Doanh nghiệp nào sẽ dẫn dắt giai đoạn 2026–2030?

Định hướng phát triển thị trường vốn, xây dựng trung tâm tài chính và nâng hạng thị trường chứng khoán được Đại hội XIV xác định là những trụ cột quan trọng để khơi thông nguồn lực trung và dài hạn cho nền kinh tế. Trong bối cảnh đó, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước yêu cầu chuyển dịch từ “thị trường giao dịch” sang “thị trường vốn” đúng nghĩa, trở thành bệ đỡ cho khu vực kinh tế tư nhân tăng trưởng bền vững.

Bà Nguyễn Hoàng Yến, Tổng giám đốc Chứng khoán Mirae Asset

Theo bà Nguyễn Hoàng Yến, Tổng giám đốc Chứng khoán Mirae Asset, vài năm gần đây, thị trường chứng khoán Việt Nam đã có những chuyển động căn bản về chất. Thay vì vận hành chủ yếu theo logic giao dịch ngắn hạn, thị trường đang dần được tái cấu trúc theo hướng nâng cao chất lượng vận hành và khả năng kết nối dòng vốn trung – dài hạn.

Một trong những thay đổi quan trọng nhất nằm ở hạ tầng và thể chế thị trường. Việc triển khai hệ thống KRX, tiến tới mô hình thanh toán bù trừ trung tâm (CCP), cùng quá trình chuẩn hóa cơ chế giao dịch và quản lý rủi ro theo thông lệ quốc tế, được xem là bước cải cách mang tính nền tảng. Đây là điều kiện cần để thị trường có thể hấp thụ dòng vốn lớn, dài hạn từ các nhà đầu tư tổ chức toàn cầu – nhóm vốn có vai trò quyết định trong quá trình nâng hạng và phát triển chiều sâu của thị trường.

Song song với cải cách hạ tầng, chất lượng doanh nghiệp niêm yết, đặc biệt là khu vực tư nhân, cũng đang có sự phân hóa theo hướng tích cực. Ngày càng nhiều doanh nghiệp tư nhân quy mô lớn không còn coi niêm yết chỉ là kênh huy động vốn ngắn hạn, mà xem thị trường vốn như một chiến lược phát triển dài hạn.

Theo bà Nguyễn Hoàng Yến, nhóm doanh nghiệp này chủ động nâng chuẩn quản trị, minh bạch tài chính, cải thiện công bố thông tin và xây dựng câu chuyện tăng trưởng bền vững. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn rẻ hơn, dài hạn hơn, mà còn góp phần cải thiện chất lượng chung của thị trường.

Ở chiều ngược lại, sự gia tăng vai trò của nhà đầu tư tổ chức trong nước và quốc tế cũng đang giúp thị trường ổn định hơn, giảm dần tính đầu cơ ngắn hạn – yếu tố từng được xem là “điểm nghẽn” của chứng khoán Việt Nam trong nhiều năm.

Việc thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng. Theo bà Nguyễn Hoàng Yến, đây là điểm khởi đầu cho một giai đoạn cạnh tranh hoàn toàn mới, đặc biệt đối với các công ty chứng khoán.

“Áp lực không còn nằm ở quy mô giao dịch ngắn hạn, mà ở năng lực hạ tầng, quản trị rủi ro và khả năng phục vụ nhà đầu tư tổ chức”, bà Yến nhận định. Với Mirae Asset, quá trình chuẩn bị cho giai đoạn này đã được triển khai từ sớm, thông qua việc âm thầm nâng cấp công nghệ, hệ thống quản trị rủi ro và cách thức vận hành theo các chuẩn mực khắt khe hơn của nhà đầu tư quốc tế.

Cùng với đó là chiến lược mở rộng danh mục sản phẩm và dịch vụ, hướng tới đồng hành dài hạn với cả nhà đầu tư lẫn doanh nghiệp tư nhân, thay vì chỉ tập trung vào hoạt động môi giới thuần túy.

Nhìn về trung hạn, bà Nguyễn Hoàng Yến cho rằng những doanh nghiệp tư nhân có khả năng huy động vốn và tăng trưởng mạnh trong giai đoạn 2026–2030 sẽ hội tụ ba yếu tố cốt lõi: quy mô đủ lớn, mô hình kinh doanh bền vững – minh bạch, và năng lực quản trị theo chuẩn quốc tế.

Các lĩnh vực được kỳ vọng nổi bật gồm sản xuất, công nghiệp hỗ trợ và xuất khẩu; hạ tầng, logistics, năng lượng và chuyển đổi xanh; cùng các ngành công nghệ, tài chính – tiêu dùng và dịch vụ có giá trị gia tăng cao. Đây cũng là những lĩnh vực phù hợp với định hướng phát triển kinh tế tư nhân và mục tiêu tăng trưởng hai con số mà Đại hội XIV đã đề ra.

Để thị trường chứng khoán thực sự trở thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn quan trọng cho nền kinh tế, theo bà Nguyễn Hoàng Yến, cần tập trung vào ba nhóm chính sách then chốt.

Thứ nhất, đẩy nhanh và hoàn thiện hạ tầng thị trường theo chuẩn quốc tế, bao gồm KRX, CCP, cơ chế giao dịch linh hoạt hơn và khung pháp lý cho các sản phẩm, hàng hóa mới, như việc niêm yết của doanh nghiệp FDI. Đây là điều kiện tiên quyết để giảm rủi ro hệ thống và thu hút dòng vốn dài hạn.

Thứ hai, khuyến khích doanh nghiệp tư nhân tham gia thị trường vốn một cách chủ động và bài bản, thông qua chính sách hỗ trợ niêm yết, phát hành trái phiếu minh bạch, đồng thời tạo động lực cải thiện quản trị doanh nghiệp, công bố thông tin và chuẩn mực ESG.

Thứ ba, phát triển mạnh nhà đầu tư tổ chức trong nước, đặc biệt là các quỹ hưu trí, bảo hiểm và quỹ đầu tư dài hạn. Khi dòng vốn dài hạn trong nước đủ lớn và ổn định, thị trường sẽ giảm phụ thuộc vào chu kỳ ngắn hạn và tạo nền tảng bền vững cho kinh tế tư nhân phát triển.