Trung tâm Tài chính quốc tế tìm cơ chế vận hành dòng vốn

Việc hình thành các thành viên đầu tiên mới là bước khởi đầu trong quá trình xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC). Để dòng vốn thực sự vận động, các nhà đầu tư cần một cơ chế đủ rõ về tài khoản, chuyển tiền, thanh toán và quản lý giao dịch. Đây cũng là những vấn đề được đặt ra tại cuộc làm việc giữa Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng với các thành viên và nhà đầu tư.

Sau 10 công ty holding tham gia, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đề nghị Trung tâm tài chính tại TP HCM có ngân hàng thành viên tháng 11.

Cơ chế chuyển tiếp trở thành yêu cầu cấp thiết

Tại cuộc làm việc, đại diện doanh nghiệp và nhà đầu tư kiến nghị sớm tháo gỡ vướng mắc về cấp phép ngân hàng thành viên, điều kiện đối với chủ sở hữu, nhân sự và phạm vi nghiệp vụ ngân hàng. Đáng chú ý, các ý kiến đề xuất xây dựng cơ chế chuyển tiếp để doanh nghiệp có thể thực hiện giao dịch vốn trong thời gian Trung tâm chưa có ngân hàng thành viên được cấp phép.

Theo thông tin tại cuộc họp, Ngân hàng Nhà nước đang nghiên cứu phương án cho phép thực hiện một số giao dịch vốn thông qua tài khoản mở tại các ngân hàng, tổ chức tín dụng hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài đang hoạt động trong nước. Phương án này hướng đến việc tạo điều kiện cho hoạt động vốn trong giai đoạn đầu, thay vì phải chờ toàn bộ hệ thống ngân hàng thành viên hoàn tất thủ tục mới có thể triển khai giao dịch.

Tuy nhiên, đây mới là giải pháp đang được nghiên cứu, chưa phải cơ chế đã chính thức được ban hành. Việc sử dụng tài khoản tại các tổ chức tín dụng hiện hữu cũng đặt ra yêu cầu phải nhận diện, phân tách và kiểm soát được giao dịch thuộc hoạt động của Trung tâm. Ngân hàng phục vụ cần có quy định nội bộ, quy trình kiểm soát dòng tiền và bảo đảm tuân thủ các quy định pháp luật liên quan.

Cơ chế chuyển tiếp cho giao dịch vốn là một trong những nhóm kiến nghị trọng tâm tại cuộc làm việc. Phó Thủ tướng giao Ngân hàng Nhà nước chủ trì xử lý các vấn đề về tài khoản, ngân hàng thành viên, ngoại hối, chuyển vốn và thanh toán; đồng thời phân định rõ nội dung có thể xử lý ngay theo quy định hiện hành, nội dung cần hướng dẫn và vấn đề phải sửa đổi pháp luật.

Bài toán đặt ra không chỉ là mở được tài khoản hay thực hiện được một lệnh chuyển tiền. Với một trung tâm tài chính hướng tới kết nối dòng vốn trong nước và quốc tế, cơ chế vận hành phải xác định rõ chủ thể giao dịch, nguồn tiền, mục đích sử dụng vốn, trách nhiệm của ngân hàng phục vụ và phương thức giám sát. Nếu thiếu những yếu tố này, giải pháp chuyển tiếp có thể tạo thuận lợi trước mắt nhưng khó bảo đảm tính minh bạch và khả năng kiểm soát khi quy mô giao dịch tăng lên.

Từ tư cách thành viên đến giao dịch thực tế

Áp lực hoàn thiện cơ chế càng rõ khi VIFC-HCMC đã công bố 10 thành viên đầu tiên trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026. Theo thông tin được công bố tại cuộc làm việc, tổng vốn điều lệ đăng ký và cam kết góp của nhóm thành viên này đạt 33,63 triệu USD. Quy mô vốn cam kết đầu tư trong giai đoạn 2026-2027 khoảng 2,7 tỷ USD, dự kiến lũy kế đến năm 2030 đạt 3 tỷ USD.

Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà giải đáp các kiến nghị của nhà đầu tư tại Trung tâm Tài chính quốc tế - Ảnh: https://thoibaonganhang.vn

Các con số trên thể hiện quy mô nguồn lực và kỳ vọng của những tổ chức tham gia, nhưng không đồng nghĩa toàn bộ số vốn đã được giải ngân hoặc chuyển thành giao dịch. Khoảng cách giữa cam kết và hoạt động thực tế phụ thuộc đáng kể vào khả năng hoàn thiện điều kiện pháp lý, hạ tầng tài chính và quy trình cung cấp dịch vụ.

Một điểm cần phân biệt là tư cách thành viên của Trung tâm không thay thế giấy phép hoặc chấp thuận chuyên ngành đối với các hoạt động kinh doanh có điều kiện. Vì vậy, việc công nhận thành viên mới chỉ tạo nền tảng để các tổ chức tham gia hệ sinh thái; những nghiệp vụ như ngân hàng, quản lý tài sản, quỹ đầu tư hay dịch vụ tài chính chuyên sâu vẫn phải đáp ứng điều kiện tương ứng.

Tại cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu chuyển trọng tâm từ thiết lập tổ chức sang vận hành thực chất, từ thu hút thành viên sang phát triển thị trường, từ cam kết đầu tư sang giao dịch và dòng vốn thực tế. Mục tiêu được đặt ra là phấn đấu có những giao dịch đầu tiên và ngân hàng thành viên trong tháng 11/2026.

Để thực hiện mục tiêu này, cơ quan điều hành Trung tâm được giao phối hợp với từng thành viên lựa chọn các giao dịch có khả năng triển khai ngay, phải có đối tác, phương án vốn, cấu trúc giao dịch và điều kiện pháp lý cụ thể. Những lĩnh vực có nhu cầu vốn thực tế như hạ tầng, năng lượng, logistics, giáo dục, thị trường vốn và quản lý tài sản được xem là những hướng cần ưu tiên nghiên cứu.

Thước đo là dòng vốn được huy động và giải ngân

Bên cạnh cơ chế tài khoản, việc hoàn thiện điều kiện cấp phép ngân hàng thành viên cũng có ý nghĩa quyết định đối với khả năng cung cấp dịch vụ tài chính tại Trung tâm. Các kiến nghị của nhà đầu tư về điều kiện chủ sở hữu, nhân sự, phạm vi nghiệp vụ và cơ chế hoạt động ngân hàng cho thấy nhu cầu không chỉ dừng ở việc có một tổ chức tín dụng hiện diện, mà còn cần những dịch vụ phù hợp với đặc thù giao dịch quốc tế.

Phó Thủ tướng yêu cầu các cơ quan phân loại kiến nghị theo thẩm quyền, xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm, thời hạn và kết quả đầu ra. Bộ Tài chính tập trung xử lý các nội dung về quỹ đầu tư, quản lý tài sản, thị trường vốn, chính sách tài chính và thuế; UBND TP. Hồ Chí Minh bảo đảm điều kiện hoạt động, hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ cho cơ quan điều hành Trung tâm.

Đáng chú ý, hiệu quả hoạt động của VIFC-HCMC sẽ không chỉ được đánh giá qua số lượng giấy phép, văn bản hay quy mô vốn dự kiến. Các tiêu chí được đặt ra gồm giao dịch thực tế, lượng vốn quốc tế được huy động và giải ngân, dịch vụ tài chính được cung cấp, hiệu quả xử lý thủ tục cùng mức độ an toàn, minh bạch của thị trường.

Đây là yêu cầu quan trọng để tránh tình trạng Trung tâm có thành viên nhưng thiếu hoạt động, có cam kết vốn nhưng chưa hình thành dòng tiền. Cơ chế chuyển tiếp nếu được thiết kế phù hợp có thể tạo điều kiện cho những giao dịch tiên phong, đồng thời cung cấp dữ liệu thực tiễn để cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện chính sách.

Với mốc tháng 11/2026, thách thức của VIFC-HCMC không đơn thuần là hoàn tất thêm thủ tục hành chính. Điều quan trọng hơn là xây dựng được một quy trình giao dịch có thể vận hành, kiểm soát và nhân rộng. Khi dòng vốn được huy động, luân chuyển và phân bổ vào các hoạt động kinh tế cụ thể, Trung tâm mới có cơ sở chứng minh năng lực vận hành và sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư.