PGS. TS Triệu Văn Cường: Nên để viên chức được tham gia quản lý doanh nghiệp

Trong bối cảnh hệ thống pháp luật về công chức, viên chức đang tiếp tục được hoàn thiện, PGS. TS Triệu Văn Cường, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ, đã đưa ra những phân tích thẳng thắn về khoảng trống và những điểm chưa rạch ròi trong các quy định hiện hành. Theo ông, mặc dù việc xây dựng luật là cần thiết, nhưng luật khung đã tồn tại từ lâu vẫn còn nhiều điểm chưa thực sự linh hoạt, đặc biệt trong việc điều chỉnh đối tượng viên chức.

PGS. TS Triệu Văn Cường nhấn mạnh sự khác biệt cơ bản giữa công chức (người làm việc trong bộ máy quản lý nhà nước) và viên chức (người hoạt động trong các đơn vị sự nghiệp công lập). Chính vì sự khác biệt này, khi áp dụng luật khung chung về công chức, viên chức, những đối tượng hoạt động trong các lĩnh vực chuyên ngành như giáo dục, y tế, hay khoa học thường gặp vướng mắc.

PGS. TS Triệu Văn Cường, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ (Ảnh: Phan Chính)

Ông Cường đặt vấn đề rằng Luật Công chức, Viên chức là luật khung chung, nhưng cần phải điều chỉnh theo hướng mở hơn để các viên chức chuyên ngành có thể hoạt động hiệu quả theo đặc thù. Nếu nhiều vấn đề đã được quy định trong luật chung nhưng lại bị ảnh hưởng bởi quy định đặc thù riêng của ngành, sự chồng chéo sẽ cản trở quá trình vận hành. Do đó, cần có sự tham gia sâu hơn của Bộ Nội vụ và các bộ, ngành chuyên môn khác để hoàn thiện các quy định này.

Một trong những vấn đề cốt lõi được PGS. TS Triệu Văn Cường đề cập là việc tận dụng lực lượng khoa học, viên chức thông qua việc cho phép họ tham gia quản lý doanh nghiệp. Ông cho biết, trước đây đã có dự kiến xây dựng quy định cho phép viên chức nhà nước (đặc biệt là những người làm khoa học, đào tạo) được tham gia làm giám đốc các doanh nghiệp, quản lý chuyên ngành họ phụ trách. Tuy nhiên, vấn đề này vẫn còn nhiều tranh cãi và chưa đi đến quyết định cuối cùng.

PGS. TS. Triệu Văn Cường khẳng định, việc cho phép viên chức làm khoa học tham gia quản lý doanh nghiệp là một hướng đi nên được khẳng định và triển khai. Lý do nằm ở tính ứng dụng thực tiễn của các đề tài khoa học. Ông trăn trở về thực tế rằng nhiều đề tài khoa học, dù đã được đầu tư và nghiên cứu kỹ lưỡng, nhưng lại thiếu tính áp dụng vào thực tiễn, hoặc bị đánh giá là hình thức, không có giá trị thực tiễn cao. Nếu viên chức làm khoa học, đào tạo có thể được làm giám đốc các doanh nghiệp liên quan đến chuyên ngành của mình, vấn đề áp dụng nghiên cứu khoa học vào sản xuất kinh doanh sẽ được giải quyết triệt để.

Việc này không chỉ giúp tận dụng tối đa lực lượng khoa học, viên chức, tăng tính hiệu quả và giá trị cho các đề tài nghiên cứu, mà còn tạo ra một cơ chế luân chuyển tri thức và nhân lực linh hoạt giữa khu vực công và khu vực tư, thúc đẩy sự phát triển của các ngành kinh tế trọng điểm. Đây là một vấn đề rất quan trọng và mang tính chiến lược trong việc đổi mới hệ thống quản lý nhân sự công.

PGS. TS Triệu Văn Cường cũng nhấn mạnh yêu cầu chung đối với việc xây dựng luật pháp liên quan: đó là sự đồng bộ và hài hòa giữa luật khung và các luật chuyên ngành. Ông lấy ví dụ về Luật Giáo dục đại học hay các luật về khoa học công nghệ, nếu các luật này có nhiều điểm không phù hợp với luật khung chung về công chức, viên chức, sự lúng túng trong điều hành là điều khó tránh khỏi.

PGS. TS Triệu Văn Cường đã chỉ ra những "nút thắt" về thể chế đang cản trở việc phát huy tối đa năng lực của đội ngũ viên chức, đặc biệt là viên chức chuyên ngành và khoa học. Việc hoàn thiện luật theo hướng linh hoạt hơn, đồng thời mở đường cho viên chức khoa học tham gia quản lý doanh nghiệp, được xem là giải pháp then chốt để tăng tính ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu khoa học và nâng cao hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công.