Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 17/5 tiếp tục gia tăng sức ép lên Iran, cảnh báo Tehran cần sớm đạt được một thỏa thuận hòa bình, nếu không sẽ “không còn gì sót lại”.
Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh nỗ lực hạ nhiệt xung đột giữa Washington và Tehran vẫn bế tắc, kể từ khi Mỹ và Israel mở các đợt tấn công quy mô lớn vào Iran hôm 28/2. Cuộc chiến không chỉ làm gia tăng bất ổn tại Trung Đông mà còn đẩy giá năng lượng đi lên. Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump nói quỹ thời gian của Iran đang thu hẹp nhanh chóng và Tehran cần hành động ngay để tránh những hậu quả nặng nề hơn. “Thời gian là yếu tố then chốt!”, ông viết.
Cuộc chiến cũng đã khiến eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược trung chuyển khoảng 20% lượng dầu xuất khẩu toàn cầu trong thời bình, bị phong tỏa trên thực tế, đồng thời kéo Israel và Lebanon vào một mặt trận xung đột riêng.
Iran, nước hậu thuẫn Hezbollah, yêu cầu phải có một lệnh ngừng bắn lâu dài tại Lebanon trước khi tiến tới bất kỳ thỏa thuận hòa bình rộng hơn nào với ông Trump, trong khi Tehran tiếp tục bác bỏ các điều khoản do ông đưa ra.
Một quan chức quân đội Israel ngày 17/5 cho biết Hezbollah đã phóng khoảng 200 quả đạn vào Israel và lực lượng nước này trong cuối tuần, bất chấp việc Israel và Lebanon đã nhất trí gia hạn lệnh ngừng bắn. Theo chính quyền Lebanon, các cuộc tấn công của Israel kể từ khi chiến sự bùng phát đã khiến hơn 2.900 người thiệt mạng tại Lebanon, trong đó có 400 người kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ngày 17/4.
Washington và Tehran đã đạt thỏa thuận ngừng bắn từ ngày 8/4, song tiến trình đàm phán hòa bình giữa hai nước sau đó rơi vào đình trệ, trong khi các vụ tấn công lẻ tẻ vẫn tiếp diễn.
Truyền thông Iran ngày 17/5 cho biết Mỹ không đưa ra bất kỳ nhượng bộ cụ thể nào trong phản hồi mới nhất đối với chương trình nghị sự do Tehran đề xuất cho các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt chiến sự.
Theo hãng thông tấn Fars, Washington đã đưa ra danh sách 5 điểm, trong đó yêu cầu Iran chỉ duy trì một cơ sở hạt nhân đang hoạt động và chuyển giao kho uranium được làm giàu ở mức cao cho Mỹ. Fars cũng cho biết Washington từ chối giải phóng “thậm chí chỉ 25%” số tài sản của Iran bị phong tỏa ở nước ngoài, đồng thời không chấp nhận bồi thường các thiệt hại mà Tehran phải gánh chịu trong chiến tranh.
Trong khi đó, hãng tin Mehr dẫn quan điểm từ phía Iran cho rằng Mỹ không đưa ra nhượng bộ cụ thể nào nhưng vẫn tìm cách đạt được những điều họ chưa thể giành được bằng biện pháp quân sự, điều có thể khiến đàm phán rơi vào bế tắc.
Pakistan tiếp tục đóng vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán hòa bình giữa Iran và Mỹ. Ngày 17/5, Bộ trưởng Nội vụ Pakistan Mohsin Naqvi đã gặp nhà đàm phán chính của Iran, đồng thời là Chủ tịch Quốc hội nước này là ông Mohammad Bagher Ghalibaf, tại Tehran.
Trong bài đăng trên mạng xã hội sau cuộc gặp, ông Ghalibaf cho rằng cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran đã gây bất ổn cho toàn bộ Trung Đông. Ông nói một số chính phủ trong khu vực từng tin sự hiện diện của Mỹ có thể mang lại an ninh, nhưng các diễn biến gần đây cho thấy điều đó không chỉ không bảo đảm ổn định mà còn tạo thêm nền tảng cho bất ổn.
Tuần trước, ông Trump và Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã thảo luận về Iran tại hội nghị thượng đỉnh song phương, nhưng dường như không đạt được nhiều tiến triển về vấn đề này.
Ông Trump cho biết ông Tập đã bảo đảm với ông rằng Trung Quốc không chuẩn bị viện trợ quân sự cho Iran. Trước đó, Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm thứ Sáu (15/5) nói trong một tuyên bố về Iran rằng “các tuyến đường vận chuyển nên được mở lại càng sớm càng tốt”.
