TP. Hồ Chí Minh và tham vọng trở thành “hub” tài chính mới của Đông Nam Á

Chia sẻ về định hướng xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh ở sự kiện Cafe Doanh nhân Huba lần thứ 88 “Trung tâm tài chính quốc tế TP. Hồ Chí Minh - Cơ hội nào cho doanh nghiệp” diễn ra sáng nay, ngày 16/5/2026 , PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Phó Chủ tịch cơ quan điều hành Trung tâm tài chính Quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh cho biết, dù Trung tâm mới chính thức thành lập từ tháng 12/2025 và hoạt động chưa đầy nửa năm, song nhiều cấu phần quan trọng đã được xúc tiến đồng thời nhằm nhanh chóng hình thành hệ sinh thái tài chính mang tính quốc tế.

Theo ông Huân, hiện Trung tâm tài chính quốc tế vẫn đang trong giai đoạn chuẩn bị để vận hành đầy đủ do còn chờ phê duyệt quy chế hoạt động. Dù vậy, nền tảng pháp lý quan trọng đã được thiết lập thông qua Nghị quyết 222 cùng 8 nghị định hướng dẫn.

PGS. TS Nguyễn Hữu Huân - Phó Chủ tịch cơ quan điều hành Trung tâm tài chính Quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh

Một “vùng tài chính đặc thù” giữa trung tâm TP. Hồ Chí Minh

Theo quy hoạch, Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh có quy mô khoảng 989 ha, trải rộng trên một phần phường Sài Gòn, một phần phường Bến Thành và toàn bộ phường Thủ Thiêm.

Điểm đặc biệt nằm ở chỗ, khu vực này sẽ vận hành theo cơ chế pháp lý riêng biệt, gần tương tự mô hình “offshore financial center” của nhiều Trung tâm tài chính quốc tế trên thế giới.

“Mọi tranh chấp phát sinh trong Trung tâm sẽ được xử theo luật quốc tế, thông qua Tòa án quốc tế và Trung tâm trọng tài quốc tế đặt ngay trong khu vực này”, ông Huân cho biết.

Theo lãnh đạo Trung tâm tài chính quốc tế, đây là điều kiện tiên quyết để thu hút các định chế tài chính toàn cầu, bởi yếu tố pháp lý và khả năng bảo vệ nhà đầu tư luôn là tiêu chí hàng đầu khi các tổ chức quốc tế lựa chọn điểm đặt dòng vốn.

Không chỉ khác biệt về thể chế, Trung tâm còn đưa ra hàng loạt ưu đãi mạnh. Thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân được áp dụng ở mức 0% đến năm 2030, sau thời điểm này, thuế doanh nghiệp duy trì ở mức 10%, thấp hơn nhiều trung tâm tài chính trong khu vực. Chuyên gia quốc tế làm việc tại đây cũng có thể được cấp visa lên tới 10 năm.

Một trong những biểu tượng đáng chú ý của Trung tâm là tòa tháp AFC Tower cao 99 tầng, dự kiến khởi công trong năm nay. Công trình được kỳ vọng trở thành biểu tượng mới của khu tài chính quốc tế TP. Hồ CHí Minh trong tương lai.

“Tiền đi qua cảng Việt Nam nhưng giao dịch ở Singapore”

Trong chiến lược phát triển, TP. Hồ Chí Minh xác định tài chính hàng hải là một trong những “mũi nhọn” tạo khác biệt với các trung tâm tài chính khác trong khu vực.

Theo ông Huân, hiện tổng giá trị hàng hóa luân chuyển qua hệ thống cảng khu vực TP. Hồ Chí Minh lên tới hơn 1.000 tỷ USD mỗi năm. Tuy nhiên, phần lớn giao dịch tài chính liên quan đến hàng hải vẫn đang thực hiện tại Singapore và Hong Kong. “Hàng hóa đi qua cảng Việt Nam nhưng giao dịch tài chính lại diễn ra ở nước ngoài”, ông nói.

Đó cũng là lý do TP. Hồ Chí Minh thành lập Trung tâm tài chính hàng hải quốc tế từ đầu năm 2026 và dự kiến ngày 21/5 tới sẽ ra mắt hệ sinh thái tài chính hàng hải với sự tham gia của nhiều tập đoàn logistics, cảng biển và ngân hàng lớn trong và ngoài nước.

Theo tiết lộ từ Ban điều hành, trung tâm này hiện đã ghi nhận khoảng 6,1 tỷ USD vốn cam kết từ các tổ chức quốc tế liên quan đến Boeing, Airbus cùng nhiều tập đoàn lớn trong lĩnh vực hàng hải.

Mục tiêu được đặt ra là trong vòng 5 năm tới sẽ kéo khoảng 30% giá trị giao dịch tài chính hàng hải về lại Việt Nam, tương đương khoảng 300 tỷ USD mỗi năm.

Để làm được điều này, TP. Hồ Chí Minh đang tháo gỡ hai “nút thắt” lớn nhất khiến doanh nghiệp quốc tế chưa chọn Việt Nam làm nơi thực hiện giao dịch: khung pháp lý quốc tế và khả năng luân chuyển dòng vốn tự do.

Theo mô hình proposed, các giao dịch trong Trung tâm tài chính quốc tế sẽ được thực hiện bằng ngoại tệ mạnh và có cơ chế lưu chuyển vốn linh hoạt hơn so với phần còn lại của nền kinh tế.

TP. Hồ Chí Minh kỳ vọng trở thành một trong những trung tâm tài chính quốc tế hàng đầu Đông Nam Á trong vòng 5 năm tới.

Fintech, tài sản số và “sandbox” thử nghiệm

Không chỉ hướng tới tài chính truyền thống, TP. Hồ Chí Minh còn đặt cược lớn vào fintech và các mô hình tài chính số thế hệ mới.

Ngày 14/4/2026 vừa qua, Trung tâm Fintech Hub đã chính thức ra mắt tại tòa nhà Marina IFC với sự tham gia của nhiều tập đoàn lớn trong và ngoài nước. Đồng thời, trung tâm cũng ký biên bản hợp tác với London Stock Exchange nhằm phát triển hệ sinh thái công nghệ tài chính.

Theo ông Huân, điểm khác biệt quan trọng nằm ở cơ chế “sandbox” - thử nghiệm có kiểm soát đối với các sản phẩm tài chính mới. “Ngay cả những mô hình thế giới chưa có, chúng ta vẫn có thể thử nghiệm trong sandbox”, ông nhấn mạnh.

Các lĩnh vực đang được nghiên cứu bao gồm thanh toán xuyên biên giới, stablecoin, tokenization (mã hóa tài sản), blockchain và tài sản số.

Đáng chú ý, Thành phố đang xem xét mô hình token hóa tài sản thực như máy bay, tàu biển hay bất động sản. Theo đó, các tài sản có giá trị lớn sẽ được chia nhỏ thành nhiều token đầu tư, giúp doanh nghiệp huy động vốn linh hoạt hơn thay vì phụ thuộc vào các quỹ đầu tư truyền thống.

Giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng

Một trong những mục tiêu lớn nhất của Trung tâm tài chính quốc tế TP. Hồ Chí Minh là phát triển thị trường vốn để giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng.

Theo ông Huân, tổng dư nợ tín dụng hiện đã vượt 140% GDP và đây là ngưỡng mà nhiều tổ chức quốc tế cảnh báo có thể gây rủi ro cho hệ thống tài chính. “Nếu tiếp tục tăng trưởng dựa chủ yếu vào tín dụng ngân hàng, độ ổn định của hệ thống tài chính sẽ chịu áp lực rất lớn”, ông nhận định.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, nhu cầu vốn cho nền kinh tế được ước tính lên tới 70-80 tỷ USD mỗi năm ngoài kênh tín dụng truyền thống.

Để giải bài toán này, TP. Hồ Chí Minh đang xúc tiến xây dựng sàn giao dịch chứng khoán quốc tế với sự hỗ trợ công nghệ và hợp tác từ Nasdaq và London Stock Exchange. Theo định hướng, sàn giao dịch này không chỉ phục vụ doanh nghiệp Việt Nam mà còn hướng tới doanh nghiệp FDI và các doanh nghiệp trong khu vực. Nhà đầu tư tại TP. HCM trong tương lai có thể giao dịch các cổ phiếu quốc tế thông qua cơ chế niêm yết chéo và niêm yết song song.

Song song đó, thành phố cũng lên kế hoạch phát triển sàn gọi vốn cộng đồng dành cho startup và doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Tham vọng đứng thứ hai Đông Nam Á

Theo bảng xếp hạng GFCI - chỉ số đánh giá các trung tâm tài chính toàn cầu, TP. Hồ Chí Minh hiện đã vươn lên vị trí thứ 84 thế giới, tăng mạnh so với những năm trước và vượt qua Bangkok, Jakarta.

Hiện thành phố đứng thứ 3 Đông Nam Á, sau Singapore và Kuala Lumpur.

Ông Nguyễn Hữu Huân cho rằng TP. Hồ Chí Minh khó cạnh tranh trực diện với Singapore trong ngắn hạn, song hoàn toàn có thể tạo lợi thế riêng nhờ quy mô nền kinh tế thực, vị trí logistics, nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao và chi phí cạnh tranh.

“Chi phí hoạt động tại TP. Hồ Chí Minh hiện chỉ bằng khoảng 1/3 đến 1/5 so với Singapore hay Hong Kong”, PGS. TS Nguyễn Hữu Huân nói.

Theo định hướng, TP. Hồ Chí Minh sẽ tập trung thu hút các Innovation Center của các tập đoàn tài chính quốc tế thay vì chỉ cạnh tranh bằng việc đặt trụ sở điều hành. Một ví dụ được đưa ra là Ngân hàng Quốc gia Úc (NAB) hiện đã xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo tại TP. Hồ Chí Minh với khoảng 3.000 kỹ sư công nghệ Việt Nam phục vụ hệ thống toàn cầu của ngân hàng này.

Trong 5 năm tới, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu hình thành khoảng 50 Innovation Center và tạo ra từ 100.000 đến 200.000 việc làm chất lượng cao trong lĩnh vực tài chính - công nghệ.

Theo giới chuyên gia, nếu giải quyết được các nút thắt về thể chế, ngoại hối và kết nối thị trường vốn quốc tế, Trung tâm tài chính quốc tế TP. Hồ Chí Minh không chỉ là “cú hích” cho riêng thành phố mà còn có thể trở thành động lực mới cho tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong giai đoạn tới.