Vì sao Việt Nam khó chen chân vào chuỗi chế tác vàng khu vực?

Ngành vàng Việt Nam đang đứng trước một ngã rẽ quan trọng, nơi những thách thức pháp lý hiện hữu đối đầu với khát vọng vươn tầm trở thành một trung tâm chế tác vàng hàng đầu khu vực. Tại Hội thảo "Nhận diện khó khăn, vướng mắc do quy định pháp luật trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và kiến nghị", do VCCI tổ chức ngày 14/7/2025, ông Đinh Nho Bảng - Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh Vàng Việt Nam (VGTA) - đã đưa ra những phân tích sâu sắc, phác họa rõ nét bức tranh phức tạp này.

Với hàng chục năm kinh nghiệm trong ngành, ông Đinh Nho Bảng không khỏi trăn trở về những bất cập trong hệ thống pháp luật hiện hành. Ông thẳng thắn chỉ ra, "Luật đã có 13 năm nhưng vẫn phải sửa đổi liên tục" là một minh chứng cho sự thiếu ổn định và đôi khi xa rời thực tiễn của các quy định. Nỗi lo lớn nhất của các doanh nghiệp là việc toàn bộ hoạt động kinh doanh vàng, từ sản xuất trang sức mỹ nghệ đến kinh doanh vàng miếng, đều bị liệt vào danh mục kinh doanh có điều kiện.

Theo ông Bảng, đây là một "rào cản" không cần thiết, kìm hãm sự phát triển tự nhiên của ngành. Trong quá khứ, chỉ kinh doanh vàng miếng mới được xem là ngành nghề có điều kiện. Tuy nhiên, việc mở rộng quy định này cho tất cả các hoạt động liên quan đến vàng đã tạo ra một gánh nặng lớn, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc vận hành và mở rộng.

Ông Đinh Nho Bảng - Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh Vàng Việt Nam. Ảnh: Phan Chính

"Đây là một tín hiệu tích cực. Doanh nghiệp chúng tôi rất phấn khởi và hy vọng những rào cản sẽ sớm được gỡ bỏ," ông Bảng chia sẻ. Điểm nhấn quan trọng trong chia sẻ của Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh Vàng Việt Nam chính là tầm nhìn chiến lược và khát vọng đưa ngành vàng Việt Nam vươn ra biển lớn.

Ông Bảng tự tin khẳng định tiềm năng của Việt Nam vô cùng to lớn và hoàn toàn có thể trở thành một trung tâm sản xuất, chế tác vàng và trang sức hàng đầu khu vực, cạnh tranh sòng phẳng với các quốc gia có ngành vàng phát triển như Thái Lan, Indonesia hay Malaysia. "Chúng ta có nguồn nhân lực dồi dào, tay nghề khéo léo và một thị trường nội địa gần 100 triệu dân."

Ông Bảng phân tích thêm, các nước trong khu vực như Thái Lan, Indonesia, Singapore dù không có mỏ vàng nhưng vẫn xuất khẩu vàng rất mạnh nhờ tập trung vào chế tác, tạo ra giá trị gia tăng cao. Đây chính là con đường mà Việt Nam cần hướng tới.

Để minh chứng cho tiềm năng này, Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh Vàng Việt Nam đưa ra những con số ấn tượng. Nếu được cởi trói và phát triển đúng hướng, chỉ riêng việc xuất khẩu vàng trang sức đã có thể mang về cho đất nước 5-7 tỷ USD mỗi năm.

"Đặc biệt, ngành sản xuất vàng trang sức tạo ra giá trị gia tăng từ lao động rất cao, lên đến 25%. Đây là một ngành tạo ra nhiều việc làm, giải quyết vấn đề xã hội và mang lại nguồn ngoại tệ quý giá," ông khẳng định. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của ngành vàng trang sức không chỉ về mặt kinh tế mà còn về mặt xã hội.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa khát vọng lớn lao này, ông Bảng cho rằng cần phải có sự thay đổi căn bản trong tư duy quản lý, đặc biệt là trong lĩnh vực xuất nhập khẩu vàng: "Hiện nay, nhu cầu vàng nguyên liệu của chúng ta khoảng 5 tỷ USD. Nếu chúng ta chỉ cần dùng một nửa, tức 2,5 tỷ USD để sản xuất và xuất khẩu, chúng ta đã có thể thu về một nguồn ngoại tệ đáng kể. Việc này hoàn toàn khả thi", ông Bảng phân tích.