Washington xây khung tiêu chuẩn mới cho các mô hình AI

Chính phủ Mỹ đang bước vào giai đoạn đàm phán nâng cao với các doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm xây dựng bộ tiêu chuẩn tự nguyện cho việc phát hành các mô hình mới, sau khi can thiệp vào kế hoạch ra mắt những công cụ tiên tiến của Anthropic và OpenAI.

Chính phủ Mỹ đang thúc đẩy bộ tiêu chuẩn tự nguyện cho việc phát hành các mô hình AI tiên tiến

Theo Financial Times, dẫn lời những người am hiểu tiến trình đàm phán, bộ tiêu chuẩn của Chính phủ Mỹ - dự kiến có thể được công bố sớm nhất trong tuần tới - sẽ quy định các ngưỡng đánh giá đối với những mô hình sở hữu năng lực an ninh mạng tiên tiến, đồng thời thiết lập lộ trình phát hành nhằm chuẩn hóa các đợt ra mắt mô hình AI trong thời gian tới.

Động thái này được xem là bước cụ thể hóa các định hướng trong sắc lệnh hành pháp về AI do Tổng thống Donald Trump ban hành tháng trước, trong bối cảnh các doanh nghiệp công nghệ tìm kiếm sự rõ ràng về cách Washington sẽ quản lý lĩnh vực này trước các kế hoạch niêm yết công khai dự kiến của OpenAI và Anthropic.

Các quan chức Mỹ và đại diện ngành công nghệ đã đẩy nhanh tiến trình thảo luận sau loạt can thiệp của chính quyền Trump trong tháng trước, vốn gây ra không ít bối rối và phản ứng trong các phòng thí nghiệm AI hàng đầu, theo các nguồn tin.

Trước đó, ngày 12/6, Anthropic bị áp các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với những mô hình mới nhất do lo ngại nguy cơ bị lạm dụng và rủi ro an ninh mạng. Các hạn chế này đã được dỡ bỏ vào thứ Ba. Một nguồn tin thân cận với các cuộc thảo luận tại Nhà Trắng cho biết Trung tâm Tiêu chuẩn và Đổi mới AI cùng Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) sẽ giữ vai trò quan trọng trong việc xây dựng và giám sát bộ tiêu chuẩn mới.

Washington cũng dự kiến làm rõ những đối tượng được phép tiếp cận các mô hình tiên tiến, cả trong nước lẫn quốc tế. Theo một nguồn tin, bước đi này có thể đặt nền móng cho một khuôn khổ toàn cầu với sự tham gia của các đồng minh Mỹ.

Các cuộc thảo luận giữa ngành công nghiệp AI và Nhà Trắng tập trung vào thời gian rà soát mô hình, cũng như ngưỡng xác định một mô hình được xem là “tiên tiến” - tức nhóm có năng lực cao nhất và đi kèm mức rủi ro lớn nhất.

Trong tuần qua, các nhóm kỹ thuật từ những phòng thí nghiệm AI đã thường xuyên làm việc với quan chức chính phủ. Diễn biến này giúp Nhà Trắng có khả năng công bố bộ tiêu chuẩn sớm nhất vào tuần tới, dù tiến độ vẫn có thể chậm lại nếu các bên chưa đạt được đồng thuận, theo những người am hiểu đàm phán.

Nhà Trắng chưa phản hồi ngay lập tức đề nghị bình luận.

Trước đó, dưới thời Tổng thống Joe Biden năm 2023, các tổ chức nghiên cứu AI, trong đó có OpenAI và Anthropic, đã đưa ra các cam kết tự nguyện về kiểm tra an toàn mô hình trước khi phát hành rộng rãi. Kể từ khi ông Donald Trump tái đắc cử năm 2024, chính quyền Mỹ thúc đẩy cách tiếp cận quản lý mềm hơn, nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp Mỹ đổi mới nhanh hơn các đối thủ Trung Quốc.

Tuy nhiên, việc các mô hình AI ngày càng tinh vi, có khả năng khai thác lỗ hổng an ninh mạng và tác động đến những ngành công nghiệp trọng yếu, đang đặt ra thách thức đối với cách tiếp cận này.

Trong sắc lệnh hành pháp ngày 2/6, ông Trump nêu kế hoạch “phát triển và duy trì một quy trình đánh giá chuẩn mực được phân loại nhằm đánh giá năng lực an ninh mạng tiên tiến của các mô hình AI”.

Sau khi các hạn chế đối với mô hình mới nhất của Anthropic được dỡ bỏ vào thứ Ba (30/6), công ty cho biết sẽ “hợp tác với chính phủ và các đối tác trong ngành, bao gồm Amazon, Microsoft và Google, hướng tới một tiêu chuẩn an ninh và đánh giá chung, tự nguyện dành cho các nhà cung cấp mô hình tiên tiến”. Chính quyền Trump cũng yêu cầu OpenAI chỉ phát hành GPT-5.6 cho các nhóm được phê duyệt, trước khi mở rộng phát hành dự kiến vào tuần tới.

“Chúng tôi đánh giá cao sự tham gia liên tục của chính quyền khi hướng tới việc phát hành rộng rãi GPT-5.6 và một khuôn khổ bền vững cho các đợt phát hành mô hình tiên tiến trong tương lai theo sắc lệnh hành pháp gần đây”, một người phát ngôn của OpenAI cho biết hôm 1/7.

Google đã trao đổi với chính phủ Mỹ trước khi phát hành các mô hình mã hóa tiên tiến của riêng mình, được cho là có năng lực an ninh mạng tinh vi hơn so với các thế hệ trước, theo hai nguồn tin am hiểu vấn đề. Tập đoàn công nghệ này cũng tham gia các thảo luận rộng hơn về tiêu chuẩn chung của ngành.

OpenAI, Anthropic và Google từ chối bình luận cụ thể về các cuộc đàm phán liên quan đến bộ tiêu chuẩn mới.

Nhiều nhân vật cấp cao trong ngành công nghệ và giới hoạch định chính sách tại Washington lo ngại các biện pháp can thiệp riêng lẻ của Nhà Trắng có thể làm chậm tốc độ đổi mới của Mỹ, qua đó tạo điều kiện để Trung Quốc thu hẹp khoảng cách công nghệ. Trong bối cảnh đó, Sam Altman - Tổng Giám đốc điều hành OpenAI - từng kêu gọi xây dựng một “khuôn khổ toàn cầu” nhằm thiết lập “các tiêu chuẩn [và] cung cấp các phân tích chuyên môn, khách quan về năng lực và rủi ro”, theo Financial Times. Theo ông, một khuôn khổ như vậy là điều kiện cần để lợi ích của AI được phân bổ rộng rãi hơn.