Chứng khoán Việt sau 25 năm: Quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu và trái phiếu đạt gần 100% GDP

Huy động trên 5,5 triệu tỷ đồng đưa vào sản xuất kinh doanh

Ngày 20/7/2000, Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE) chính thức đi vào hoạt động và ngày 28/7, thị trường chứng khoán Việt Nam đã chính thức giao dịch phiên đầu tiên.

Phát biểu trong lễ kỷ niệm 25 năm thị trường chứng khoán Việt Nam ngày 28/7/2025, ông Nguyễn Văn Thắng - Bộ trưởng Tài chính - cho biết, tại những ngày đầu thành lập, thị trường chứng khoán chỉ có 2 doanh nghiệp, quy mô vốn hóa chỉ khoảng 0,2% GDP. Đến nay, đã có trên 1.600 doanh nghiệp tham gia thị trường, với quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu và trái phiếu đạt gần 100% GDP, trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng cho nền kinh tế và các tổ chức kinh tế.

Ông Nguyễn Văn Thắng - Bộ trưởng Tài chính. Ảnh: Ban Mai

Theo số liệu đến cuối tháng 6/2025 của Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán (VSD), thị trường đang có gần 10,3 triệu tài khoản nhà đầu tư. Chiếm đến hơn 99,3% là cá nhân trong nước. Số lượng nhà đầu tư tổ chức trong nước chỉ ghi nhận 18.339 tài khoản, còn nước ngoài là 4.669 tài khoản.

Theo Bộ trưởng Thắng, vai trò “huyết mạch” của thị trường chứng khoán trong nền kinh tế hiện đại ngày càng khẳng định, khi góp phần huy động được hàng triệu tỷ đồng. Thực tế cho thấy, thị trường từ 2 doanh nghiệp niêm yết ban đầu với vốn hóa chỉ 986 tỷ đồng, đến nay quy mô đã có hơn 1.600 đơn vị với giá trị vốn hóa đạt 8,45 triệu tỷ đồng đến ngày 25/7/2025, tương đương 73,4% GDP.

Giá trị giao dịch bình quân giai đoạn 2021-2025 đạt trên 21.500 tỷ đồng, với ngày càng nhiều phiên trên 01 tỷ USD. Con số này gấp 4,4 lần giai đoạn 2015-2020 và gấp 390 lần giai đoạn 5 năm đầu tiên. Từ đầu năm 2025 thanh khoản bình quân 23.250 tỷ đồng/phiên, cao nhất ASEAN.

Thông qua thị trường chứng khoán, Chính phủ và doanh nghiệp đã huy động trên 5,5 triệu tỷ đồng để đưa vào sản xuất kinh doanh. Riêng giai đoạn từ 2016 đến nay, quy mô huy động vốn đạt 4,09 triệu tỷ đồng, gấp 2,65 lần giai đoạn 2005-2015.

Số lượng tài khoản giao dịch của nhà đầu tư tăng đều qua các năm. Từ con số ban đầu khoản 3.000 tài khoản cuối năm 2000, đến tháng 5/2025 đã đạt hơn 10 triệu tài khoản, gấp 3.360 lần so với năm 2000.

Số lượng công ty chứng khoán từ 4 thành viên ban đầu đến nay đã có 82 đơn vị kết nối với hệ thống, gấp 20 lần. Ngành quỹ hiện có 43 công ty quản lý quỹ hoạt động bình thường với tổng tài sản quản lý 750.000 tỷ đồng.

Hạ tầng cũng được nâng cấp khi hệ thống công nghệ thông tin mới được triển khai từ 5/5/2025 và hoạt động thông suốt. Dự án này đã được dối tác từ Hàn Quốc phát triển từ tháng 12/2016 đến nay.

Cần thu hút nhà đầu tư tổ chức

Theo bà Vũ Thị Chân Phương - Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC) - một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành trong thời gian tới là cải thiện chất lượng nhằm hướng tới cầu đầu tư bền vững. Mục tiêu là hướng tới cơ cấu hợp lý giữa nhà đầu tư cá nhân và tổ chức, giữa nhà đầu tư trong nước và nước ngoài.

Bà Vũ Thị Chân Phương - Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC). Ảnh: Ban Mai

Cụ thể, SSC sẽ chú trọng phát triển các loại hình quỹ đầu tư chứng khoán, nghiên cứu xây dựng các văn bản pháp luật với loại hình quỹ đầu tư vào thị trường tiền tệ (money market funds), các loại hình chứng chỉ quỹ ETF phức hợp (leverage/inverse ETF), quỹ của quỹ (fund of funds)...

Song song đó, để đa dạng hóa kênh phân phối chứng chỉ quỹ, cơ quan quản lý sẽ khuyến khích sự tham gia của nhà đầu tư vào thị trường thông qua các loại hình quỹ đầu tư, đặc biệt là quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện.

Đồng quan điểm, ông Don Lâm - Tổng giám đốc VinaCapital – cho rằng, cần chuyên nghiệp hóa thị trường thông qua việc thúc đẩy nhà đầu tư tổ chức trong nước. Vì đây yếu tố quan trọng để thị trường phát triển bền vững, khi họ là lực lượng đi sâu trong việc xây dựng và triển khai các sản phẩm tài chính mới, đặc biệt là quỹ hưu trí tự nguyện - một trong những trụ cột tài chính quốc gia tại các nước phát triển.

Trong thời gian tới, để kênh chứng khoán là một trong những trụ cột quan trọng cho hệ thống tài chính quốc gia bên cạnh ngân hàng và bảo hiểm, Bộ trưởng Tài chính đề nghị toàn lĩnh vực chứng khoán triển khai các nhiệm vụ trọng tâm.

Cụ thể, tiếp tục xây dựng và hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đồng bộ, phù hợp với thông lệ quốc tế. Cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân tham gia thị trường, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, nhằm nâng cao tính minh bạch và kỷ cương thị trường.

Tiếp tục tái cấu cơ cấu các trụ cột của thị trường hiệu quả, nâng cao chất lượng hàng hóa, đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ.Chuyển đổi số, hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin.

Triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp để sớm nâng hạng thị trường chứng khoán từ cận biên lên thị trường mới nổi, qua đó thu hút mạnh mẽ dòng vốn đầu tư trong và ngoài nước.