Dự án xây dựng đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, một trong những công trình giao thông trọng điểm của Việt Nam, đang thu hút sự quan tâm đặc biệt từ các doanh nghiệp trong nước. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và phát triển nhanh chóng về công nghệ, các doanh nghiệp Việt đang chủ động chuẩn bị nguồn lực và đưa ra những hiến kế quan trọng nhằm góp phần vào thành công của dự án. Cùng với đó là những lo ngại về các cơ chế chính sách và thách thức khi cạnh tranh với các nhà thầu quốc tế. Các doanh nghiệp đã nêu những quan điểm của mình tại buổi Tọa đàm: “Đường sắt tốc độ cao - Cơ hội và thách thức với doanh nghiệp Việt Nam” do báo Giao thông tổ chức hôm nay 20/11.
 |
| Dự án xây dựng đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, một trong những công trình giao thông trọng điểm của Việt Nam trong thời gian tới (Ảnh: Minh họa). |
Doanh nghiệp cần sân chơi bình đẳng và thông tin minh bạch
Ông Mai Thanh Phương, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tổng công ty Công trình đường sắt (RCC), khẳng định rằng, việc triển khai dự án đường sắt tốc độ cao là một cơ hội rất lớn cho các doanh nghiệp Việt. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng, để các doanh nghiệp trong nước có thể tham gia, cần phải có một sân chơi bình đẳng và thông tin minh bạch.
"Chúng ta cần xác định rằng dự án ĐSTĐC là cuộc chơi bình đẳng và doanh nghiệp cần được coi là đối tác, không phải là người tham gia một cách thụ động. Dự án sẽ có những gói thầu rất phức tạp và đòi hỏi những thang điểm đánh giá rõ ràng về năng lực tài chính và các tiêu chí tham gia thi công. Chính phủ cần sớm xác định các vấn đề này để tránh tình trạng doanh nghiệp không thể tham gia vào các gói thầu quan trọng", ông Phương chia sẻ.
 |
Ông Mai Thanh Phương (bên phải)- (Ảnh:Báo Giao thông). |
Ông Phương cũng cho rằng, trong giai đoạn này, việc xây dựng hệ thống chuẩn mực, quy trình thẩm định và phân bổ các gói thầu sẽ quyết định sự thành công của dự án. "Chúng ta cần sớm có câu trả lời cho những câu hỏi quan trọng, ví dụ như việc doanh nghiệp trong nước có thể tham gia chuyển giao công nghệ hay không, và nếu không, thì họ sẽ phải làm gì để đủ khả năng cạnh tranh với các nhà thầu quốc tế", ông Phương nói thêm.
Cần có cơ chế tạo điều kiện doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn ngân hàng
Liên quan đến vấn đề này, ông Trần Cao Sơn, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Tập đoàn Xây dựng Miền Trung, cũng chia sẻ về các khó khăn mà doanh nghiệp trong nước gặp phải khi tham gia vào các dự án lớn như ĐSTĐC. Ông cho rằng, một trong những vấn đề cần được giải quyết là việc tạo điều kiện để các doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn vốn ngân hàng.
 |
| Ông Trần Cao Sơn, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Tập đoàn xây dựng Miền Trung (Ảnh: Báo Giao thông). |
"Để tham gia vào các dự án lớn như đường sắt tốc độ cao, doanh nghiệp cần có vốn đầu tư lớn, nhưng hiện nay, việc tiếp cận nguồn vốn ngân hàng vẫn còn rất khó khăn. Chúng tôi mong muốn có những cơ chế hỗ trợ từ Nhà nước, giúp doanh nghiệp có thể dễ dàng tiếp cận vốn vay ưu đãi, từ đó triển khai các dự án một cách hiệu quả", ông Sơn cho biết.
Đây là vấn đề không chỉ đối với Công ty CP Tập đoàn Xây dựng Miền Trung mà còn với nhiều doanh nghiệp xây dựng khác tại Việt Nam. Khi tham gia vào các dự án hạ tầng lớn, các doanh nghiệp trong nước phải đối mặt với yêu cầu về vốn và năng lực tài chính rất cao. Do đó, các cơ chế tài chính phải được điều chỉnh sao cho phù hợp, giúp doanh nghiệp phát huy tối đa khả năng.
Doanh nghiệp trong nước có cơ hội lớn nếu biết hợp tác
Một trong những ý kiến đáng chú ý đến từ Đại tá Nguyễn Tuấn Anh, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn. Ông cho rằng, cơ hội cho các nhà thầu Việt là rất lớn, nhưng để thành công, các doanh nghiệp cần hợp tác chặt chẽ với nhau và tăng cường trao đổi, học hỏi kinh nghiệm quốc tế.
"Chúng tôi nhận thức rất rõ cơ hội này, nhưng cũng hiểu rằng việc tham gia vào một dự án có yêu cầu kỹ thuật cao như ĐSTĐC không phải là điều đơn giản. Doanh nghiệp Việt không thể làm đơn độc, mà cần có sự phối hợp giữa các nhà thầu. Việc hợp tác, hỗ trợ lẫn nhau sẽ giúp các doanh nghiệp Việt vượt qua khó khăn, nâng cao năng lực cạnh tranh", Đại tá Tuấn Anh nói.
 |
Đại tá Nguyễn Tuấn Anh, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn. (Ảnh: Báo Giao thông). |
Ông Tuấn Anh cũng nhấn mạnh, trong thời gian qua, sự hợp tác giữa các doanh nghiệp Việt tại các dự án lớn như cao tốc Bắc - Nam đã đem lại kết quả tích cực. Đây là một ví dụ điển hình về cách các nhà thầu trong nước có thể phối hợp để cùng nhau thực hiện các dự án lớn.
Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn đã chuẩn bị kỹ lưỡng về nguồn lực, con người và trang thiết bị để tham gia vào các dự án lớn trong tương lai. Đặc biệt, họ đã hợp tác với các trung tâm đào tạo để cung cấp các chứng chỉ chuyên môn cho kỹ sư đường sắt, đồng thời cử nhân viên đi tham quan, học hỏi tại các quốc gia có nền công nghiệp đường sắt phát triển như Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc.
"Chúng tôi không chỉ chuẩn bị về mặt kỹ thuật mà còn chú trọng đến việc nâng cao chất lượng lao động. Việc đào tạo và nâng cao tay nghề cho đội ngũ kỹ sư sẽ là yếu tố quyết định giúp doanh nghiệp Việt có thể làm chủ công nghệ và đáp ứng được yêu cầu của các dự án đường sắt tốc độ cao", ông Tuấn Anh cho biết.
Như vậy, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam không chỉ là một công trình giao thông trọng điểm mà còn là cơ hội phát triển lâu dài cho các doanh nghiệp xây dựng Việt Nam. Để tận dụng cơ hội này, các doanh nghiệp trong nước cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, từ việc nâng cao năng lực tài chính đến cải thiện chất lượng lao động và tăng cường hợp tác với các đối tác quốc tế.
Các doanh nghiệp Việt cũng đã đưa ra nhiều ý kiến, đề xuất nhằm tạo dựng một môi trường đấu thầu minh bạch, công bằng và bình đẳng. Nếu các cơ chế hỗ trợ phù hợp được triển khai, chắc chắn các nhà thầu Việt sẽ có thể đóng vai trò chủ lực trong việc xây dựng hệ thống đường sắt tốc độ cao, góp phần vào sự phát triển hạ tầng giao thông của đất nước trong tương lai.
