Vì sao doanh nghiệp Việt khó khai phá thị trường mới?

Tiêu chuẩn kỹ thuật và rào cản phi thuế quan gia tăng áp lực

Chia sẻ tại “Diễn đàn kinh doanh 2025: Giải pháp đột phá hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường mới”, diễn ra mới đây, bà Nguyễn Thị Huyền - Giám đốc công ty CP sản xuất và xuất khẩu Quế hồi Việt Nam (VINA SAMEX) - cho biết, hiện nay, công ty đang liên kết 3.000 hộ nông dân tại một số tỉnh miền núi phía Bắc và sở hữu hơn 6.000 ha đạt chứng nhận hữu cơ.

Việt Nam có nhiều lợi thế và cơ hội xuất khẩu các sản phẩm quế hồi khi là 1 trong 2 quốc gia trên thế giới canh tác hồi và 1 trong 6 nước canh tác quế. Tuy có sản lượng lớn nhưng nhiều năm trước đây, Việt Nam chưa có tên trên bản đồ xuất khẩu quế hồi.

Bà Nguyễn Thị Huyền - Giám đốc công ty CP sản xuất và xuất khẩu Quế hồi Việt Nam

Bà Nguyễn Thị Huyền chia sẻ, 13 năm trước, VINA SAMEX thực hiện chuyển đổi mô hình xuất khẩu và tìm kiếm các thị trường mới. Để thực hiện việc chuyển đổi này, công ty đã quay về Việt Nam, xây dựng mô hình kinh doanh chuỗi giá trị thông qua việc hợp tác với nông dân. Do bà con canh tác và hợp tác theo tập quán cũ nên công ty gặp nhiều khó khăn và mất nhiều thời gian để củng cố niềm tin.

Hiện nay, công ty đạt 16 chứng nhận quốc tế cho các sản phẩm xuất khẩu. Tuy nhiên qua thực tế cho thấy doanh nghiệp gặp không ít thách thức khi tiếp cận thị trường mới. Trong lĩnh vực chế biến thực phẩm, nhiều công ty gặp khó khăn trong việc đáp ứng các yêu cầu quan trọng: Tiêu chuẩn chất lượng và bền vững cao; rào cản kỹ thuật và thương mại (kiểm dịch, ghi nhãn, truy xuất nguồn gốc); biến động giá cả và cạnh tranh toàn cầu. Hiện nay, nguồn cung sản phẩm nông nghiệp đạt tiêu chuẩn của thị trường EU và Mỹ vẫn chưa đủ.

"Tại EU, quản lý an toàn thực phẩm theo tiêu chuẩn EU Organic, HACCP, BRC, IFS Food; tránh phá rừng và bất bình đẳng giới. Còn tại Mỹ, quản lý an toàn thực phẩm theo FDA và tiêu chuẩn kiểm soát nhiễm bẩn theo HACCP; duy trì sản xuất tốt", bà Huyền nêu.

Đồng quan điểm với bà Huyền, tại diễn đàn nhiều ý kiến chia sẻ, trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang có những biến động khó lường, nhu cầu tìm kiếm thị trường mới trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết thì doanh nghiệp Việt không chỉ phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ quốc tế, mà còn chịu áp lực phải đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng, môi trường, lao động và trách nhiệm xã hội…

Chủ động chuyển đổi để chinh phục người mua quốc tế

Giới chuyên gia nhận định, nếu không chủ động nâng cao năng lực sản xuất – quản trị, doanh nghiệp sẽ khó tận dụng cơ hội trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt.

Việt Nam có nhiều lợi thế và cơ hội xuất khẩu các sản phẩm quế hồi

Trước tình hình đó, giải pháp VINA SAMEX đã thực hiện, đó là: Xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn quốc tế truy xuất nguồn gốc đến từng lô; đầu tư công nghệ chế biến sâu, tăng giá trị gia tăng, tạo việc làm bền vững; chuyển đổi số – quản trị đơn hàng, marketing, thương mại điện tử xuyên biên giới; xây dựng thương hiệu toàn cầu, bán câu chuyện và giá trị, không chỉ bán sản phẩm.

Qua quá trình triển khai, công ty thu được kết quả đáng khích lệ: Duy trì tăng trưởng xuất khẩu dù thị trường biến động; mở rộng thị trường mới; khẳng định thương hiệu gia vị hữu cơ Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Cũng từ thực tế của mình, VINA SAMEX mong muốn cơ quan chức năng và Chính phủ tạo điều kiện cho tổ chức chứng nhận quốc tế thành lập tại Việt Nam, góp phần tạo điều kiện, giúp đỡ cho doanh nghiệp Việt Nam thuận lợi, tiết kiệm chi phí chứng nhận. Khi chuyển đổi mô hình kinh doanh, công ty tập trung vào thị trường cao cấp. Ngoài việc đảm bảo yêu cầu chất lượng, công ty phải đảm bảo yêu cầu minh bạch xuất xứ thông qua hệ thống truy xuất nguồn gốc.

Cùng bàn về giải pháp cho doanh nghiệp nâng cao năng lực nội tại, mở rộng thị trường xuất khẩu, bà Trần Thị Thu Trang - Chủ tịch Hanel PT NextTech., JSC - nhận định, cần mở rộng đàm phán FTA thế hệ mới với các khối tiềm năng như MERCOSUR (Nam Mỹ) và GCC (Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh) để giảm thuế quan, mở rộng cánh cửa vào những thị trường có sức mua lớn nhưng còn ít cạnh tranh.

Theo bà Trang, việc mở thị trường mới không chỉ là bán hàng sang một quốc gia khác mà là kiến tạo một hệ sinh thái niềm tin với 5 trụ cột là: Sản phẩm chuẩn; thương hiệu mạnh; tiêu chuẩn quốc tế; câu chuyện truyền cảm hứng; dịch vụ hậu mãi vượt mong đợi.