Trong vòng 2 năm qua, mối quan tâm lớn nhất của giới đầu tư toàn cầu là khi nào Fed sẽ hạ lãi suất để nới lỏng dòng tiền. Tuy nhiên, tình hình thực tế về lạm phát tại Mỹ đang buộc các nhà hoạch định chính sách phải tính đến một kịch bản đảo chiều nhằm ổn định nền kinh tế.
 |
| Phần lớn quan chức Fed tại cuộc họp gần nhất cho rằng có thể phải nâng lãi suất nếu chiến sự Iran tiếp tục làm trầm trọng thêm lạm phát, theo biên bản họp công bố ngày 20/05. |
Tín hiệu thay đổi quan điểm từ các nhà quản lý
Theo biên bản mới công bố, đa số thành viên của Fed cho rằng việc thắt chặt chính sách tiền tệ hơn nữa có thể sẽ phù hợp nếu lạm phát duy trì trên mốc 2% trong thời gian dài. Tín hiệu này xuất hiện ngay trong cuộc họp cuối cùng của ông Jerome Powell trên cương vị Chủ tịch Fed, trước khi ông Kevin Warsh chính thức tiếp quản và điều hành cuộc họp kế tiếp vào ngày 16-17/6.
Mặc dù trong tháng trước, Fed đã bỏ phiếu giữ nguyên lãi suất, nhưng nội bộ cơ quan này đã xuất hiện sự bất đồng về câu chữ trong thông báo. Cụ thể, có 3 Chủ tịch Fed khu vực và nhiều quan chức khác muốn loại bỏ xu hướng từ ngữ "nới lỏng" ra khỏi thông cáo chung, chứng tỏ họ không còn ưu tiên việc giảm lãi suất trong tương lai gần.
Những nguyên nhân khiến lạm phát khó hạ nhiệt
Nguyên nhân đầu tiên khiến Fed lo ngại xuất phát từ xung đột tại Iran. Các cuộc tấn công quân sự và việc eo biển Hormuz bị đóng cửa đã đẩy giá năng lượng tăng mạnh, khiến thị trường dầu mỏ rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài. Điều này khiến rủi ro lạm phát tăng cao trở lại chứ không còn là một cú sốc ngắn hạn.
Hệ quả là lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng từ vùng 4% hồi đầu tháng 3 lên khoảng 4,6% trong những ngày gần đây, trực tiếp đẩy chi phí vay mua nhà và vay vốn của doanh nghiệp tăng theo. Chuyên gia của ngân hàng BNP Paribas nhận định thị trường đang phải định giá lại hướng đi của Fed từ cắt giảm sang tăng lãi suất.
Bên cạnh đó, một nghịch lý khác là khi Fed giữ nguyên lãi suất danh nghĩa trong lúc lạm phát tăng, điều này vô tình làm giảm lãi suất thực thực tế, tạo ra hiệu ứng giống như Fed đang "ngầm cắt lãi suất" trong một nền kinh tế vẫn đang vận hành mạnh mẽ. Ngoài ra, làn sóng đầu tư hàng trăm tỷ USD vào các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) cùng đà tăng của cổ phiếu công nghệ cũng đang kích thích nhu cầu tiêu dùng, làm nền kinh tế nóng hơn.
Những góc nhìn trái chiều về tương lai kinh tế
Hiện tại, lạm phát tại Mỹ đã vượt mục tiêu 2% của Fed trong hơn 5 năm. Thực tế này khiến niềm tin về việc giá cả tự hạ nhiệt không còn chắc chắn. Chủ tịch Fed Philadelphia, bà Anna Paulson, người hồi tháng 1 từng kỳ vọng Fed có thể giảm lãi suất vào cuối năm, nay thừa nhận thị trường có lý khi tính đến phương án Fed phải tăng lãi suất.
Ở góc nhìn khác, chính quyền của Tổng thống Trump và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho rằng cú sốc năng lượng chỉ mang tính tạm thời. Ông lập luận lạm phát nền đã giảm trước khi chiến sự nổ ra và sẽ sớm quay lại xu hướng giảm sau 1 hoặc 2 tháng nữa.
Nếu dự báo của Bộ Tài chính Mỹ chính xác, tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh sẽ có một nhiệm kỳ thuận lợi. Ngược lại, nếu giá năng lượng tiếp tục neo cao và lan sang thị trường tiền lương, Fed sẽ phải đối mặt với những quyết định rất khó khăn trong giai đoạn tới, điều này chắc chắn sẽ ảnh hưởng lớn đến dòng vốn đầu tư toàn cầu.
