Thứ tư 18/11/2026 12:00
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Góc nhìn Chuyên gia

TS. Lê Quang Thuận: Quản trị doanh nghiệp Nhà nước theo OECD để khơi thông 12 triệu tỷ vốn

Theo TS. Lê Quang Thuận,thách thức quản trị doanh nghiệp Nhà nước, khuyến nghị áp dụng các nguyên tắc OECD để nâng cao hiệu quả và tính minh bạch cho khu vực kinh tế chủ đạo.
TS. Dương Thị Kim Liên: Nút thắt lớn nhất của startup Hà Nội là năng lực điều hành TS. Nguyễn Trí Hiếu: Minh bạch thị trường vàng để khơi thông nguồn lực trong dân

Tại Diễn đàn “Doanh nghiệp Nhà nước: Nâng cao năng lực cạnh tranh và vai trò dẫn dắt” diễn ra ngày 20/11/2025. Theo TS. Lê Quang Thuận, Viện Chiến lược Chính sách Kinh tế - Tài chính (Bộ Tài chính), nguyên nhân cốt lõi nằm ở công tác quản trị công ty trong doanh nghiệp nhà nước (DNNN) còn chậm đổi mới, chưa tiệm cận với thông lệ quốc tế và thiếu tính công khai, minh bạch.

DNNN, được định nghĩa là tổ chức kinh tế do Nhà nước nắm giữ quyền kiểm soát, tồn tại ở hầu hết các quốc gia trên thế giới. Hiệu quả của khu vực này, từ việc hiện thực hóa mục tiêu kinh doanh đến việc thực thi các mục tiêu công ích của Nhà nước, đều phụ thuộc vào chất lượng của công tác quản trị. Để giải quyết thách thức này, TS. Lê Quang Thuận phân tích sâu về Hướng dẫn của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) về Quản trị Công ty trong DNNN và đưa ra những khuyến nghị cụ thể cho Việt Nam.

TS. Lê Quang Thuận: Quản trị doanh nghiệp Nhà nước theo OECD để khơi thông 12 triệu tỷ vốn
TS. Lê Quang Thuận, Viện Chiến lược Chính sách Kinh tế - Tài chính, Bộ Tài chính (Ảnh: Phan Chính)

Cũng theo TS. Lê Quang Thuận, hướng dẫn của OECD tập trung vào bảy nguyên tắc cốt lõi, bắt đầu từ việc Nhà nước phải xác định rõ lý do sở hữu từng DNNN, đảm bảo phương án sở hữu phải hiệu quả hơn phương án không sở hữu, mang lại lợi ích cho cộng đồng và nền kinh tế. Sự rõ ràng này phải được rà soát định kỳ.

Nguyên tắc thứ hai là về việc Nhà nước thực hiện vai trò chủ sở hữu. Theo OECD, Chính phủ cần đơn giản hóa các hình thức pháp lý của DNNN, đảm bảo DNNN có quyền tự chủ hoàn toàn trong hoạt động kinh doanh và hạn chế sự can thiệp của Chính phủ vào điều hành. Quan trọng nhất, việc thực hiện quyền sở hữu nhà nước phải rõ ràng, tách bạch với quyền quản lý nhà nước và được tập trung tại một cơ quan chủ sở hữu có năng lực. Khuôn khổ thể chế, pháp luật phải đảm bảo sân chơi bình đẳng, không có sự phân biệt đối xử và DNNN phải tuân thủ các điều kiện cạnh tranh về tiếp cận tài chính.

Về Khuôn khổ thể chế, pháp luật, OECD yêu cầu khi DNNN vừa thực hiện nhiệm vụ kinh doanh vừa thực hiện nhiệm vụ công ích, cần phải đáp ứng chuẩn mực cao về công khai, minh bạch; hạch toán rõ ràng doanh thu, chi phí từ các nhiệm vụ đó, đồng thời các chi phí liên quan đến nhiệm vụ công ích phải được Nhà nước chi trả và công bố rõ ràng.

Nguyên tắc thứ tư nhấn mạnh đến Đối xử công bằng giữa các cổ đông và các nhà đầu tư khác. Mọi giao dịch giữa Nhà nước và DNNN phải thực hiện theo cơ chế thị trường. Quy chế quản trị công ty của quốc gia cần được áp dụng cho tất cả DNNN niêm yết và chưa niêm yết. Khi DNNN thực hiện nhiệm vụ công, phải luôn sẵn sàng cung cấp đầy đủ thông tin về việc này cho các cổ đông khác, đảm bảo lợi ích của các bên đối tác được bảo vệ khách quan.

Nguyên tắc thứ năm là về Công bố thông tin và tính minh bạch. DNNN phải công bố thông tin tài chính và phi tài chính theo chuẩn mực quốc tế. Báo cáo tài chính phải được kiểm toán độc lập theo tiêu chuẩn chất lượng cao, và Kiểm toán Nhà nước không thể thay thế cho kiểm toán độc lập. Cơ quan chủ sở hữu cũng nên có báo cáo tổng hợp năm về các DNNN và công bố công khai.

Thứ sáu, về Thành phần và trách nhiệm của Hội đồng Quản trị (HĐQT), HĐQT phải được giao nhiệm vụ, thẩm quyền rõ ràng và chịu trách nhiệm cuối cùng về kết quả hoạt động. HĐQT cần có toàn quyền bổ nhiệm Tổng Giám đốc điều hành (CEO). Cơ cấu thành viên HĐQT phải bảo đảm ra quyết định khách quan, độc lập, với sự hiện diện của các thành viên độc lập. Chủ tịch HĐQT không được kiêm nhiệm Tổng Giám đốc, và cần có cơ chế giải quyết xung đột lợi ích, ngăn ngừa can thiệp chính trị. HĐQT cần thành lập các ban chuyên môn (kiểm toán, rủi ro, tiền lương) và thực hiện đánh giá hiệu quả hoạt động hàng năm.

Cuối cùng, nguyên tắc thứ bảy đề cập đến DNNN và phát triển bền vững (PTBV). Nhà nước cần đặt mục tiêu PTBV đối với DNNN và yêu cầu HĐQT xem xét đầy đủ các rủi ro, cơ hội liên quan đến PTBV. DNNN phải tuân thủ cơ chế báo cáo và công bố thông tin liên quan đến PTBV, đồng thời công nhận và tôn trọng quyền của các bên liên quan được pháp luật công nhận, thể hiện trách nhiệm xã hội tiên phong.

Dựa trên các nguyên tắc của OECD, TS. Lê Quang Thuận đưa ra sáu khuyến nghị quan trọng cho Việt Nam:

Một là, đảm bảo quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm và tính độc lập của HĐQT.

Hai là, nâng cao trách nhiệm, tính chuyên nghiệp và hiệu quả trong thực hiện chức năng đại diện Chủ sở hữu Nhà nước.

Ba là, minh bạch hóa mục tiêu đầu tư kinh doanh của chủ sở hữu nhà nước và mục tiêu hoạt động của từng DNNN.

Bốn là, đảm bảo lợi ích của nhà đầu tư và các bên có liên quan.

Năm là, minh bạch hóa hoạt động và kết quả kinh doanh của DNNN.

Sáu là, DNNN phải tiên phong thực hiện trách nhiệm xã hội, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.

“Việc áp dụng các chuẩn mực quản trị quốc tế không chỉ giúp DNNN Việt Nam nâng cao hiệu suất sinh lời, mà còn là bước đi chiến lược để khơi thông nguồn lực khổng lồ đang nắm giữ, từ đó thực sự phát huy vai trò dẫn dắt và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia”, TS Lê Quang Thuận chia sẻ.

Tin bài khác
Cảnh báo sớm lừa đảo trực tuyến phải đi trước dòng tiền

Cảnh báo sớm lừa đảo trực tuyến phải đi trước dòng tiền

Tội phạm có thể dùng AI, deepfake và nền tảng xuyên biên giới để dẫn dụ nạn nhân qua nhiều lớp trước khi yêu cầu chuyển tiền. Theo Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân, cảnh báo sớm lừa đảo trực tuyến vì vậy phải dựa trên khả năng kết nối tín hiệu giữa ngân hàng, viễn thông, nền tảng số và cơ quan chức năng, thay vì mỗi đơn vị chỉ xử lý phần dữ liệu mình nhìn thấy.
Chờ thị trường phục hồi hay luật chơi đã thay đổi?

Chờ thị trường phục hồi hay luật chơi đã thay đổi?

Có những lúc doanh nghiệp khó khăn vì thị trường đi xuống, nhưng cũng có khi thị trường đã âm thầm đổi khác, chỉ có doanh nghiệp vẫn đang chờ những ngày tháng cũ quay về. Nhận diện được đâu là suy giảm chu kỳ, đâu là chuyển dịch cấu trúc có thể là câu hỏi quan trọng nhất đối với các nhà lãnh đạo hôm nay.
Bất động sản bước vào chu kỳ sàng lọc bằng dòng tiền và năng lực quản trị

Bất động sản bước vào chu kỳ sàng lọc bằng dòng tiền và năng lực quản trị

Nguồn cung trở lại nhưng giao dịch chậm, tồn kho tăng và chi phí vốn tiếp tục gây sức ép. Theo các chuyên gia, chu kỳ mới của thị trường bất động sản sẽ không còn dễ dàng thưởng cho quỹ đất lớn hay kỳ vọng tăng giá, mà ngày càng phụ thuộc vào pháp lý, dòng tiền, nhu cầu thực và năng lực quản trị.
Chủ tịch VARS: Hệ số K kéo chi phí đất tăng 2-2,6 lần nhưng người dân được lợi

Chủ tịch VARS: Hệ số K kéo chi phí đất tăng 2-2,6 lần nhưng người dân được lợi

Góp ý dự án Luật Đất đai (sửa đổi), TS.Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cho rằng, bảng giá đất nhân hệ số K cần được điều chỉnh sát thực tế nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích ba bên: Nhà nước - người dân - doanh nghiệp.
Doanh nghiệp Việt phải giữ lại nhiều giá trị hơn trong chuỗi sản xuất

Doanh nghiệp Việt phải giữ lại nhiều giá trị hơn trong chuỗi sản xuất

Muốn tiến tới nền kinh tế thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam không thể chỉ dựa vào mở rộng sản xuất và xuất khẩu. Thách thức lớn hơn là giúp doanh nghiệp trong nước tham gia sâu vào chuỗi cung ứng, làm chủ công nghệ và giữ lại nhiều giá trị gia tăng hơn.
Nhà khoa học đứng sau công nghệ lọc nước giá rẻ: “Tôi thực sự ngưỡng mộ tầm nhìn của VinFuture”

Nhà khoa học đứng sau công nghệ lọc nước giá rẻ: “Tôi thực sự ngưỡng mộ tầm nhìn của VinFuture”

Bốn năm sau khi được vinh danh với Giải Đặc biệt VinFuture dành cho Nhà khoa học đến từ các nước đang phát triển, GS. Thalappil Pradeep trở lại VinFuture với tư cách thành viên Hội đồng Giải thưởng. Trong vai trò mới, nhà khoa học đứng sau những công nghệ giúp hàng triệu người tiếp cận nguồn nước sạch với chi phí thấp nhấn mạnh rằng tác động xã hội mới là thước đo quan trọng của một nền khoa học phụng sự nhân loại.
Giảm lãi suất cần đi cùng khơi thông khả năng hấp thụ vốn

Giảm lãi suất cần đi cùng khơi thông khả năng hấp thụ vốn

Giảm lãi suất là tín hiệu tích cực đối với doanh nghiệp, song hiệu quả của chính sách còn phụ thuộc vào sức cầu thị trường, khả năng tiếp cận tín dụng và sự phối hợp giữa chính sách tiền tệ với chính sách tài khóa.
Gỡ nút thắt, mở đường cho điện xanh trong khu công nghiệp

Gỡ nút thắt, mở đường cho điện xanh trong khu công nghiệp

Điện xanh đang trở thành lợi thế cạnh tranh của nền công nghiệp hiện đại. Từ cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), điện mặt trời mái nhà đến lưu trữ năng lượng, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thế Duy đề xuất tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động tiếp cận nguồn năng lượng sạch.
ESTA hướng đến kết nối lao động kỹ thuật Việt Nam với doanh nghiệp Mỹ

ESTA hướng đến kết nối lao động kỹ thuật Việt Nam với doanh nghiệp Mỹ

Ngày 17/10, Newland USA ra mắt chương trình ESTA, kết nối lao động kỹ thuật Việt Nam với nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp Mỹ theo diện visa định cư EB-3, trước mắt tập trung vào lĩnh vực sửa chữa ô tô và bảo trì máy móc công nghiệp.
Doanh nghiệp Việt muốn hút vốn ngoại cần bắt đầu từ năng lực quản trị

Doanh nghiệp Việt muốn hút vốn ngoại cần bắt đầu từ năng lực quản trị

Cơ hội tiếp cận nhà đầu tư và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu đang mở ra với doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, để chuyển sự quan tâm thành dòng vốn và hợp đồng dài hạn, doanh nghiệp cần chứng minh năng lực quản trị, minh bạch tài chính và khả năng duy trì các tiêu chuẩn vận hành nhất quán.
Đánh thuế đất bỏ hoang cần đúng đối tượng

Đánh thuế đất bỏ hoang cần đúng đối tượng

Đề xuất áp thuế 0,2% với đất bỏ hoang, không sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng đang đặt ra yêu cầu quan trọng: phân biệt rõ hành vi găm giữ đất với những dự án chậm triển khai vì nguyên nhân khách quan.
Thị trường điện cạnh tranh đã đến lúc bước ra khỏi "phòng thí nghiệm"

Thị trường điện cạnh tranh đã đến lúc bước ra khỏi "phòng thí nghiệm"

Việc Nhà máy điện mặt trời TTC Đức Huệ 2 ở Tây Ninh chính thức bán điện trực tiếp cho Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên ở tỉnh Thái Nguyên từ ngày 1-6-2026 có thể xem là một cột mốc đáng chú ý của ngành điện lực(***). Sau nhiều năm tranh luận, cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) cuối cùng đã đi từ chính sách trên giấy sang giao dịch thực tế.
Cần đổi cách nhìn về sụt lún và ngập lụt ở TP. Hồ Chí Minh

Cần đổi cách nhìn về sụt lún và ngập lụt ở TP. Hồ Chí Minh

Sụt lún và ngập lụt TP. Hồ Chí Minh đang chịu tác động đồng thời từ sụt lún mặt đất, mưa cực đoan, triều cường, nước biển dâng và đô thị hóa. Các chuyên gia đề xuất chuyển sang quan trắc, dự báo sớm và quản trị rủi ro bằng dữ liệu.
Tín dụng mở thêm dư địa, du lịch cần gì để giữ dòng tiền?

Tín dụng mở thêm dư địa, du lịch cần gì để giữ dòng tiền?

Quy định mới của Ngân hàng Nhà nước tạo thêm dư địa tín dụng cho khách sạn, khu nghỉ dưỡng và các dự án gắn với du lịch. Nhưng vốn chỉ là một mắt xích, hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào khả năng hình thành sản phẩm, kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách.
Nhà nước mua lại dự án bất động sản: Định giá thế nào để không lãng phí ngân sách?

Nhà nước mua lại dự án bất động sản: Định giá thế nào để không lãng phí ngân sách?

Đề xuất Nhà nước mua lại những dự án nhà ở thương mại mà chủ đầu tư không còn khả năng thực hiện hoặc không thể chuyển nhượng đang mở thêm một hướng xử lý các dự án bất động tồn đọng. Nhưng khi Nhà nước trở thành bên mua, câu hỏi quan trọng không chỉ là mua dự án nào mà còn là mua với giá nào, dựa trên căn cứ nào và kiểm soát ra sao để không biến việc giải cứu tài sản đình trệ thành gánh nặng ngân sách.
bao-hiem-that-nghiep