Các ngân hàng châu Á – Thái Bình Dương gia tăng dự phòng trước rủi ro tín dụng

Theo đánh giá của các nhà phân tích, các ngân hàng tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương có thể sẽ phải gia tăng trích lập dự phòng cho các khoản cho vay trong ngắn hạn, trong bối cảnh xung đột tại Iran làm suy giảm triển vọng kinh tế của khu vực vốn phụ thuộc đáng kể vào nguồn dầu mỏ từ Trung Đông.

Trong báo cáo kết quả kinh doanh quý 3, các ngân hàng tại Australia, Singapore và Ấn Độ đã cảnh báo về nguy cơ phát sinh tổn thất tín dụng với quy mô lên tới hàng trăm triệu đô la tại mỗi quốc gia, đồng thời cho rằng nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ các tác động gián tiếp của xung đột. Việc gia tăng đáng kể mức dự phòng diễn ra trong bối cảnh các ngân hàng này đồng thời phải đối mặt với triển vọng giá dầu duy trì ở mức cao, sự gián đoạn của chuỗi cung ứng và hoạt động thương mại, mặt bằng lãi suất gia tăng, cùng với sự suy yếu trong bảng cân đối kế toán của khu vực doanh nghiệp.

Mặc dù việc gia tăng dự phòng tổn thất chưa gây tác động đáng kể trong ngắn hạn nhờ nguồn vốn dự trữ dồi dào, các nhà phân tích cảnh báo rằng tình trạng gián đoạn kéo dài trên thị trường năng lượng có thể làm phát sinh tổn thất tín dụng thực tế và tạo thêm áp lực lên bảng cân đối kế toán của các ngân hàng.

Ông Gary Ng, nhà kinh tế cấp cao khu vực châu Á – Thái Bình Dương tại Natixis CIB, cho biết nhiều ngân hàng châu Á đã tăng mức dự phòng và các khoản đệm hướng tới tương lai để phản ánh rủi ro từ xung đột tại Iran, dù đến nay chưa xuất hiện làn sóng vỡ nợ tín dụng. Ông cũng nhận định rằng ngay cả khi xung đột sớm chấm dứt, giá năng lượng vẫn có thể duy trì ở mức cao do gián đoạn nguồn cung; đồng thời, lãi suất có thể không giảm, qua đó ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của doanh nghiệp và gây sức ép lên nhu cầu tín dụng.

Nhìn chung, mức dự phòng tổn thất tín dụng hiện nay của các ngân hàng trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương vẫn thấp hơn đáng kể so với các khoản trích lập được thực hiện để ứng phó với những cú sốc kinh tế do đại dịch COVID-19 gây ra cách đây 5 năm.

Cụ thể, tại bốn ngân hàng lớn nhất Australia, tổng mức dự phòng 957 triệu đô la Australia (694,40 triệu đô la Mỹ) cho các rủi ro liên quan đến chiến tranh thấp hơn 80% so với mức trích lập của năm 2020. Theo tính toán của Reuters, tại tám ngân hàng lớn của châu Á – không bao gồm Trung Quốc và Nhật Bản – con số tương ứng là 2,8 tỷ đô la, thấp hơn 70%.

Tuy nhiên, ông Gary Ng cho rằng tổn thất tín dụng thực tế tại các ngân hàng châu Á có dấu hiệu gia tăng, dù mức độ tác động còn phụ thuộc vào thời gian kéo dài của cuộc xung đột, hiện đã bước sang tuần thứ 11.

Thiệt hại kinh tế do xung đột gây ra đang gia tăng trong khu vực. Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) đã hạ dự báo tăng trưởng của khu vực châu Á – Thái Bình Dương đang phát triển xuống 4,7% cho năm nay và 4,8% cho năm 2027, thấp hơn mức 5,1% của cả hai năm trước.

Theo ông José Torres, nhà kinh tế cấp cao tại Interactive Brokers, lợi nhuận của ngành ngân hàng trong khu vực có thể suy giảm trong quý tới do giá dầu tăng, tiền tệ mất giá và lợi suất trái phiếu tăng mạnh.

Commonwealth Bank, ngân hàng cho vay lớn nhất Australia, đã mất gần 22 tỷ đô la giá trị vốn hóa thị trường vào thứ Tư sau khi tăng trích lập để ứng phó với các rủi ro liên quan đến xung đột tại Trung Đông. Trong hai tuần qua, ba ngân hàng lớn khác của Australia cũng đã bổ sung 757 triệu đô la Australia (549,13 triệu đô la Mỹ) dự phòng nhằm bù đắp các khoản nợ xấu tiềm tàng phát sinh từ chiến tranh.

Tuy vậy, theo ông Matthew Wilson, Trưởng bộ phận Nghiên cứu Tài chính tại ngân hàng đầu tư Jarden, mức dự phòng hiện tại của các ngân hàng Australia có thể vẫn chưa đủ nếu bất ổn tiếp tục gây gián đoạn thị trường tín dụng. Ông nhận định, tác động lớn hơn vẫn còn ở phía trước, khi các ngân hàng đang ở giai đoạn cuối của chu kỳ và nền kinh tế trong nước có thể chịu ảnh hưởng rõ hơn qua các ngành công nghiệp và lĩnh vực mang tính chu kỳ trong vòng 6 tháng tới. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng còn quá sớm để khẳng định liệu sự gián đoạn của thị trường tín dụng có thực sự xảy ra hay không.

Tại Singapore, mặc dù cả ba ngân hàng lớn đều có mức độ tiếp xúc trực tiếp tương đối hạn chế với Trung Đông, khi khu vực này chiếm chưa đến 3% tổng dư nợ cho vay, OCBC – ngân hàng lớn thứ hai của nước này – đã trích lập 216 triệu đô la Singapore (170 triệu đô la Mỹ) dự phòng.

Tuần trước, ông Wee Ee Cheong, Tổng Giám đốc điều hành ngân hàng United Overseas Bank (UOB) tại Singapore, cho biết mức độ tiếp xúc trực tiếp của ngân hàng với Trung Đông là không đáng kể, song đồng thời cảnh báo rằng các tác động gián tiếp từ xung đột có thể làm gia tăng chi phí đối với nhóm khách hàng là doanh nghiệp vừa và nhỏ.

HSBC và Standard Chartered, hai ngân hàng tạo ra phần lớn doanh thu tại châu Á nói chung và Hồng Kông (Trung Quốc) nói riêng, đã lần lượt ghi nhận các khoản chi phí dự phòng ở mức 300 triệu đô la và 190 triệu đô la trong quý kết thúc vào tháng 3, phản ánh cách tiếp cận thận trọng đối với rủi ro. Kathy Chan, nhà phân tích cổ phiếu tại Morningstar, nhận định rằng khả năng HSBC và Standard Chartered tiếp tục gia tăng trích lập dự phòng là hoàn toàn có thể xảy ra do tính chất biến động của các xung đột đang diễn ra. Bà cũng cho rằng hai ngân hàng này đã thể hiện mức độ thận trọng tương đối cao trong quá trình đánh giá rủi ro.

Tại Ấn Độ, khoảng sáu ngân hàng cho vay, trong đó có HDFC Bank, Axis Bank và Federal Bank được Blackstone hậu thuẫn, đã thiết lập các vùng đệm dự phòng, mặc dù đến nay họ vẫn chưa ghi nhận dấu hiệu suy giảm chất lượng tài sản.

Trong lĩnh vực ngân hàng châu Á – Thái Bình Dương, cổ phiếu của các ngân hàng Australia chịu tác động tiêu cực rõ rệt nhất; kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran bùng phát vào ngày 28/2/2026, cổ phiếu NAB đã giảm 21,2%, trong khi Westpac giảm 12,4%.

Angus Gluskie, Tổng Giám đốc điều hành của Whitefield – công ty nắm giữ cổ phiếu tại bốn ngân hàng lớn nhất Australia và quản lý khối tài sản trị giá 1,5 tỷ đô la Australia – cho rằng mức dự phòng hiện tại phản ánh một ước lượng thận trọng đối với các tác động đã xuất hiện cho đến nay. Theo ông, nếu tình hình được giải quyết trong thời gian ngắn, các khoản dự phòng có thể được hoàn nhập một phần; ngược lại, nếu bất ổn tiếp diễn, các ngân hàng nhiều khả năng sẽ phải tiếp tục gia tăng trích lập dự phòng.