Sáng 18/5, tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dự Lễ chào mừng Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam và Hội nghị triển khai công nghệ chiến lược do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức.
Phát biểu tại sự kiện, Thủ tướng khẳng định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là nền tảng, động lực và đột phá chiến lược hàng đầu trong giai đoạn phát triển mới của đất nước. Theo Thủ tướng, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, quốc gia nào làm chủ được công nghệ sẽ có cơ hội phát triển nhanh và bền vững.
Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh, với mục tiêu trở thành nước công nghiệp hiện đại vào năm 2030 và nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam phải quyết tâm cao nhất để từng bước làm chủ công nghệ chiến lược, công nghệ lõi và nâng cao năng lực tự chủ quốc gia.
 |
| Thủ tướng Lê Minh Hưng: Khoa học công nghệ là “chìa khóa vàng” nâng cao năng lực tự chủ quốc gia. Ảnh VGP/Nhật Bắc |
Hội nghị năm nay có chủ đề “Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số - Động lực chính của mô hình tăng trưởng mới”, đồng thời triển khai các nội dung cụ thể hóa Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về danh mục công nghệ chiến lược quốc gia.
Thủ tướng cho rằng phát triển công nghệ chiến lược phải tạo ra các sản phẩm cụ thể, có giá trị gia tăng cao, khả năng thương mại hóa và tỷ lệ nội địa hóa lớn, qua đó đóng góp trực tiếp vào tăng năng suất lao động, chất lượng tăng trưởng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Đáng chú ý, Thủ tướng yêu cầu doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học phải trở thành trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; các bộ, ngành cần nhanh chóng đặt hàng nghiên cứu, phát triển công nghệ lõi phục vụ quản lý, điều hành và sản xuất kinh doanh.
Để hiện thực hóa mục tiêu làm chủ công nghệ chiến lược, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị đội ngũ làm công tác khoa học công nghệ tập trung vào một số định hướng trọng tâm trong thời gian tới.
Theo đó, Bộ Khoa học và Công nghệ được xác định giữ vai trò hạt nhân, phối hợp cùng các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học triển khai hiệu quả Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược quốc gia theo các quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh, phát triển công nghệ chiến lược phải tạo ra các sản phẩm cụ thể, có khả năng thương mại hóa, tỷ lệ nội địa hóa cao và đóng góp thực chất cho tăng năng suất lao động, năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Thủ tướng đồng thời yêu cầu doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học trở thành trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; các bộ, ngành cần khẩn trương đặt hàng phát triển công nghệ lõi, sản phẩm công nghệ chiến lược phục vụ quản lý, điều hành và sản xuất kinh doanh trong từng lĩnh vực.
Một nội dung được đặc biệt nhấn mạnh là yêu cầu tháo gỡ các “điểm nghẽn” về cơ chế, nhất là cơ chế tài chính cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Theo Thủ tướng, cơ chế phải đủ đột phá, chấp nhận rủi ro có kiểm soát và lấy hiệu quả đầu ra làm thước đo đánh giá đầu tư của Nhà nước; đồng thời khuyến khích huy động nguồn lực từ doanh nghiệp và xã hội cho đổi mới sáng tạo.
Bên cạnh đó, Nhà nước cần đóng vai trò định hướng, kết nối, hỗ trợ nghiên cứu phát triển và trở thành “người mua đầu tiên” đối với các sản phẩm công nghệ chiến lược đủ điều kiện. Tinh thần được nhấn mạnh là “rõ bài toán, rõ sản phẩm, rõ đơn vị chủ trì, rõ nguồn lực và rõ thời hạn”.
Thủ tướng cũng đề nghị xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hiệu quả với doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm; tăng cường hợp tác quốc tế, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, phát huy mạng lưới trí thức người Việt Nam ở nước ngoài; đồng thời đặc biệt coi trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là chuyên gia đầu ngành, nhà khoa học trẻ và nhân tài công nghệ.
Theo Thủ tướng, mọi chương trình khoa học công nghệ cần chuyển mạnh từ tư duy “làm cho có” sang tạo ra sản phẩm thực chất, hiệu quả thực chất, phục vụ trực tiếp người dân và doanh nghiệp.
Khẳng định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và công nghệ chiến lược là con đường để đất nước phát triển nhanh và bền vững, Thủ tướng bày tỏ tin tưởng Việt Nam sẽ từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược, nâng cao năng lực tự chủ quốc gia và khẳng định vị thế trong kỷ nguyên số.
Cùng với đó, Chính phủ sẽ tập trung tháo gỡ các “điểm nghẽn” về cơ chế tài chính cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, thúc đẩy phát triển quỹ đầu tư mạo hiểm, hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ và khởi nghiệp sáng tạo. Thủ tướng nhấn mạnh cơ chế phải đủ đột phá, chấp nhận rủi ro có kiểm soát và lấy hiệu quả đầu ra làm thước đo đánh giá.
Người đứng đầu Chính phủ cũng đề nghị tăng cường hợp tác quốc tế, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, phát huy mạng lưới chuyên gia, trí thức Việt Nam ở nước ngoài và đặc biệt coi trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Theo Thủ tướng, mọi chương trình khoa học công nghệ cần chuyển mạnh từ tư duy “làm cho có” sang tạo ra sản phẩm thực chất, hiệu quả thực chất, phục vụ trực tiếp người dân và doanh nghiệp.
“Với trí tuệ Việt Nam và khát vọng vươn lên của dân tộc, chúng ta nhất định sẽ từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược, khẳng định vị thế Việt Nam trong kỷ nguyên số”, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh.
