Từ Starlink đến Tesla, hệ sinh thái Elon Musk mở rộng tại Việt Nam

Điểm đáng chú ý không nằm ở những phát ngôn của Elon Musk, mà ở cách các doanh nghiệp trong hệ sinh thái của ông từng bước hiện diện tại Việt Nam. Starlink đã có pháp nhân, được cấp phép cung cấp dịch vụ viễn thông vệ tinh và bắt đầu triển khai thiết bị tại các khu vực còn hạn chế về kết nối. Trong khi đó, Tesla vừa thành lập Tesla Motors Việt Nam, với ngành nghề chính là bán buôn ô tô và xe có động cơ.

Hai diễn biến này đưa Việt Nam vào hai bài toán khác nhau của hệ sinh thái Musk: hạ tầng kết nối và thị trường xe điện.

Starlink đã bước qua giai đoạn thăm dò

Tháng 2/2026, Công ty TNHH Starlink Services Việt Nam được cấp giấy phép cung cấp dịch vụ viễn thông có hạ tầng mạng vệ tinh. Giai đoạn đầu, doanh nghiệp được triển khai 4 trạm cổng và quy mô tối đa 600.000 thiết bị đầu cuối tại Việt Nam.

Ngày 13/2/2026 đánh dấu một bước tiến quan trọng trong tiến trình hoàn thiện hạ tầng số quốc gia khi Cục Tần số vô tuyến điện, Bộ KH&CN chính thức cấp giấy phép sử dụng tần số và thiết bị vô tuyến điện cho Công ty TNHH Starlink Services Việt Nam.

Trước đó, Chính phủ đã cho phép thí điểm có kiểm soát dịch vụ viễn thông sử dụng công nghệ vệ tinh quỹ đạo tầm thấp trong thời gian 5 năm. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để Starlink chuyển từ việc chuẩn bị thị trường sang triển khai dịch vụ thực tế.

Đến tháng 9, Starlink bàn giao 254 bộ thiết bị Internet vệ tinh cho 13 tỉnh, thành phố. Các thiết bị được đưa tới những khu vực còn khoảng trống về viễn thông, trong đó có thôn, điểm lõm sóng, trường học và cơ sở y tế.

Ngày 12/9, Elon Musk cũng chia sẻ trên mạng xã hội X thông tin liên quan đến hoạt động này. Động thái thu hút sự chú ý bởi đây là một trong những lần gần đây ông trực tiếp nhắc đến hoạt động của Starlink tại Việt Nam.

Tuy nhiên, câu chuyện Starlink tại Việt Nam không chỉ nằm ở thị trường dịch vụ.

Chuỗi cung ứng Starlink đã có mặt tại Việt Nam

Trước khi Starlink được cấp phép cung cấp dịch vụ, một số nhà cung ứng liên quan đến thiết bị của SpaceX đã mở rộng sản xuất tại Việt Nam.

Tập đoàn Công nghệ Khai phá Không gian, viết tắt theo tiếng Anh SpaceX, là một công ty tư nhân Mỹ chuyên sản xuất tên lửa đẩy và tàu vũ trụ có trụ sở tại Hawthorne, California.

Wistron NeWeb Corporation (WNC), một nhà cung ứng của SpaceX, được ghi nhận đang sản xuất bộ định tuyến và thiết bị mạng cho Starlink tại nhà máy ở Hà Nam. Universal Microwave Technology cũng đầu tư nhà máy tại Việt Nam để sản xuất linh kiện kim loại cho vệ tinh và thiết bị truyền dữ liệu.

Shenmao Technology, doanh nghiệp cung cấp vật liệu hàn cho bảng mạch in và được Reuters dẫn trong nhóm nhà cung ứng của SpaceX, cũng công bố kế hoạch đầu tư cơ sở sản xuất tại Việt Nam.

Những dịch chuyển này diễn ra trong bối cảnh các doanh nghiệp công nghệ toàn cầu gia tăng yêu cầu đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Với SpaceX, việc có thêm cơ sở sản xuất tại Đông Nam Á giúp giảm sự phụ thuộc vào một địa bàn duy nhất và tạo thêm năng lực cung ứng cho hệ thống Starlink.

Tesla chọn một bước đi khác

Nếu Starlink đã đi khá sâu vào quá trình triển khai dịch vụ, Tesla mới chỉ vừa đặt chân vào Việt Nam về mặt pháp nhân.

Tesla Motors Việt Nam được thành lập trong tháng 9/2026, đặt trụ sở tại TP.HCM và có vốn điều lệ hơn 77,6 tỷ đồng, tương đương khoảng 3 triệu USD.

Nhà sản xuất xe điện Tesla của Mỹ vừa thành lập công ty con tại Việt Nam với vốn điều lệ hơn 77,6 tỷ đồng (tương đương 3 triệu USD). Theo Cổng TTQG về đăng ký doanh nghiệp, pháp nhân mới có tên là Công ty TNHH Tesla Motors Việt Nam, được thành lập ngày 11/9/2026. Doanh nghiệp đặt trụ sở chính tại tòa nhà Mê Linh Point Tower, đường Ngô Đức Kế, phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh.

Doanh nghiệp đăng ký ngành nghề chính là bán buôn ô tô và xe có động cơ, đồng thời đăng ký thêm ngành bán buôn phụ tùng và các bộ phận phụ trợ của ô tô.

Đáng chú ý, Tesla chưa công bố kế hoạch kinh doanh cụ thể tại Việt Nam. Vì vậy, việc thành lập pháp nhân chưa đồng nghĩa hãng đã công bố thời điểm bán xe, hệ thống phân phối hay kế hoạch đầu tư sản xuất trong nước.

Dù vậy, đây vẫn là bước đi có ý nghĩa về mặt pháp lý. Một pháp nhân tại Việt Nam tạo nền tảng để Tesla thực hiện các hoạt động kinh doanh trực tiếp hoặc thông qua các mô hình phân phối phù hợp nếu hãng quyết định mở rộng hoạt động.

Việt Nam đang có một thị trường xe điện đáng chú ý

Việc Tesla xuất hiện đúng thời điểm thị trường xe điện Việt Nam tăng trưởng nhanh là yếu tố đáng quan tâm.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), doanh số ô tô điện tại Việt Nam tăng hơn gấp đôi trong năm 2025, đưa Việt Nam trở thành thị trường ô tô điện lớn nhất Đông Nam Á trong năm này. Gần 40% ô tô mới bán ra tại Việt Nam là xe điện.

Xe điện Tesla ở Việt Nam đang dần trở thành chủ đề nóng, thu hút sự quan tâm lớn từ người tiêu dùng và giới yêu công nghệ. Với thiết kế độc đáo, công nghệ tiên tiến và hiệu suất vượt trội, những chiếc xe từ gã khổng lồ Tesla không chỉ là phương tiện đi lại mà còn là biểu tượng của tương lai xanh.

IEA cũng đánh giá Việt Nam có thể đạt tỷ lệ xe điện trên tổng doanh số ô tô mới trên 80% vào năm 2035 trong kịch bản được cơ quan này đưa ra.

Động lực của thị trường hiện đến đáng kể từ sản xuất trong nước và các chính sách hỗ trợ. VinFast đang giữ vị trí áp đảo trên thị trường xe điện Việt Nam, trong khi ngày càng nhiều thương hiệu quốc tế tham gia cuộc đua.

Trong bối cảnh đó, Tesla có một thị trường đủ lớn để nghiên cứu, nhưng chưa có cơ sở để khẳng định hãng sẽ lựa chọn mô hình kinh doanh nào tại Việt Nam.

Điểm đáng chú ý hơn là Việt Nam không chỉ được nhìn từ góc độ thị trường tiêu thụ. Sự hiện diện của các nhà cung ứng cho SpaceX cho thấy quốc gia này còn được đặt trong bài toán sản xuất và đa dạng hóa chuỗi cung ứng công nghệ.

Từ thiết bị vệ tinh đến ô tô điện, hai mảng kinh doanh của hệ sinh thái Elon Musk đang tiếp cận Việt Nam theo những con đường khác nhau. Starlink đã bước vào giai đoạn cung cấp dịch vụ, còn Tesla mới hoàn tất bước lập pháp nhân.

Khoảng cách giữa hai giai đoạn này cũng cho thấy một điều: sự hiện diện của các doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Musk tại Việt Nam đang tăng lên, nhưng quy mô và mức độ cam kết của từng doanh nghiệp vẫn cần được nhìn từ những hành động cụ thể tiếp theo, thay vì chỉ từ hiệu ứng truyền thông quanh cái tên Elon Musk.