Doanh nghiệp Việt Nam sẽ có những bước tiến chắc chắn trong hoạt động kinh doanh quốc tế, đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế và cộng đồng quốc tế nếu doanh nghiệp cẩn trọng và chú ý nhiều hơn đến yếu tố pháp lý.
aa
TS. Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC)
Trước sự biến động phức tạp trên thị trường quốc tế, TS. Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), Đại biểu Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, đã đưa ra những khuyến nghị quan trọng cho các doanh nghiệp trong hoạt động kinh doanh quốc tế. Ông nhấn mạnh về tầm quan trọng của yếu tố pháp lý, đặc biệt là trong bối cảnh thị trường đang chịu đựng nhiều biến động khó lường.
Theo báo cáo của Liên hợp quốc về "Tình hình kinh tế thế giới và triển vọng 2024", kinh tế toàn cầu dự báo sẽ có sự phục hồi nhẹ nhàng với tỷ lệ tăng trưởng ước tính là 2,7% trong năm nay và 2,8% trong năm sau. Tuy nhiên, báo cáo cũng cảnh báo về những yếu tố tiềm ẩn có thể làm suy giảm triển vọng kinh tế, như lãi suất chính sách cao ở các nền kinh tế lớn và những căng thẳng địa chính trị cũng như rủi ro khí hậu ngày càng gia tăng.
Việt Nam, dù được đánh giá là một trong những nền kinh tế phục hồi tốt sau đại dịch, vẫn phải đối mặt với ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp từ những yếu tố này. Sự chuyển đổi số và bước vào kinh tế số mang đến cơ hội cũng như thách thức mới, yêu cầu doanh nghiệp phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và chuyên sâu hơn về pháp lý.
"Trong giao thương quốc tế, doanh nghiệp Việt Nam lại quan tâm nhiều đến doanh thu, giá cả, bán hàng, lợi nhuận… mà ít chú ý đến vấn đề về pháp lý, đối tác… nên rất có thể xảy ra tranh chấp, rủi ro. Trong khi đó, theo xếp hạng của Ngân hàng thế giới (WB) về năng lực cạnh tranh thì chỉ số về thực hiện hợp đồng và xử lý tranh chấp là một trong những chỉ số quan trọng. Trong những năm qua, Việt Nam có nhiều tiến bộ để cải thiện chỉ số này nhưng trong tương quan chung với thế giới thì xếp hạng vẫn tương đối thấp. Vì thế, việc cải thiện chỉ số thực thi hợp đồng và xử lý tranh chấp là một yêu cầu quan trọng, cần nhiều nỗ lực của các bên liên quan.", ông Vũ Tiến Lộc đã nhấn mạnh về tầm quan trọng của việc cân nhắc và chuẩn bị kỹ lưỡng về các vấn đề pháp lý trong hoạt động kinh doanh quốc tế. Những tranh chấp, rủi ro có thể xảy ra do sơ xuất trong việc không chú ý đến các vấn đề về pháp lý, đối tác khi kinh doanh trên môi trường quốc tế.
Để giảm thiểu những rủi ro này, ông khuyên các doanh nghiệp nên tăng cường năng lực tham gia vào các giải quyết tranh chấp thông qua trọng tài và hoà giải. Trong khi trên thế giới, hơn 90% các tranh chấp xuyên biên giới về thương mại và đầu tư được giải quyết qua các phương thức này, VIAC đã đóng góp tích cực trong việc nâng cao năng lực và hiệu quả của các hoạt động trọng tài thương mại tại Việt Nam.
Tại Việt Nam, trong suốt 30 năm qua, dù nguồn lực còn nhiều hạn chế, nhưng Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) đã luôn đóng góp vào việc phòng ngừa rủi ro pháp lý, quản lý và giải quyết các tranh chấp hợp đồng trong hoạt động kinh doanh, đặc biệt đối với các giao dịch thương mại và đầu tư có yếu tố quốc tế, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp Việt Nam “đem chuông đi đánh xứ người”. Thúc đẩy hoạt động của các trọng tài thương mại không chỉ góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thúc đẩy đầu tư ra nước ngoài mà còn hướng tới một mục tiêu xa hơn là đưa Việt Nam trở thành một lựa chọn của việc giải quyết các tranh chấp trọng tài thương mại.
Về mặt công nghệ, ông Vũ Tiến Lộc cho rằng việc áp dụng công nghệ vào giải quyết tranh chấp thương mại sẽ giúp tối ưu hóa quy trình, tiết kiệm thời gian và chi phí cho các bên liên quan. Các hệ thống giải quyết tranh chấp trực tuyến và các nền tảng điện tử sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường tính minh bạch và công bằng trong xử lý các tranh chấp.
Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng để thành công trong việc áp dụng công nghệ vào giải quyết tranh chấp, cần có sự đảm bảo về các yếu tố giao kết, thực hiện hợp đồng và cơ chế bảo đảm thực thi hợp đồng hiệu quả.
"Ở góc nhìn vi mô, hợp đồng điện tử cũng như các hợp đồng thông thường, muốn được các chủ thể dân sự sử dụng thì cần có các yếu tố đảm bảo cho việc giao kết, việc thực hiện và nếu trong quá trình thực hiện gặp trục trặc thì phải có cơ chế bảo đảm thực thi hợp đồng hiệu quả. Vì thế, mới đây, việc sử dụng phương thức giải quyết tranh chấp trực tuyến sẽ là cơ chế bảo đảm thực thi hợp đồng phù hợp cho các hợp đồng điện tử, góp phần vào mục tiêu hướng tới kinh tế số của đất nước", ông Vũ Tiến Lộc nhấn mạnh.
Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, mô hình tái tạo sinh kế của Vingroup tại siêu dự án Khu đô thị Thể thao Quốc tế Hà Nội được đánh giá là bước đi tiên phong, giúp hàng vạn người dân địa phương không đứng ngoài, mà trở thành chủ thể của chính quá trình phát triển. TS. Nguyễn Sĩ Dũng, Nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, chia sẻ về ý nghĩa sâu xa của cách làm này và lý do nó nên được nhân rộng.
PGS.TS Nguyễn Hữu Huân chia sẻ IFC Việt Nam đặt mục tiêu thu hút 300 tỷ USD giao dịch tài chính hàng hải mỗi năm, từng bước định vị vai trò trung tâm tài chính mới của khu vực.
Có những thay đổi đến rất chậm khiến người ta không nhận ra, nhưng cũng có những thay đổi chỉ cần một văn bản, một thuật toán hay một dòng dữ liệu xuất hiện là cả cuộc chơi lập tức khác đi. Tiến sĩ Hồng Duyên, chuyên gia nguồn nhân lực cho biết: “Từ ngày 01/6/2026, chỉ cần sai một ký tự trong hồ sơ, hệ thống hải quan Trung Quốc có thể tự động từ chối cả một lô hàng mà không có bất kỳ ngoại lệ nào. Nhưng câu chuyện thực sự không nằm ở thủ tục hải quan. Điều đáng suy ngẫm hơn là: thế giới đang bước vào thời kỳ mà quan hệ, kinh nghiệm và sự linh hoạt kiểu cũ liệu còn là lợi thế đủ mạnh?”
TS. Cấn Văn Lực nhận định chuyển đổi số, tài chính xanh và cải cách giám sát sẽ định hình thị trường tài chính Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết về quản trị rủi ro và bảo vệ người tiêu dùng.
TS. Nguyễn Văn Đính - Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Chủ tịch Liên Chi hội, Hội Môi giới BĐS Việt Nam cho rằng, nhà ở xã hội đang nổi lên như trụ cột ổn định của thị trường bất động sản, đặc biệt tại miền Trung - Tây Nguyên, nơi nhu cầu ở thực tăng mạnh nhưng nguồn cung vẫn còn nhiều hạn chế.
AI đang trở thành yếu tố sống còn giúp doanh nghiệp Việt tối ưu vận hành, giảm chi phí và tăng tốc nghiên cứu phát triển trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
Báo cáo năm 2026 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) xác định Việt Nam nắm giữ mỏ vàng chiến lược với 3,5 triệu tấn đất hiếm, vượt qua cả Mỹ. Thế nhưng, đằng sau con số hào nhoáng này lại là thực trạng bế tắc về công nghệ, thu hồi giấy phép và những đại án hình sự liên quan đến buôn lậu, khai thác lậu của các doanh nghiệp được giao trọng trách mở đường.
Nghị quyết 260 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù cùng định hướng xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC) không đơn thuần là một gói ưu đãi mới dành cho thành phố lớn nhất cả nước. Theo TS. Cấn Văn Lực, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ Quốc gia, thì đây là bước chuyển chiến lược nhằm tái định vị vai trò của TP.Hồ Chí Minh trong chuỗi tài chính – thương mại khu vực, đồng thời mở ra “cơ hội kim cương” để Việt Nam bước sang mô hình tăng trưởng mới.
PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh kinh tế tư nhân cần giữ vai trò trụ cột, với các tập đoàn lớn dẫn dắt, tạo động lực tăng trưởng và nâng tầm vị thế Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
Khi Elon Musk tuyên bố giải tán toàn bộ đội ngũ marketing của Tesla chỉ sau bốn tháng hoạt động với lý do quảng cáo “quá đại trà, có thể là của bất kỳ hãng xe nào”, câu chuyện lập tức tạo ra tranh cãi lớn trong giới marketing toàn cầu. Nhiều người cho rằng đây chỉ là một quyết định cảm tính quen thuộc của vị tỷ phú nổi tiếng thất thường và cực đoan trong quản trị. Nhưng cũng có không ít chuyên gia xem đây là một “tuyên ngôn thương hiệu” rất đáng suy ngẫm của Tesla trong thời đại mà sự khác biệt trở thành yếu tố sống còn.
Trong nhiều năm, khi nói về môi trường kinh doanh, phần lớn doanh nghiệp thường quan tâm tới thuế suất, thủ tục hành chính hay khả năng tiếp cận vốn. Nhưng hiện nay, một thay đổi sâu hơn và mang tính chiến lược hơn đang âm thầm diễn ra tại Việt Nam, tư duy điều hành kinh tế đang chuyển mạnh từ “quản lý doanh nghiệp” sang “kiến tạo môi trường để doanh nghiệp phát triển dài hạn”.
Tại Diễn đàn Lãnh đạo Doanh nghiệp trẻ Việt Nam 2026, câu chuyện chuyển đổi số không còn là tăng trưởng đột phá mà là bài toán sống còn, khi doanh nghiệp nhỏ và vừa buộc phải thích nghi để tồn tại và phát triển bền vững.
Theo TS. Lê Duy Bình - Giám đốc Economica Việt Nam, FDI thế hệ mới không chỉ mang vốn mà còn là cơ hội nâng cấp doanh nghiệp Việt, thúc đẩy tăng trưởng xanh và gia tăng kết nối sâu với chuỗi cung ứng toàn cầu.
Giữa lúc xuất hiện nhiều thông tin liên quan đến việc lãnh đạo VinFast bán nhà máy, thoái vốn khỏi mảng sản xuất và tái cấu trúc hoạt động, thị trường lập tức dấy lên nhiều tranh luận trái chiều. Có ý kiến cho rằng đây là tín hiệu của áp lực tài chính ngày càng lớn trong ngành xe điện. Tuy nhiên, ở một góc nhìn khác, nhiều chuyên gia nhận định đây có thể là bước chuyển chiến lược của VinFast từ mô hình sản xuất truyền thống sang mô hình công nghệ – hệ sinh thái toàn cầu.
Một thế hệ trẻ em đang lớn lên cùng TikTok, nhưng điều khiến nhiều phụ huynh lo lắng không còn chỉ là chuyện “nghiện điện thoại”. Từ các video ngắn đánh vào sự tò mò của trẻ, nội dung lệch chuẩn, quảng cáo trá hình cho tới những chiêu trò lừa đảo nhắm vào trẻ vị thành niên, TikTok đang tạo ra cuộc tranh luận gay gắt về việc có nên cấm hoặc siết chặt trẻ em sử dụng nền tảng này.
