Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Hai (18/5) cho biết ông đã hoãn một cuộc tấn công dự kiến nhằm vào Iran để tạo dư địa cho các cuộc đàm phán về một thỏa thuận chấm dứt xung đột ở Trung Đông, sau khi Tehran chuyển một đề xuất hòa bình mới tới Washington.
Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết ông đã chỉ thị quân đội Mỹ không tiến hành cuộc tấn công theo kế hoạch vào Iran vào ngày hôm sau, nhưng vẫn duy trì khả năng sẵn sàng cho một đợt tấn công quy mô lớn nếu không đạt được một thỏa thuận mà Washington cho là chấp nhận được.
Trước đó chưa có thông tin công khai về kế hoạch tấn công này, và hãng Reuters chưa thể xác định liệu đây có phải là giai đoạn tiếp theo của chiến dịch quân sự mà ông Trump phát động vào cuối tháng 2 hay không.
Trong bối cảnh sức ép gia tăng nhằm đạt thỏa thuận để mở lại eo biển Hormuz, ông Trump trước đó nói ông kỳ vọng một thỏa thuận chấm dứt chiến sự có thể sớm đạt được, đồng thời cảnh báo Iran có thể đối mặt với các đợt tấn công mạnh nếu không đạt được thỏa thuận. Ông cũng cho biết lãnh đạo Qatar, Ả Rập Saudi và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã đề nghị ông hoãn tấn công vì cho rằng một thỏa thuận có thể sớm được ký kết và được chấp nhận rộng rãi. Ông không nêu chi tiết về nội dung thỏa thuận đang được thảo luận.
Phát biểu của ông Trump được đưa ra sau khi người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baghaei, xác nhận lập trường của Tehran đã được chuyển tới phía Mỹ thông qua Pakistan, nhưng không nêu thêm chi tiết.
Một nguồn tin Pakistan cho biết Islamabad, bên trung gian chuyển thông điệp giữa các bên từ vòng đàm phán hòa bình tháng trước, đã chuyển đề xuất mới nhất tới Washington. Tuy nhiên, theo nguồn tin này, tiến trình đàm phán vẫn gặp nhiều trở ngại khi các bên liên tục điều chỉnh mục tiêu và thời gian còn lại không nhiều.
Sau thông báo của ông Trump, truyền thông nhà nước Iran cảnh báo Mỹ và các đồng minh không nên tiến hành thêm hành động quân sự nhằm vào Iran, đồng thời khẳng định lực lượng vũ trang nước này đã sẵn sàng.
Theo một nguồn tin cấp cao của Iran, đề xuất hòa bình mới về nhiều điểm tương tự đề xuất trước đó mà ông Trump đã bác bỏ tuần trước là “vô nghĩa”.
Các cuộc đàm phán trước tiên sẽ tập trung vào chấm dứt chiến sự, mở lại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng mà Iran đã phong tỏa - và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt hàng hải. Những vấn đề gây tranh cãi liên quan đến chương trình hạt nhân và hoạt động làm giàu uranium của Iran sẽ được để lại cho các vòng đàm phán sau.
Một nguồn tin cấp cao của Iran hôm thứ Hai cho biết Mỹ đã đồng ý giải phóng một phần tài sản bị phong tỏa của Iran, trị giá hàng chục tỷ USD, đang được giữ tại các ngân hàng nước ngoài. Theo nguồn tin này, Tehran muốn toàn bộ số tài sản đó được giải phóng. Nguồn tin cũng cho biết Washington đã linh hoạt hơn khi chấp thuận để Iran tiếp tục một số hoạt động hạt nhân hòa bình dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế.
Phía Mỹ chưa xác nhận đã đồng ý với bất kỳ nội dung nào trong các cuộc đàm phán.
Hãng tin Tasnim của Iran dẫn một nguồn tin giấu tên nói rằng Mỹ đã đồng ý miễn trừ các lệnh trừng phạt dầu mỏ đối với Iran trong thời gian đàm phán. Giới chức Iran chưa bình luận ngay về thông tin này, trong khi một quan chức Mỹ giấu tên bác bỏ và gọi đây là thông tin không đúng sự thật.
Một lệnh ngừng bắn mong manh vẫn được duy trì sau sáu tuần giao tranh và các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Tuy nhiên, các vụ phóng máy bay không người lái từ Iraq về phía các nước vùng Vịnh, gồm Ả Rập Saudi và Kuwait, cho thấy nguy cơ leo thang vẫn hiện hữu. Bộ Ngoại giao Pakistan hôm thứ Hai lên án vụ tấn công bằng máy bay không người lái xảy ra hôm Chủ nhật (17/5). Ả Rập Saudi cho biết nước này đã đánh chặn ba máy bay không người lái xâm nhập từ không phận Iraq.
