vệ ngắn hạn thành một tài sản chiến lược dài hạn”, báo cáo kết luận.
