Giá bất động sản lập mặt bằng giá mới ở ngưỡng cao, thuê nhà thành xu hướng

Thị trường bất động sản Việt Nam đang chứng kiến một làn sóng tăng giá mạnh mẽ, đặc biệt trong phân khúc căn hộ chung cư tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng. Theo báo cáo từ Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARs), trong vòng 5 năm qua, giá căn hộ tại Hà Nội đã tăng tới 72,4%, TP.HCM tăng 49,9%, và Đà Nẵng tăng 34,3%, trong khi thu nhập trung bình của người dân chỉ tăng khoảng 6-10% mỗi năm. Sự chênh lệch quá lớn giữa tốc độ tăng giá nhà và mức tăng thu nhập đang đẩy giấc mơ sở hữu nhà của người trẻ ra xa tầm với, buộc họ phải chuyển sang thuê nhà như một giải pháp tạm thời, hoặc thậm chí là lâu dài.

Với mức giá hiện tại, những căn hộ 2 phòng ngủ có giá dưới 3 tỷ đồng gần như biến mất khỏi thị trường. Ngay cả khi người mua có sẵn khoảng 30% giá trị căn hộ để thanh toán trước và cần vay phần còn lại – tương đương hơn 2 tỷ đồng – thì quá trình vay vốn vẫn đầy rủi ro và áp lực. Việc vay mua nhà kéo theo nghĩa vụ trả nợ kéo dài từ 15 đến 25 năm, khiến nhiều người trẻ buộc phải "bóp mồm bóp miệng", hy sinh những nhu cầu sống khác để đáp ứng khoản trả góp hàng tháng. Thêm vào đó, lãi suất thả nổi, vốn khó dự đoán và tiềm ẩn nguy cơ tăng cao bất ngờ, càng làm cho quyết định vay mua nhà trở nên mạo hiểm trong mắt người trẻ.

Không chỉ bị tác động bởi yếu tố tài chính, tư duy sở hữu nhà ở của giới trẻ – đặc biệt là thế hệ Gen Z – cũng đang thay đổi theo hướng đề cao tính linh hoạt và trải nghiệm. Thay vì "oằn mình" gánh khoản nợ kéo dài hàng chục năm để sở hữu một căn hộ, nhiều người trẻ ngày nay chấp nhận phương án thuê nhà để được tự do thay đổi nơi ở, nơi làm việc và lối sống. Việc thuê nhà cho phép họ thuận lợi di chuyển, không bị ràng buộc bởi tài sản cố định. Đáng chú ý, ngay cả những người trẻ có thu nhập cao, sở hữu bất động sản riêng vẫn sẵn sàng chi trả hàng nghìn USD mỗi tháng để thuê các căn hộ dịch vụ cao cấp, nhằm tận hưởng tiện nghi và phong cách sống đẳng cấp, thay vì gắn bó với một bất động sản cố định.

Tuy nhiên, trong bối cảnh nhu cầu thuê nhà đang gia tăng rõ rệt, thị trường cho thuê tại Việt Nam vẫn tồn tại nhiều bất cập, chưa thực sự trở thành một giải pháp thay thế hoàn toàn cho việc sở hữu nhà. Hiện nay, phần lớn nguồn cung nhà cho thuê xuất phát từ các cá nhân, hộ gia đình tự quản lý, thiếu sự tham gia của các chủ đầu tư chuyên nghiệp, dẫn đến tình trạng chất lượng dịch vụ không đồng đều, thiếu ổn định và không đảm bảo quyền lợi người thuê. Hầu hết các hợp đồng thuê chỉ có thời hạn ngắn, từ 6 đến 12 tháng, không có các điều khoản chặt chẽ về giá thuê, điều kiện duy trì hợp đồng, khiến người thuê đối mặt với rủi ro cao về sự ổn định nơi ở.

Mặc dù chi phí thuê nhà hàng tháng có thể thấp hơn so với khoản trả nợ mua nhà, nhưng tại TP.HCM và Hà Nội, giá thuê nhà vẫn ở mức cao. Một căn hộ 2 phòng ngủ tại trung tâm TP.HCM có giá thuê từ 12 đến 20 triệu đồng/tháng – chiếm từ 30 đến 50% thu nhập của nhiều lao động trẻ. Trong khi đó, theo nguyên tắc tài chính cá nhân, chi phí dành cho nhà ở không nên vượt quá 30% thu nhập. Những căn hộ có giá thuê thấp hơn thường nằm ở khu vực vùng ven, nơi hệ thống hạ tầng, giao thông công cộng chưa phát triển, gây bất tiện cho người thuê trong việc di chuyển và sinh hoạt hàng ngày.

Giá bất động sản lập mặt bằng giá mới ở ngưỡng cao, thuê nhà thành xu hướng

Theo ông Nguyễn Văn Đính – Chủ tịch VARs, lựa chọn thuê nhà thay vì mua có thể giúp người trẻ giảm áp lực tài chính trong ngắn hạn và duy trì được lối sống linh hoạt. Tuy nhiên, để tối ưu hóa hiệu quả kinh tế và đảm bảo chất lượng cuộc sống, người thuê cần cẩn trọng trong việc lựa chọn nơi ở, ưu tiên các yếu tố như chi phí thuê không vượt quá 30% thu nhập, vị trí thuận tiện cho công việc và sinh hoạt, lựa chọn chủ nhà uy tín, hợp đồng rõ ràng về thời hạn và mức giá thuê. Ngoài ra, người thuê cũng cần chú ý kiểm tra chất lượng căn hộ, hệ thống an ninh và dịch vụ quản lý tại nơi ở.

Về lâu dài, ông Đính nhận định xu hướng thuê nhà sẽ tiếp tục phát triển, đặc biệt nếu thị trường được bổ sung thêm các mô hình thuê mới đang phổ biến trên thế giới như mô hình thuê dài hạn với quyền sở hữu. Theo đó, người thuê sẽ trả tiền theo tháng và sau một khoảng thời gian nhất định (5-10 năm), họ có thể mua lại căn hộ với mức giá cố định hoặc được khấu trừ một phần tiền thuê vào giá bán. Một mô hình khác là sở hữu chung, cho phép người mua chỉ cần trả trước 30-50% giá trị căn hộ, phần còn lại được thuê và có quyền mua dần thêm phần sở hữu theo thời gian. Tuy nhiên, để những mô hình này trở thành hiện thực và thị trường thuê nhà trở thành lựa chọn phổ biến, cần có sự phát triển chuyên nghiệp hơn từ phía doanh nghiệp bất động sản, cùng với các chính sách pháp luật hỗ trợ, chẳng hạn như xây dựng các khu nhà ở "để cho thuê", cơ chế bảo vệ quyền lợi người thuê, giới hạn mức tăng giá thuê hàng năm và khuyến khích ký kết hợp đồng thuê dài hạn.

Trong bối cảnh giá nhà tiếp tục leo thang và giấc mơ sở hữu bất động sản ngày càng xa vời với giới trẻ, việc thuê nhà đang dần trở thành một lối đi thực tế và phù hợp hơn. Tuy nhiên, để lựa chọn này thực sự hiệu quả và bền vững, không chỉ người thuê mà cả thị trường và cơ quan quản lý cũng cần có những bước đi bài bản, trách nhiệm và dài hạn hơn.