Xung đột Trung Đông tác động nhiều chiều đến ngành hàng không Việt Nam

Theo cơ quan quản lý chuyên ngành, căng thẳng địa chính trị tại khu vực này đang tạo áp lực đáng kể lên vận tải hàng không, thương mại, du lịch và chuỗi cung ứng toàn cầu, qua đó ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp đến hoạt động hàng không của Việt Nam.

Chi phí khai thác tăng, nhu cầu đi lại giảm

Theo Cục Hàng không Việt Nam, xung đột Trung Đông khiến nhu cầu du lịch và giao thương trực tiếp với khu vực này sụt giảm đáng kể. Các đường bay kết nối hoặc quá cảnh qua những trung tâm trung chuyển lớn như Dubai, Doha hay Abu Dhabi bị ảnh hưởng do tâm lý lo ngại về an toàn không phận của hành khách. Nhiều tour du lịch cao cấp từ Việt Nam đến Trung Đông, có giá khoảng 100–130 triệu đồng, đã bị hủy bỏ hoàn toàn.

Bên cạnh đó, hoạt động vận chuyển hàng hóa đi và đến châu Âu cũng bị chậm trễ, trong khi giá cước tăng cao, tác động tới một số mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như linh kiện điện tử và hàng may mặc.

Xung đột Trung Đông tác động nhiều chiều đến ngành hàng không Việt Nam

Đối với các hãng hàng không Việt Nam, dù hiện chưa có đường bay thẳng tới Trung Đông, nhưng các chuyến bay từ Việt Nam đi châu Âu vẫn chịu ảnh hưởng đáng kể. Cụ thể, các đường bay của Vietnam Airlines phải điều chỉnh hành trình để tránh không phận Iran, Iraq và các khu vực lân cận.

Theo đó, các chuyến bay buộc phải chuyển sang hành lang phía Bắc (qua Trung Á hoặc Trung Quốc) hoặc hành lang phía Nam (qua Nam Á và bán đảo Arab). Việc thay đổi lộ trình khiến thời gian bay kéo dài thêm từ 10–15 phút mỗi chuyến, đồng thời làm chi phí khai thác tăng khoảng 2.000 USD/chuyến bay.

Trong trường hợp xung đột leo thang, các hãng bay còn có thể phải đối mặt với việc tăng phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh đối với tàu bay khai thác các tuyến xuyên lục địa, với mức tăng dự kiến khoảng 10–15%.

Nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng và dịch vụ hàng không

Không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động bay, xung đột Trung Đông còn tác động tới chuỗi cung ứng hàng hóa. Trung Đông hiện là điểm trung chuyển quan trọng đối với khoảng 25–30% lượng linh kiện điện tử và hàng công nghệ cao từ châu Âu về Việt Nam. Vì vậy, việc hủy chuyến bay trong khu vực có thể khiến một số dây chuyền sản xuất tại các khu công nghiệp phía Bắc, như Bắc Ninh và Thái Nguyên, đối mặt với nguy cơ thiếu hụt linh kiện cục bộ.

Theo thống kê của Cục Hàng không Việt Nam, hiện có ba hãng hàng không Trung Đông gồm Qatar Airways, Emirates và Etihad Airways đang khai thác 6 đường bay kết nối Abu Dhabi, Jebel Ali, Dubai và Doha với Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng, với tần suất trung bình khoảng 12 chuyến mỗi ngày.

Các hãng này đóng vai trò trung chuyển hành khách và hàng hóa từ Bắc Mỹ, châu Âu và châu Phi đến Việt Nam. Riêng trong tháng 1/2026, các hãng đã vận chuyển khoảng 141.000 lượt hành khách và 11.000 tấn hàng hóa đi và đến Việt Nam.

Tuy nhiên, từ ngày 28/2 đến nay, do ảnh hưởng của tình hình chiến sự, nhiều chuyến bay của các hãng này đã phải hủy, ảnh hưởng tới hàng chục nghìn hành khách.

Nếu tình hình kéo dài, nguồn thu của các đơn vị cung cấp dịch vụ hàng không trong nước cũng sẽ bị tác động. Cụ thể, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) có thể thất thu gần 250.000 USD mỗi tuần, tương đương khoảng 1 triệu USD mỗi tháng từ hoạt động điều hành bay. Trong khi đó, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) ước tính thất thu khoảng 10,9 triệu USD mỗi tháng từ phí phục vụ hành khách và các dịch vụ tại cảng hàng không.

Chủ động theo dõi, sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp

Trước những diễn biến khó lường của tình hình xung đột tại Trung Đông, Cục Hàng không Việt Nam cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát tình hình để kịp thời đưa ra các biện pháp ứng phó phù hợp, đồng thời hỗ trợ các hãng hàng không Việt Nam trong quá trình khai thác.

Cơ quan này cũng phối hợp với Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam xem xét khả năng giảm giá dịch vụ sân đỗ đối với các hãng hàng không bị ảnh hưởng. Trong trường hợp tình hình kéo dài và tác động sâu rộng hơn, các chính sách liên quan sẽ được rà soát để đề xuất điều chỉnh phù hợp.

Ngoài ra, Cục Hàng không Việt Nam sẽ làm việc với các hãng hàng không trong nước để xem xét khả năng kiến nghị áp dụng phụ thu nhiên liệu hàng không trong trường hợp giá xăng dầu tăng cao do ảnh hưởng của xung đột, nhằm giảm áp lực chi phí và duy trì hoạt động khai thác ổn định.