TS. Võ Trí Thành: "Tiêu dùng là động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế"

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức, TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh, đã chỉ ra rằng chính sách tiêu dùng hiện nay thiếu cơ sở khoa học vững chắc, chủ yếu dựa vào khẩu hiệu và thiếu nghiên cứu chuyên sâu.

TS. Võ Trí Thành nhìn nhận, tiêu dùng là động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế, bao gồm hơn 150 lĩnh vực như: ca nhạc, giải trí, du lịch, giáo dục và y tế…. Tuy nhiên, hiện nay, chính sách tiêu dùng chủ yếu tập trung vào hàng hóa, trong khi các dịch vụ tiêu dùng lại chưa được quan tâm đúng mức.

Ông cho rằng, việc thiếu các nghiên cứu khoa học chuyên sâu khiến cho việc xây dựng chính sách tiêu dùng thiếu căn cứ và hiệu quả. "Chúng ta đang thiếu các thông tin căn cơ để xây dựng chính sách tiêu dùng hiệu quả", ông chia sẻ.

TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh.

Một vấn đề khác được TS. Võ Trí Thành nhấn mạnh là sự lệch pha giữa tiết kiệm và đầu tư công. Ông cho rằng việc khó khăn trong việc bóc tách số liệu giữa đầu tư công và nhập khẩu làm đường khiến cho việc đánh giá hiệu quả đầu tư trở nên khó khăn.

Ông cũng chỉ ra rằng tiết kiệm của Chính phủ và tư nhân chưa được nghiên cứu đầy đủ, ảnh hưởng đến khả năng tiêu dùng và đầu tư của nền kinh tế.

TS. Võ Trí Thành cũng cho rằng, xuất khẩu đóng góp cho GDP của Việt Nam thường bị đánh giá quá cao, trong khi đó, nhập khẩu, đặc biệt là nhập khẩu tiêu dùng, lại chưa được xem xét đầy đủ. "Chúng ta cần phải đánh giá đúng mức độ đóng góp của xuất khẩu và nhập khẩu để xây dựng chính sách phù hợp", ông nói.

Theo ông, niềm tin của người tiêu dùng hiện nay đang ở mức thấp, do lo ngại về tương lai và tình hình kinh tế. Lạm phát tăng nhanh hơn thu nhập danh nghĩa khiến cho việc tiêu dùng trở nên khó khăn hơn, đặc biệt đối với người nghèo.

Ông phân tích, việc ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát là yếu tố quan trọng để thúc đẩy tiêu dùng và phục hồi nền kinh tế.

Tiêu dùng nội địa đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế.

Dưới góc nhìn chiến lược, TS. Võ Trí Thành nhấn mạnh tầm quan trọng của xu hướng chuyển đổi xanh – một xu thế không thể đảo ngược trong phát triển kinh tế toàn cầu. Theo ông, Việt Nam cần không chỉ ứng phó mà còn chủ động thích ứng với các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe từ các thị trường quốc tế. Việc chuyển đổi sang mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, không chỉ giúp Việt Nam nâng cao giá trị sản phẩm mà còn gia tăng khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Để tận dụng cơ hội trong mạng lưới chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái định hình, TS. Võ Trí Thành cho biết, điều kiện tiên quyết là xây dựng được lòng tin bền vững với các đối tác quốc tế. Không chỉ thông qua chất lượng sản phẩm hay tiến độ giao hàng, mà còn qua sự minh bạch về xuất xứ, tuân thủ các tiêu chuẩn lao động, môi trường và quản trị. Việc gia nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu đòi hỏi Việt Nam phải nâng tầm cả về thể chế, năng lực doanh nghiệp lẫn cơ sở hạ tầng logistics.

Ngoài ra, ông Thành đặc biệt nhấn mạnh vai trò của công nghiệp hỗ trợ và doanh nghiệp đầu đàn trong nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Những doanh nghiệp này cần trở thành trung tâm liên kết, dẫn dắt chuỗi cung ứng trong nước, tạo ra hệ sinh thái sản xuất hiệu quả, có khả năng thích ứng cao với thay đổi của thị trường quốc tế. Việc đầu tư có chiến lược vào những lĩnh vực này sẽ giúp Việt Nam giảm phụ thuộc vào bên ngoài, từ đó nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

TS. Võ Trí Thành khẳng định, để xây dựng chính sách tiêu dùng hiệu quả, Việt Nam cần đầu tư vào nghiên cứu khoa học, đánh giá đúng mức độ đóng góp của xuất khẩu và nhập khẩu, ổn định kinh tế vĩ mô và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ông Thành kêu gọi các cơ quan chức năng và doanh nghiệp cùng chung tay xây dựng một nền kinh tế bền vững, dựa trên cơ sở khoa học và thực tiễn.