SpaceX của Elon Musk đang tính đến một bước đi có thể khuấy đảo thị trường viễn thông Mỹ: ra mắt dịch vụ di động Starlink trực tiếp cho người tiêu dùng.
 |
| Sau những thương vụ thành công cả về kinh doanh chuyên ngành và trên sàn chứng khoán, SpaceX đang có ý định trở thành một thế lực cạnh tranh với thị trường viễn thông Mỹ |
Theo bốn nguồn tin am hiểu vấn đề, Chủ tịch kiêm CEO SpaceX Gwynne Shotwell đã chia sẻ với nhà đầu tư trong một buổi giới thiệu IPO gần đây rằng công ty đang xem xét tung ra sản phẩm Starlink dành cho khách hàng cá nhân, đồng thời có thể tự xây dựng mạng di động mặt đất tại Mỹ.
Nếu kế hoạch thành hiện thực, Starlink sẽ không chỉ bán năng lực vệ tinh cho các nhà mạng, mà còn trực tiếp cung cấp hợp đồng di động cho từng khách hàng. Điều này đồng nghĩa SpaceX có thể bước vào cuộc cạnh tranh với ba “ông lớn” viễn thông Mỹ gồm Verizon Wireless, AT&T và T-Mobile.
Từ trước đến nay, SpaceX chủ yếu triển khai các dịch vụ trực tiếp tới người dùng ở quy mô hạn chế tại Mỹ. Trọng tâm của hãng là hợp tác với các tập đoàn viễn thông như T-Mobile, cho phép các nhà mạng sử dụng vệ tinh Starlink để bổ sung vùng phủ sóng tại những khu vực nông thôn hoặc khó tiếp cận.
Dù các điều khoản thương mại chưa được công bố, giới phân tích cho rằng Starlink có thể đang hưởng một phần doanh thu từ nhóm khách hàng sử dụng gói di động có tích hợp quyền truy cập vào vệ tinh của công ty.
Việc tiến vào mảng bán lẻ di động sẽ là một trong những bước mở rộng thương mại đáng chú ý nhất của SpaceX kể từ khi Starlink ra đời. Dịch vụ internet vệ tinh này hiện đã hoạt động tại hơn 150 quốc gia, cung cấp kết nối tốc độ cao thông qua mạng lưới vệ tinh quỹ đạo thấp.
Với dịch vụ di động trực tiếp cho người tiêu dùng, SpaceX có thể tiếp cận một thị trường rộng hơn nhiều so với mảng băng thông rộng vệ tinh. Đây cũng là cách giúp hãng giảm phụ thuộc vào các đối tác viễn thông, những đơn vị hiện đóng vai trò trung gian giữa vệ tinh Starlink và người dùng cuối.
SpaceX hiện chưa phản hồi yêu cầu bình luận.
Thông tin này xuất hiện chỉ vài ngày sau thương vụ IPO trị giá 1,8 nghìn tỷ USD, làm gia tăng kỳ vọng của nhà đầu tư rằng SpaceX phải tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao và tìm kiếm thêm các nguồn doanh thu mới.
Trong chuyến roadshow IPO, Elon Musk đã thuyết phục nhà đầu tư bằng loạt kế hoạch tham vọng, từ phóng trung tâm dữ liệu lên không gian cho tới xây dựng thuộc địa trên sao Hỏa. Các nhà phân tích tại Goldman Sachs, đơn vị bảo lãnh phát hành chính của SpaceX, dự báo doanh thu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) của công ty có thể tăng gấp 100 lần, lên 322 tỷ USD vào năm 2030.
Dù SpaceX mô tả việc mở rộng Starlink là một trụ cột tăng trưởng quan trọng trong bản cáo bạch IPO, công ty chưa từng công khai xác nhận kế hoạch ra mắt dịch vụ di động bán lẻ.
Những đồn đoán về tham vọng di động của SpaceX đã xuất hiện trong nhiều tháng, đặc biệt sau khi công ty chi 17 tỷ USD mua giấy phép phổ tần không dây từ đối thủ EchoStar hồi tháng 9 năm ngoái để củng cố mạng lưới vệ tinh Starlink. Nhiều chuyên gia xem thương vụ này là bước chuẩn bị cho một dịch vụ bán lẻ trong tương lai.
Trong bản cáo bạch phát hành trái phiếu mà Financial Times đã xem được, SpaceX cho biết dịch vụ Starlink Mobile hiện tại được kỳ vọng “sẽ có tác động lớn nhất đối với khách hàng ở các khu vực xa xôi không được phủ sóng bởi mạng di động mặt đất”. Tuy nhiên, tham vọng dài hạn của hãng dường như không dừng lại ở đó.
Theo tài liệu này, khi hiệu suất dịch vụ được cải thiện và chòm sao vệ tinh tiếp tục mở rộng, SpaceX sẽ “cạnh tranh để trở thành trải nghiệm kết nối được ưa thích nhất đối với khách hàng, bất kể họ ở đâu, từ nông thôn, ngoại ô đến thành thị”.
Dịch vụ di động bán lẻ, nếu được triển khai, sẽ bổ sung cho mảng internet băng thông rộng hiện có của Starlink. Tính đến tháng 3, Starlink đang phục vụ 10,3 triệu khách hàng trên toàn cầu.
Tuy nhiên, kế hoạch này cũng làm dấy lên nhiều hoài nghi. Một số nhà phân tích cho rằng đây có thể chỉ là “quân bài” để SpaceX giành được các thỏa thuận chia sẻ doanh thu tốt hơn từ đối tác viễn thông. Bên cạnh đó, chi phí xây dựng mạng di động và nhu cầu phổ tần vô tuyến có thể lên tới hàng tỷ USD.
Theo ước tính của New Street Research, ba nhà mạng di động lớn tại Mỹ đang nắm giữ tổng cộng khoảng 1.020 MHz phổ tần, trong khi SpaceX chỉ sở hữu 65 MHz.
David Barden, đối tác tại New Street Research, nhận định rằng việc xây dựng một mạng không dây tại các thị trường đã bão hòa trên toàn cầu sẽ là nhiệm vụ vô cùng khó khăn. Tuy nhiên, ông cho rằng nếu xem đây là điểm khởi đầu để SpaceX đàm phán các thỏa thuận chia sẻ doanh thu có lợi nhất với các đối tác nhà mạng di động, chiến lược này vẫn hoàn toàn hợp lý.
