Cải cách hành chính: Đòn bẩy mới cho bất động sản “bứt phá”

Chính quyền hai cấp - Chiến lược giúp thị trường bất động sản "lên hình”

Từ ngày 1/7/2025, Việt Nam chính thức triển khai mô hình chính quyền đô thị hai cấp tại các đô thị lớn. Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong cải cách thể chế, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước ở các thành phố lớn – nơi nhu cầu phát triển hạ tầng và nhà ở luôn ở mức cao.

Song song với đó, quá trình sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh và huyện đang diễn ra rộng khắp trên cả nước. Theo các chuyên gia của Savills Việt Nam, động thái này mở ra cơ hội "vàng" để thị trường bất động sản tháo gỡ các rào cản về thủ tục và sự thiếu nhất quán trong áp dụng pháp luật – một vấn đề kéo dài nhiều năm qua.

Cải cách hành chính, đòn bẩy mới cho bất động sản “bứt phá”

Việc phân quyền mạnh hơn cho cấp chính quyền địa phương trong phê duyệt dự án, cấp phép xây dựng được kỳ vọng sẽ giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm thiểu tình trạng phụ thuộc vào cấp Trung ương. Nhờ đó, tiến độ triển khai dự án sẽ được đẩy nhanh, đồng thời chi phí hành chính cũng được tối ưu hóa – một yếu tố then chốt để tăng sức hấp dẫn với nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Không chỉ dừng lại ở cải cách thủ tục, việc tinh giản bộ máy hành chính còn góp phần giải quyết tình trạng chồng chéo thẩm quyền giữa các cấp. Khi quyền quyết định tập trung về cấp tỉnh, việc áp dụng pháp luật sẽ trở nên thống nhất và dễ dự đoán hơn, mang lại sự yên tâm cho doanh nghiệp trong quá trình triển khai dự án.

Nhìn tổng thể, mô hình chính quyền đô thị hai cấp không chỉ là một cải tiến hành chính đơn thuần, mà còn là cú hích thể chế giúp thị trường bất động sản Việt Nam tiến gần hơn tới chuẩn mực minh bạch, hiệu quả và cạnh tranh toàn cầu.

Giá đất và minh bạch thị trường -Thời điểm then chốt

Theo bà Đỗ Thị Thu Giang - Giám đốc Toàn quốc Dịch vụ Định giá và Tư vấn Savills Việt Nam, mô hình chính quyền hai cấp có thể sẽ giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính, nhất là trong việc cấp phép đầu tư, xây dựng và phê duyệt dự án. Việc phân quyền xuống các chính quyền đia phương được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và giảm sự phụ thuộc vào các cơ quan Trung ương – vốn từng là nút thắt trong nhiều dự án tại các đô thị lớn.

Bà Giang cho rằng: “Từ đó tiến độ thực hiện dự án có thể sẽ được rút ngắn, giảm thiểu các chi phí phát sinh do trì hoãn, giúp nâng cao lợi nhuận cho các nhà đầu tư bất động sản.”

Luật Đất đai 2024 quy định các địa phương sau khi sáp nhập sẽ ban hành bảng giá đất mới. Tuy nhiên, giá đất sẽ không áp dụng đồng loạt mà được chia theo khu vực, vị trí, thậm chí đến từng thửa đất nếu đủ dữ liệu. Việc đó đảm bảo tính cá biệt giá trị đất và tăng tính minh bạch trong thuế và đền bù dự án.

Bà Đỗ Thị Thu Giang cho biết, luật đã yêu cầu bảng giá đất phải được xây dựng theo khu vực và vị trí cụ thể, và có thể xác định đến từng thửa đất nếu có đầy đủ dữ liệu. Như vậy, việc dùng chung một bảng giá cho toàn tỉnh sau sáp nhập vẫn có thể đảm bảo sự khác biệt rõ ràng về giá trị từng khu vực, miễn là quá trình thiết kế được thực hiện bài bản, bám sát thực tế.

Trong giai đoạn chậm ban hành bảng giá đất mới, nhiều địa phương đã chệ định tiếp tục dùng bảng giá cũ để đảm bảo ổn định. Đừng đội với nhà đầu tư, điều này góp phần giữ tính liên tục trong hoạt động mua bán, chuyển nhượng và ký kết hợp đồng.

Các hệ thống số hóa cơ sở dữ liệu đất đai và cấp phép điện tử đang được thúc đẩy, mở ra khả năng truy cập thông tin dễ dàng, hạn chế can thiệp chủ quan. Thị trường bất động sản nhờ đó có thể đạt gần hơn tính minh bạch chuẩn quốc tế.

Phân quyền nhiều hơn đồng nghĩa với cạnh tranh cao hơn giữa các địa phương. Địa phương nào linh hoạt, có tầm nhìn và chiến lược sẽ thu hút được dòng vốn, công nghệ và doanh nghiệp chất lượng. Tất nhiên, điều đó yêu cầu nền tảng về pháp lý, hạ tầng vật chất và đối thoại hiệu quả giữa chính quyền và doanh nghiệp.

Theo Savills, việc chuyển mình sang mô hình quản trị mới chỉ thành công khi Trung ương ban hành chính sách rõ ràng, địa phương có đội ngũ đủ năng lực và hệ thống luật pháp đầy đủ.