Doanh nghiệp thanh toán hóa đơn trên 5 triệu bằng tiền mặt có bị cấm không?

Tạp chí Doanh nghiệp và Hội nhập nhận được câu hỏi của anh Lê Văn Tùng (TP. Hồ Chí Minh):

“Tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ, buôn bán thiết bị điện. Tôi nghe nói, từ ngày 1/7/2025, mọi khoản thanh toán từ 5 triệu đồng trở lên đều không được dùng tiền mặt, bắt buộc phải chuyển khoản. Vậy quy định này có đúng không? Nếu tôi vẫn thanh toán bằng tiền mặt thì có bị xử phạt không?”

Luật sư Phạm Hà Linh - Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội trả lời:

Chào anh Tùng, nội dung anh hỏi là một hiểu nhầm phổ biến khi Nghị định số 181/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/7/2025.

Doanh nghiệp thanh toán hóa đơn từ 5 triệu đồng trở lên bằng tiền mặt không bị cấm nhưng bị thiệt kép. Ảnh: Internet

Không có quy định nào cấm doanh nghiệp thanh toán bằng tiền mặt cho hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ từ 5 triệu đồng trở lên. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp muốn được khấu trừ thuế GTGT đầu vào và được tính chi phí được trừ khi xác định thuế TNDN, thì giao dịch từ ngưỡng này bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Bản chất đây là quyền lợi chứ không phải nghĩa vụ buộc doanh nghiệp phải thực hiện.

Quy định về điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào

Điểm b Khoản 2 Điều 14 Luật Thuế GTGT 2024 quy định: "Có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào, trừ một số trường hợp đặc thù theo quy định của Chính phủ".

Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP quy định: "Cơ sở kinh doanh phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào (bao gồm cả hàng hóa nhập khẩu) từ 05 triệu đồng trở lên đã bao gồm thuế giá trị gia tăng".

Các trường hợp thanh toán không dùng tiền mặt, bao gồm: Chuyển khoản ngân hàng; Thẻ tín dụng, ví điện tử, ủy nhiệm chi, lệnh chi; Bù trừ công nợ có biên bản xác nhận (kể cả qua bên thứ ba); Thanh toán ủy quyền cho bên thứ ba theo hợp đồng; Thanh toán qua ngân hàng vào tài khoản của bên thứ ba mở tại Kho bạc Nhà nước...

Quy định về các khoản chi được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế

Điều 6 Thông tư 78/2014/TT-BTC được sửa đổi, bổ sung bởi Điều 4 Thông tư 96/2015/TT-BTC quy định khoản chi được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp phải có đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp. Và hiện tại, với các khoản chi phí mua hàng hóa, dịch vụ đầu vào từ 5 triệu trở lên thì phải thanh toán không dùng tiền mặt.

Như vậy, doanh nghiệp của anh Tùng không bị xử phạt khi thanh toán tiền mặt với hóa đơn từ 5 triệu trở lên, nhưng sẽ gặp bất lợi khi không được khấu trừ thuế GTGT, không tối ưu được chi phí và lợi nhuận.