TS. Dương Thị Kim Liên: Nút thắt lớn nhất của startup Hà Nội là năng lực điều hành

TS. Dương Thị Kim Liên – Viện trưởng Viện Đổi mới Sáng tạo Doanh nghiệp

Đề án “Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2026–2030” với nhiều chính sách mang tính đột phá, trong đó có mục tiêu đào tạo 1.000 CEO mỗi năm và đạt 5.000 CEO vào năm 2030. Bà đánh giá ý nghĩa của chính sách này như thế nào?

TS. Dương Thị Kim Liên: Đây là một trong những bước chuyển quan trọng nhất trong tư duy hỗ trợ doanh nghiệp của Hà Nội. Trước đây, các chính sách chủ yếu tập trung vào cấp vốn, cải cách thủ tục hay hỗ trợ thị trường. Nhưng giai đoạn mới đòi hỏi thành phố phải nâng cấp năng lực nội sinh của doanh nghiệp, đặc biệt là năng lực lãnh đạo. Chính quyền Hà Nội nhận ra rằng trong bối cảnh công nghệ và mô hình kinh doanh thay đổi nhanh chóng, doanh nghiệp chỉ có thể cạnh tranh nếu người đứng đầu được trang bị tư duy mới, kiến thức quản trị hiện đại và khả năng thích ứng với biến động toàn cầu. Việc đặt mục tiêu đào tạo đến 5.000 CEO, đồng thời hỗ trợ toàn bộ chi phí cho nữ doanh nhân, thể hiện một tầm nhìn phát triển dựa trên chất lượng lãnh đạo chứ không chỉ số lượng doanh nghiệp. Đây cũng là cách mà nhiều quốc gia như Singapore hay Hàn Quốc đã chọn để xây dựng nền kinh tế đổi mới sáng tạo.

Việc ưu tiên đào tạo nữ doanh nhân cho thấy tư duy phát triển rất nhân văn và bền vững. Nhưng làm thế nào để việc đào tạo đảm bảo chất lượng, tránh chạy theo con số, thưa bà?

TS. Dương Thị Kim Liên: Chất lượng chỉ được đảm bảo khi đào tạo không đi theo cách làm truyền thống. Chúng ta không thể đưa tất cả CEO vào cùng một chương trình. Mỗi doanh nghiệp có đặc thù riêng: một CEO sản xuất không giống CEO công nghệ, một startup không giống doanh nghiệp gia đình. Vì vậy, đào tạo phải được cá nhân hóa, bắt đầu từ đánh giá đầu vào, sau đó xây dựng hành trình năng lực phù hợp với mục tiêu của từng doanh nghiệp. Bên cạnh đó, chương trình phải gắn với mentoring, coaching, tư vấn chuyên sâu và đặc biệt là theo dõi tác động sau đào tạo trong 6–12–24 tháng. Tôi tin rằng đào tạo chỉ có giá trị khi CEO rời lớp học không chỉ với kiến thức mà với một kế hoạch hành động cụ thể, một mô hình tăng trưởng rõ ràng và khả năng triển khai vào thực tế. Riêng với nữ doanh nhân, việc hỗ trợ toàn bộ chi phí là một bước đi mạnh mẽ giúp họ vượt qua rào cản tiếp cận nguồn lực – điều đã được chứng minh là có tác động trực tiếp tới tăng trưởng kinh tế.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, bà đánh giá thế nào về khả năng tận dụng chính sách hỗ trợ của startup công nghệ tại Hà Nội trong 5 năm tới?

TS. Dương Thị Kim Liên: Hà Nội đang có nhiều lợi thế để trở thành trung tâm startup công nghệ lớn của cả nước: hệ sinh thái chuyển đổi số phát triển nhanh, sự hiện diện của nhiều trường đại học mạnh về công nghệ và sự quan tâm ngày càng lớn từ các quỹ đầu tư. Tuy nhiên, điểm yếu lớn nhất vẫn nằm ở năng lực hấp thụ chính sách. Các startup thường thiếu nền tảng về quản trị dữ liệu, quản trị tài chính và khả năng thương mại hóa sản phẩm. Nếu không nâng cao năng lực lãnh đạo, chính sách tốt đến đâu cũng khó tạo ra tác động thực sự. Trong 5 năm tới, tôi cho rằng các startup tại Hà Nội có thể bứt phá nếu họ tận dụng được chương trình đào tạo CEO, tiếp cận chuyên gia quốc tế, kết hợp với các viện – trường để chuyển nghiên cứu thành sản phẩm và gia tăng năng lực cạnh tranh trong khu vực.

Trong 5 năm tới, tôi cho rằng các startup tại Hà Nội có thể bứt phá nếu họ tận dụng được chương trình đào tạo CEO, tiếp cận chuyên gia quốc tế, kết hợp với các viện – trường để chuyển nghiên cứu thành sản phẩm và gia tăng năng lực cạnh tranh trong khu vực, theo TS Dương Thị Kim Liên

Sự kết nối giữa doanh nghiệp – viện nghiên cứu – trường đại học vẫn được coi là mắt xích yếu trong hệ sinh thái khởi nghiệp. Theo bà, đâu là giải pháp để tạo ra sự gắn kết thực chất, từ đó biến ý tưởng thành sản phẩm có giá trị thị trường?

TS. Dương Thị Kim Liên: Mắt xích này yếu không phải vì thiếu nguồn lực, mà vì thiếu cơ chế phối hợp hiệu quả. Chúng ta cần một mô hình đồng sáng tạo, nơi doanh nghiệp tham gia từ đầu vào quá trình nghiên cứu, còn viện – trường không chỉ làm nghiên cứu mà cùng doanh nghiệp thử nghiệm sản phẩm. Hà Nội hoàn toàn có thể xây dựng các trung tâm thử nghiệm công nghệ, sandbox đổi mới sáng tạo hoặc quỹ tài trợ nghiên cứu ứng dụng để rút ngắn vòng đời từ ý tưởng đến thương mại hóa. Khi doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học cùng chia sẻ mục tiêu, dữ liệu và lợi ích, chúng ta sẽ hình thành được hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đúng nghĩa. Từ đó, không chỉ startup mà toàn bộ doanh nghiệp Hà Nội sẽ có năng lực bứt phá mạnh mẽ hơn.

Trân trọng cảm ơn bà về những chia sẻ!