Quản lý nhà nước về xây dựng tại các địa phương được khảo sát đang đứng trước yêu cầu nâng cao năng lực kiểm tra, xử lý và khai thác dữ liệu, khi khối lượng công việc tăng sau mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
 |
| Đoàn khảo sát HĐND tỉnh làm việc với các địa phương về công tác quản lý xây dựng. |
Đoàn công tác của HĐND tỉnh Tây Ninh vừa có các đợt khảo sát quản lý nhà nước về xây dựng tại các phường, xã: Hậu Nghĩa, Đức Lập, Long An và Tân An. Nội dung tập trung vào quy hoạch, cấp phép, trật tự xây dựng, các dự án nhà ở và việc thực hiện nhiệm vụ sau phân cấp, phân quyền.
Báo cáo của các địa phương cho thấy công tác quản lý từng bước đi vào nền nếp. Các xã, phường đã phân công nhiệm vụ, tổ chức kiểm tra và phối hợp với cơ quan chuyên môn cấp tỉnh. Tuy vậy, khối lượng công việc tại cơ sở đang tăng nhanh, trong khi lực lượng công chức chuyên môn còn mỏng và phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ.
Tại Hậu Nghĩa, địa phương theo dõi 5 dự án nhà ở thương mại, nhà ở xã hội trong giai đoạn từ ngày 1/7/2025 đến 1/7/2026. Qua theo dõi, chưa phát hiện dự án triển khai không phù hợp hồ sơ pháp lý, quy hoạch hoặc tiến độ được phê duyệt. Xã cũng tiếp nhận 116 hồ sơ cấp phép và ghi nhận 6 trường hợp vi phạm trật tự xây dựng.
Đức Lập có quy mô quản lý lớn hơn với 16 dự án khu dân cư, nhà ở thương mại và 4 dự án nhà ở xã hội đang thực hiện các thủ tục liên quan. Trong kỳ báo cáo, xã giải quyết 105 giấy phép xây dựng, tỷ lệ đúng và trước hạn đạt 99,05%; qua 210 lượt kiểm tra, phát hiện 11 trường hợp vi phạm.
 |
| Lãnh đạo phường Long An báo cáo công tác quản lý nhà nước về xây dựng tại phường |
Tại Long An, số lượng hồ sơ thể hiện khá rõ áp lực công việc ở cấp phường. Từ ngày 1/7/2025 đến 1/7/2026, địa phương tiếp nhận 724 hồ sơ, đã giải quyết và cấp 533 giấy phép xây dựng; 191 hồ sơ không đủ điều kiện được trả lại. Phường hiện quản lý 12 dự án nhà ở, khu dân cư, khu đô thị, trong đó 11 dự án đã hoàn thành đưa vào hoạt động.
Tân An có một dự án nhà ở thương mại đang quản lý là Khu dân cư ven sông Cát Tường Phú Viên, diện tích khoảng 1,34 ha với 111 căn. Dự án đã hoàn chỉnh và đưa vào khai thác, tỷ lệ lấp đầy khoảng 35%. Trong kỳ, phường cấp 181 giấy phép xây dựng và kiểm tra 121 công trình, phát hiện 13 trường hợp vi phạm, đã khắc phục xong.
Những số liệu trên cho thấy công việc không dừng ở khâu cấp phép. Khi hoạt động xây dựng diễn ra dày hơn, việc kiểm tra sau cấp phép, theo dõi dự án và phát hiện vi phạm ngay từ đầu trở thành phần việc quan trọng của chính quyền cơ sở.
Đoàn khảo sát cũng lưu ý tình trạng xây dựng sai phép, không phép vào ngày nghỉ, ngoài giờ hành chính hoặc tại khu vực hẻm sâu vẫn gây khó khăn cho việc phát hiện và xử lý. Đây là vấn đề đòi hỏi phương thức quản lý linh hoạt hơn thay vì chỉ dựa vào các đợt kiểm tra theo kế hoạch.
 |
| Lãnh đạo Sở xây dựng: Công tác kiểm tra trật tự xây dựng được tăng cường tại những khu vực đô thị hóa nhanh. |
Một khó khăn được các địa phương phản ánh là dữ liệu quy hoạch, đất đai và hiện trạng xây dựng chưa hoàn toàn đồng bộ. Cùng với đó, quy định về xây dựng, đất đai, quy hoạch và phân cấp, phân quyền có nhiều thay đổi trong thời gian ngắn, khiến cán bộ cơ sở phải thường xuyên cập nhật, nhất là khi xử lý hồ sơ chuyển tiếp.
Hậu Nghĩa và Đức Lập kiến nghị tăng cường tập huấn nghiệp vụ, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quy hoạch dùng chung, liên thông dữ liệu đất đai với xây dựng và rà soát cơ chế phân cấp, phân quyền phù hợp năng lực cấp cơ sở.
Tại Long An và Tân An, kiến nghị cũng tập trung vào việc hoàn thiện pháp luật, đơn giản hóa một số thủ tục và tăng cường hướng dẫn chuyên môn. Riêng Long An đề nghị xem xét điều chỉnh quy hoạch và bổ sung quỹ đất tái định cư để tháo gỡ khó khăn trong bồi thường, giải phóng mặt bằng.
Kết luận khảo sát, lãnh đạo HĐND tỉnh yêu cầu các địa phương tăng cường kiểm tra từ cơ sở, quản lý chặt các dự án nhà ở, công khai thông tin quy hoạch và xử lý kịp thời vi phạm. Cùng với đó là yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu về cấp phép, quy hoạch và trật tự xây dựng.
