 |
| Chủ tịch Fed Minneapolis Neel Kashkari. |
Phát biểu tại Diễn đàn Aspen Ideas Festival ngày 26/6, Kashkari cho biết hồi tháng 3 ông còn dự báo Fed có thể giảm lãi suất 0,25 điểm phần trăm trong năm 2026. Tuy nhiên, đến nay, ông đã điều chỉnh dự báo theo hướng ngược lại, với kỳ vọng Fed sẽ tăng lãi suất 1 lần.
Sự thay đổi của Kashkari phản ánh bước ngoặt lớn trong tư duy của Fed. Tại cuộc họp tháng 3, không một quan chức nào trong số 19 thành viên Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) dự báo lãi suất sẽ tăng trong năm nay. Vậy mà đến cuộc họp tháng 6, 9 trong số 18 thành viên tham gia công bố dự báo đã cho rằng cần ít nhất một lần tăng lãi suất, trong đó 6 người dự kiến Fed sẽ phải nâng lãi suất nhiều hơn một lần.
Trước tín hiệu diều hâu này, thị trường tài chính cũng nhanh chóng điều chỉnh kỳ vọng. Theo định giá trên thị trường hợp đồng tương lai, xác suất Fed tăng lãi suất hiện đã lên khoảng 67%, tăng mạnh so với mức 25% hồi đầu tháng 6.
Nguyên nhân đầu tiên đến từ bất ổn địa chính trị khi triển vọng hòa bình giữa Mỹ và Iran vẫn rất mong manh. Dù giá dầu đã giảm mạnh sau khi hai bên tuyên bố đạt được thỏa thuận ngừng bắn tuần trước, Kashkari cho rằng còn quá sớm để tin căng thẳng đã thực sự kết thúc. Vị quan chức này thẳng thắn: "Tôi không tin Iran sẽ tuân thủ đầy đủ những gì đã cam kết", nhất là khi trong những ngày gần đây, giới chức Iran đã yêu cầu ít nhất 3 tàu chở dầu đang đi qua eo biển Hormuz quay đầu, trong khi Tổng thống Donald Trump cáo buộc Tehran vi phạm lệnh ngừng bắn sau các vụ tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào tàu chở dầu. Lý do thứ hai là áp lực lạm phát vẫn chưa giảm như kỳ vọng, ngay cả khi loại bỏ tác động của giá dầu và xung đột Trung Đông. Do đó, việc nâng lãi suất "hoàn toàn có thể xảy ra".
Đáng chú ý, Kashkari lần đầu tiên coi làn sóng đầu tư vào AI là một trong những động lực mới thúc đẩy lạm phát. Ông phân tích, hàng trăm tỷ USD đang được rót vào các trung tâm dữ liệu và hạ tầng phục vụ AI đã đẩy giá của nhiều loại hàng hóa, vật liệu và dịch vụ liên quan tăng vọt. Bất cứ lĩnh vực nào liên quan đến AI đều chứng kiến giá cả tăng rất nhanh. Điều này đảo lộn lý thuyết truyền thống khi tiền lương tăng chậm nhưng lạm phát vẫn neo cao. Về lâu dài, chi phí sinh hoạt lớn sẽ kéo theo áp lực tăng lương, khiến hành trình đưa lạm phát về mục tiêu 2% bị kéo dài.
Cơn sốt AI còn làm dịch chuyển cấu trúc dòng vốn và đẩy "lãi suất trung tính" lên cao. Theo Chủ tịch Fed Minneapolis, nhu cầu huy động lượng vốn khổng lồ để xây dựng các trung tâm dữ liệu đang khiến chi phí vốn trên toàn nền kinh tế tăng lên. Thực tế, lãi suất cho vay mua nhà hiện dao động quanh 6-6,5% một phần là do dòng vốn có xu hướng ưu tiên các dự án trung tâm dữ liệu thay vì những lĩnh vực như bất động sản nhà ở. Ông kết luận: "Nếu nền kinh tế xuất hiện một làn sóng đầu tư khổng lồ như hiện nay thì mặt bằng lãi suất nói chung sẽ phải cao hơn trước. Điều đó cũng đồng nghĩa mức lãi suất điều hành của Fed trong tương lai nhiều khả năng sẽ cao hơn so với giai đoạn trước khi AI bùng nổ". Dù AI được kỳ vọng sẽ giúp tăng năng suất và giảm lạm phát trong dài hạn, nhưng lộ trình này sẽ mất nhiều thời gian hơn dự tính.
