Chiến lược nào cho Việt Nam khi Tổng thống Donald Trump gây áp lực lên Fed?

Trong khi giới luật sư Mỹ còn tranh cãi về tính khả thi, phố Wall chao đảo và đồng tiền nhiều quốc gia lập tức biến động. Câu hỏi lớn đặt ra: Việt Nam có liên quan gì? câu trả lời là “Có và hơn thế nữa, đây là thời điểm cần chuẩn bị những bước đi mang tầm quốc gia.”

Chiến lược nào cho Việt Nam khi Tổng thống Trump gây áp lực lên Fed?

Ông Trump và “chiến thuật tâm lý” với Fed

Lời đe dọa kiện Fed tuy khó khả thi về mặt pháp lý bởi Fed là cơ quan độc lập theo luật định nhưng về bản chất, đây là một chiến thuật tâm lý quen thuộc: Sử dụng áp lực truyền thông để tác động tới kỳ vọng thị trường, một phương pháp từng được áp dụng thành công trong cả thương trường lẫn chính trị.

Ông Trump không chỉ là Tổng thống, ông là chiến lược gia tâm lý học thị trường. Dù đồng tình hay không, khó phủ nhận rằng ông Trump có khả năng đọc hiểu tâm lý thị trường đặc biệt tốt. Nếu được nhìn nhận đúng, đây có thể là gợi ý quý giá cho Việt Nam trong việc dự báo biến động tài chính toàn cầu và chuẩn bị đối sách phù hợp.

Tam giác cơ hội – thách thức – thích nghi khi Fed hạ lãi suất

Nếu Fed hạ lãi suất, Việt Nam sẽ đồng thời đối mặt với ba yếu tố diễn ra song song và tương tác mạnh mẽ: Cơ hội, thách thức và thích nghi.

Thứ nhất, dòng vốn chảy mạnh vào thị trường mới nổi: Lãi suất Mỹ giảm thường khiến dòng tiền toàn cầu tìm tới các thị trường tăng trưởng cao, trong đó có Việt Nam. Đây là cơ hội để thu hút vốn vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng lớn như sản xuất công nghệ, năng lượng tái tạo và hạ tầng chiến lược. Tuy nhiên, cơ hội chỉ trở thành hiện thực nếu Việt Nam chuẩn bị đầy đủ từ khung pháp lý, hạ tầng logistics đến nguồn nhân lực chất lượng cao.

Thứ hai, áp lực tỷ giá và xuất khẩu: USD yếu sẽ khiến VND mạnh tương đối. Điều này có lợi cho nhập khẩu nhưng bất lợi cho xuất khẩu, lĩnh vực đóng góp lớn cho GDP. Do đó, chính sách tỷ giá phải đủ linh hoạt để tránh cú sốc thị trường, đồng thời duy trì năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam. Đây không chỉ là quản lý tiền tệ, mà còn là chiến lược bảo vệ vị thế thương mại quốc gia.

Thứ ba, nguy cơ bong bóng tài sản: Dòng vốn nóng đổ vào nhanh và nhiều có thể tạo bong bóng bất động sản hoặc chứng khoán. Kinh nghiệm quá khứ cho thấy, khi dòng tiền không được kiểm soát và định hướng hợp lý, nền kinh tế dễ rơi vào chu kỳ tăng nóng, vỡ nhanh. Cần có điều tiết thận trọng để vừa bảo đảm thanh khoản thị trường, vừa phòng ngừa rủi ro tài chính.

Chiến lược nào cho Việt Nam khi Tổng thống Trump gây áp lực lên Fed?

Ba bước chiến lược cần sẵn sàng cho Việt Nam

Trong bối cảnh chính sách lãi suất của Mỹ có thể thay đổi đột ngột, Việt Nam cần chủ động xây dựng một bộ giải pháp chiến lược để vừa tận dụng cơ hội, vừa phòng ngừa rủi ro. Ba bước then chốt gồm:

Bước 1, kịch bản hóa tình huống: Không thể chỉ trông chờ vào một phương án duy nhất. Việt Nam cần chuẩn bị đồng thời cho ba kịch bản: Fed hạ lãi suất, Fed giữ nguyên và Fed tăng trở lại. Mỗi kịch bản phải đi kèm bộ công cụ phản ứng riêng, từ điều hành chính sách tiền tệ, tỷ giá, đến các gói hỗ trợ doanh nghiệp và chiến lược thu hút đầu tư nước ngoài. Việc có “bản đồ ứng phó” sẵn sẽ giúp nền kinh tế tránh bị cuốn vào thế bị động trước biến động quốc tế.

Bước 2, điều hành tỷ giá linh hoạt: Tỷ giá là “huyết mạch” của nền kinh tế mở. Sự biến động của USD có thể gây cú sốc cho xuất khẩu và làm gia tăng áp lực lạm phát. Bởi vậy, chính sách tỷ giá phải được điều chỉnh kịp thời, vừa bảo vệ lợi thế cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam, vừa duy trì ổn định vĩ mô và củng cố niềm tin thị trường.

Bước 3, quản lý dòng vốn chặt chẽ: Dòng vốn ngoại chảy mạnh vào Việt Nam là cơ hội, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ bong bóng bất động sản và chứng khoán nếu không được định hướng. Cần có cơ chế giám sát liên ngành để nhận diện sớm rủi ro, đồng thời ưu tiên “dẫn dòng” vốn vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng lâu dài như công nghệ cao, năng lượng tái tạo và hạ tầng sản xuất. Đây là chìa khóa để biến nguồn lực tài chính thành động lực tăng trưởng bền vững, thay vì nguy cơ bất ổn.

Từ Washington tới Hà Nội: Sự chủ động quyết định vị thế

Đây không chỉ là một mâu thuẫn giữa Nhà Trắng và Fed, mà là dấu hiệu cho thấy chính sách tiền tệ Mỹ đang thiếu nhất quán và chịu áp lực chính trị mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Trong bối cảnh đó, Việt Nam cần giữ bình tĩnh, hành động dựa trên dữ liệu và tránh bị cuốn theo “cảm xúc” thị trường.

Một phát ngôn từ Washington có thể khiến tỷ giá ở Hà Nội rung chuyển. Sự chủ động, phân tích tỉnh táo và hành động chiến lược chính là yếu tố quyết định vị thế của Việt Nam, không chỉ trong việc đối phó biến động ngắn hạn, mà còn trong việc củng cố hình ảnh quốc gia trên bản đồ kinh tế thế giới.