Đề xuất nâng room ngoại hãng hàng không lên 49% để hút vốn quốc tế

Ngành hàng không Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để tái cấu trúc và bứt phá khi cơ quan quản lý tiếp tục đề xuất nâng tỷ lệ sở hữu vốn của nhà đầu tư nước ngoài tại các hãng bay lên tối đa 49%. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm khơi thông nguồn lực tài chính quốc tế trong bối cảnh ngành vẫn chịu áp lực phục hồi sau đại dịch.

Theo tờ trình của Bộ Xây dựng, đề xuất nâng “room ngoại” từ mức 34% hiện hành lên 49% phù hợp với thông lệ quốc tế cũng như các cam kết mà Việt Nam tham gia. Động thái này không chỉ giúp doanh nghiệp hàng không tiếp cận thêm nguồn vốn mà còn tạo điều kiện nâng cao năng lực quản trị và vận hành.

Thực tế cho thấy, ngành hàng không là lĩnh vực có cường độ vốn lớn, chi phí vận hành cao và chịu tác động mạnh từ các yếu tố bên ngoài như giá nhiên liệu, tỷ giá hay biến động kinh tế toàn cầu. Sau giai đoạn khó khăn kéo dài, nhiều hãng bay trong nước vẫn đang đối mặt với áp lực tài chính, nhu cầu tái cơ cấu và mở rộng đội bay.

Đề xuất nâng room ngoại hãng hàng không lên 49% để hút vốn quốc tế mạnh mẽ. (Ảnh hoạ)

Trong bối cảnh đó, việc mở rộng tỷ lệ sở hữu nước ngoài được kỳ vọng sẽ tạo thêm “dư địa” để các doanh nghiệp huy động vốn. Không chỉ dừng ở nguồn tiền, các nhà đầu tư quốc tế còn mang theo công nghệ, kinh nghiệm quản trị và mạng lưới kết nối toàn cầu – những yếu tố then chốt giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của hãng bay Việt.

Theo phân tích của cơ quan soạn thảo, mức trần 49% vẫn đảm bảo nguyên tắc kiểm soát của nhà đầu tư trong nước, đồng thời phù hợp với tiêu chí “sở hữu chủ phần lớn” trong các hiệp định hàng không quốc tế. Điều này giúp duy trì bản chất doanh nghiệp Việt Nam trong hoạt động vận tải hàng không, đồng thời không vi phạm các cam kết quốc tế như CPTPP hay EVFTA.

Hiện nay, nhiều quốc gia trong khu vực và trên thế giới đã áp dụng mức trần sở hữu nước ngoài lên tới 49% như Singapore, Thái Lan hay Australia. Việc Việt Nam điều chỉnh theo hướng này được đánh giá là phù hợp với xu thế hội nhập và cạnh tranh quốc tế.

Dù vậy, đề xuất này cũng nhận được những ý kiến trái chiều. Một số doanh nghiệp lớn như Vietnam Airlines hay Vietjet Air cho rằng cần cân nhắc giữ nguyên mức 34% để đảm bảo yếu tố an ninh và kiểm soát. Quan điểm thận trọng này cũng được Bộ Tư pháp đưa ra trong quá trình lấy ý kiến.

Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo cho rằng việc nâng trần sở hữu không mang tính bắt buộc mà chỉ mở rộng thêm lựa chọn cho doanh nghiệp. Trên thực tế, nhiều hãng hàng không trong nước hiện vẫn chưa sử dụng hết “room” 34%, do đó chưa thể khẳng định đây là mức tối ưu.

Một điểm đáng chú ý là sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài tại các hãng bay Việt vẫn còn khá hạn chế. Điển hình, All Nippon Airways từng đầu tư vào Vietnam Airlines, song tỷ lệ sở hữu hiện chỉ còn khoảng hơn 5%. Trong khi đó, các khoản đầu tư vào Vietjet chủ yếu thông qua quỹ tài chính và không vượt quá giới hạn pháp lý.

Điều này cho thấy dư địa thu hút vốn ngoại trong lĩnh vực hàng không vẫn còn rất lớn. Trong bối cảnh thị trường nội địa gần 100 triệu dân cùng tốc độ tăng trưởng cao, Việt Nam đang trở thành điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế.

Không chỉ dừng lại ở việc tăng vốn, dòng tiền ngoại còn có thể giúp các hãng bay mở rộng mạng lưới đường bay quốc tế, nâng cấp đội tàu bay và cải thiện chất lượng dịch vụ. Đây là những yếu tố then chốt để nâng cao vị thế của ngành hàng không Việt Nam trên bản đồ khu vực.

Tuy nhiên, việc mở rộng sở hữu nước ngoài cũng đặt ra những thách thức nhất định. Các rủi ro liên quan đến phụ thuộc tài chính, xung đột lợi ích hay vấn đề an ninh – quốc phòng cần được kiểm soát chặt chẽ. Theo Bộ Xây dựng, những yếu tố này hoàn toàn có thể được quản lý thông qua hệ thống pháp luật, cơ chế giám sát và quy định quản trị doanh nghiệp.

Ở góc độ dài hạn, việc nâng trần sở hữu nước ngoài được xem là một bước đi mang tính chiến lược, góp phần hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành hàng không. Khi được triển khai đồng bộ với các chính sách hỗ trợ khác, đây sẽ là “đòn bẩy” quan trọng giúp ngành hàng không Việt Nam phục hồi mạnh mẽ và phát triển bền vững.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, khả năng tận dụng nguồn lực quốc tế sẽ là yếu tố quyết định để doanh nghiệp vượt qua thách thức. Với đề xuất mới, cánh cửa thu hút vốn ngoại đang rộng mở hơn bao giờ hết, tạo nền tảng cho một giai đoạn tăng trưởng mới của ngành hàng không Việt Nam.