Chính phủ “mạnh tay” cắt giảm thủ tục cấp phép xây dựng, tạo lực đẩy cho doanh nghiệp

Tại phiên họp Chính phủ đầu tháng 5/2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh việc rà soát toàn diện các thủ tục liên quan đến xây dựng, đầu tư, môi trường và phòng cháy chữa cháy. Đây là các lĩnh vực có tính liên thông nhưng đang tồn tại nhiều quy định chồng chéo, kéo dài thời gian xử lý hồ sơ và làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp. Yêu cầu đặt ra không chỉ là cắt giảm về mặt hình thức mà phải bảo đảm tính thực chất, tránh tình trạng phát sinh thêm thủ tục ở các khâu trung gian.

Chính phủ đồng thời đưa ra các mục tiêu cải cách cụ thể, gồm cắt giảm 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính, giảm 50% chi phí tuân thủ và loại bỏ các điều kiện kinh doanh không cần thiết. Đây được xem là bước đi quyết liệt nhằm tạo chuyển biến rõ rệt trong môi trường đầu tư, đồng thời gắn trách nhiệm trực tiếp với người đứng đầu các bộ, ngành trong tổ chức thực hiện.

Thủ tướng Lê Minh Hưng

Song song với chỉ đạo điều hành, khung pháp lý cũng đã có những điều chỉnh theo hướng thông thoáng hơn. Từ ngày 1/7/2025, nhiều loại công trình được mở rộng diện miễn giấy phép xây dựng, đặc biệt là các dự án đã có quy hoạch chi tiết hoặc đã được thẩm định thiết kế, cùng một số công trình nhà ở riêng lẻ, sửa chữa quy mô nhỏ. Việc mở rộng diện miễn phép giúp giảm đáng kể số lượng hồ sơ phải xử lý, qua đó rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư và giảm chi phí hành chính cho doanh nghiệp và người dân.

Một điểm đáng chú ý trong định hướng cải cách là chuyển mạnh từ cơ chế “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”. Theo đó, các khâu xin phép trước khi triển khai dự án được tinh giản, trong khi công tác kiểm tra, giám sát trong và sau quá trình thi công được tăng cường. Cách tiếp cận này đi kèm với việc đẩy mạnh phân cấp cho địa phương và ứng dụng công nghệ số trong quản lý quy hoạch, xây dựng, nhằm vừa tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư, vừa bảo đảm kiểm soát chất lượng công trình.

Việc cắt giảm thủ tục cấp phép xây dựng được kỳ vọng sẽ tạo tác động lan tỏa tích cực đến toàn bộ nền kinh tế. Khi thời gian chuẩn bị dự án được rút ngắn, các công trình có thể sớm triển khai, góp phần thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư và tạo thêm động lực tăng trưởng. Đồng thời, chi phí tuân thủ giảm sẽ giúp doanh nghiệp cải thiện hiệu quả sản xuất, kinh doanh, đặc biệt trong bối cảnh còn nhiều áp lực về chi phí đầu vào. Thị trường bất động sản cũng có cơ hội phục hồi tốt hơn khi nguồn cung được cải thiện và tiến độ dự án được đẩy nhanh.

Trong giai đoạn chính sách đang được điều chỉnh mạnh, doanh nghiệp cần chủ động cập nhật quy định mới, rà soát kỹ quy hoạch và xác định rõ trường hợp dự án có thuộc diện miễn giấy phép hay không, đồng thời chuẩn bị hồ sơ theo hướng minh bạch, số hóa để thích ứng với yêu cầu quản lý mới. Việc nắm bắt kịp thời và đúng quy định sẽ giúp doanh nghiệp tận dụng hiệu quả các cơ hội từ cải cách, đồng thời hạn chế rủi ro phát sinh trong quá trình triển khai dự án.

Cải cách thủ tục cấp phép xây dựng lần này không chỉ mang ý nghĩa hành chính mà còn là giải pháp mang tính chiến lược nhằm khơi thông nguồn lực đầu tư, nâng cao hiệu quả quản lý và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong thời gian tới.