Chiều ngày 30/7, Báo Lao Động phối hợp với Bộ Tài chính tổ chức Hội thảo chuyên đề “Nâng hạng thị trường chứng khoán (TTCK), mở rộng kênh huy động vốn cho nền kinh tế”. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh TTCK Việt Nam đang tiến gần thời điểm quan trọng trong lộ trình nâng hạng.
Theo kế hoạch, tổ chức xếp hạng FTSE Russell sẽ công bố kết quả đánh giá thị trường Việt Nam trong kỳ xét duyệt tháng 9 tới đây. Đây là bước tiến có ý nghĩa chiến lược, mở ra khả năng thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế quy mô lớn, ổn định và dài hạn.
Phát biểu tại hội thảo, đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cho rằng, kỳ đánh giá tháng 9 là kỳ đánh giá chính thức và đưa ra quyết định về việc nâng hạng cho TTCK Việt Nam. Như vậy, nếu được đánh giá tốt, tháng 9 tới, Việt Nam có thể nằm trong danh sách các thị trường mới nổi thứ cấp.
Quy trình đánh giá xem xét nâng hạng của FTSE Russell bao gồm đánh giá theo bảng ma trận đánh giá chất lượng thị trường của FTSE Russell, trong đó có 9 tiêu chí đối với thị trường mới nổi thứ cấp. Tính tới thời điểm hiện tại, về mặt pháp lý, Bộ Tài chính đã ban hành các giải pháp để đáp ứng đầy đủ 9 tiêu chí của tổ chức xếp hạng FTSE Russell.
Tuy nhiên, việc các tổ chức đầu tư nước ngoài trải nghiệm và có phản hồi tích cực TTCK Việt Nam là một trong những căn cứ quan trọng để FTSE xem xét nâng hạng TTCK.
 |
| Hội thảo chuyên đề “Nâng hạng TTCK, mở rộng kênh huy động vốn cho nền kinh tế”. Ảnh: Hà Anh |
Hiện nay, UBCKNN đang tích cực triển khai các giải pháp để giúp cho các tổ chức đầu tư nước ngoài có trải nghiệm và đánh giá tích cực khi tham gia TTCK Việt Nam, góp phần nâng hạng TTCK. Đó là hoàn thiện khung pháp lý, chính sách đáp ứng các tiêu chí nâng hạng; xây dựng hệ thống trao đổi thông tin giữa ngân hàng lưu ký (NHLK) và công ty chứng khoán.
Đồng thời, thành lập nhóm đối thoại tư vấn về phát triển thị trường vốn để đẩy nhanh quá trình xem xét nâng hạng thị trường; tăng cường tiếp xúc, trao đổi với các nhà đầu tư và tổ chức xếp hạng.
UBCKNN sẽ tiếp tục triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP). Tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Nhà nước trong việc xây dựng Dự thảo Thông tư nhằm đơn giản hóa thủ tục mở, đóng và sử dụng tài khoản thanh toán, tạo thuận lợi hơn nữa cho nhà đầu tư nước ngoài tham gia trên TTCK Việt Nam.
TS. Chu Tuấn Linh - Giảng viên khoa sau đại học, Đại học Hùng Vương - tin tưởng: Về tổng thể, có thể nói rằng TTCK Việt Nam đã và đang đặt những nền móng rất quan trọng, từng bước hội tụ các yếu tố cấu thành một thị trường mới nổi đúng nghĩa. Việt Nam hoàn toàn có khả năng nâng hạng lên thị trường mới nổi trước năm 2026.
Tuy nhiên, ông Linh cho rằng, để vươn lên một tầm vóc cao hơn, trở thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn hiệu quả, ổn định – thị trường cần tiếp tục tái cấu trúc, nâng cao chất lượng nhà đầu tư, cải thiện hành lang pháp lý, nâng cấp hàng hóa và đẩy mạnh công tác giáo dục tài chính cho toàn xã hội.
Về tầm nhìn trung – dài hạn, ông Linh kỳ vọng Việt Nam thành trung tâm tài chính mới nổi của thế giới. Phát triển thị trường bền vững cần bắt đầu từ năng lực tài chính của người dân.
Một TTCK chỉ có thể phát triển bền vững nếu nó được vận hành bởi những nhà đầu tư có hiểu biết, có trách nhiệm và có năng lực ra quyết định độc lập. Ngược lại, nếu phần lớn người tham gia thị trường thiếu kiến thức tài chính căn bản, dễ bị cuốn theo tin đồn, hiệu ứng đám đông hay kỳ vọng phi lý, thì thị trường sẽ rất dễ rơi vào trạng thái biến động cực đoan, mất ổn định và không thể thực hiện tốt vai trò phân bổ nguồn lực cho nền kinh tế.
“Để xây dựng một TTCK ổn định, minh bạch và dài hạn, điều quan trọng đầu tiên không nằm ở hệ thống kỹ thuật hay hành lang pháp lý mà nằm ở chất lượng con người – cụ thể là năng lực tài chính cá nhân của từng nhà đầu tư. Trong bối cảnh đó, cần có một tư duy mới, một cách tiếp cận mới – mang tính nền tảng và chiến lược – cho sự phát triển thị trường. Đó là khởi động một cuộc cách mạng về tư duy tài chính trong toàn xã hội”, ông Linh nói.
Theo ông Linh, cần có những chính sách định hướng mang tính chiến lược từ cấp cao nhất. Trước hết, cần sớm ban hành một Chiến lược quốc gia về thị trường vốn giai đoạn 2025–2035, trong đó xác định rõ vai trò, vị trí, mục tiêu và lộ trình phát triển thị trường vốn nói chung và TTCK nói riêng.
Tiếp theo là xây dựng khung pháp lý và chính sách đủ mạnh để thúc đẩy phát triển Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. Đồng thời, đưa mục tiêu nâng hạng TTCK vào hệ thống các chỉ tiêu quốc gia.
