TS. Trần Văn Khải: Khoa học công nghệ tạo động lực cốt lõi cho ESG Việt Nam

Tại Diễn đàn ESG Việt Nam 2025 với chủ đề “Khoa học công nghệ và động lực cho phát triển bền vững” do báo Dân trí tổ chức chiều ngày 22/12/2025, TS. Trần Văn Khải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, đã đưa ra những định hướng chính sách quan trọng nhằm giúp cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận và thực hành ESG một cách thực chất.

Theo TS. Trần Văn Khải, sự ra đời Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị đã xác lập một nền tảng chính trị đặc biệt quan trọng, lần đầu tiên đặt khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển quốc gia. Đây không chỉ là kim chỉ nam cho hoạch định chính sách vĩ mô, mà còn mở ra không gian phát triển mới cho doanh nghiệp trong quá trình thực thi ESG. Trong bối cảnh toàn cầu đang dịch chuyển mạnh mẽ sang mô hình tăng trưởng xanh, bền vững và có trách nhiệm, Nghị quyết 57 được xem là “bệ đỡ” để Việt Nam chủ động hội nhập và nâng cao chất lượng tăng trưởng.

TS. Trần Văn Khải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội.

TS. Trần Văn Khải nhấn mạnh, ESG hiện nay không còn là một bộ tiêu chuẩn mang tính tự nguyện hay hình thức, mà đã trở thành “tấm hộ chiếu” bắt buộc để doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu, tiếp cận nguồn vốn quốc tế và nâng cao uy tín trên thị trường. Tuy nhiên, giá trị của ESG chỉ thực sự được phát huy khi doanh nghiệp triển khai một cách thực chất, gắn với chiến lược sản xuất kinh doanh và năng lực nội tại, thay vì chạy theo phong trào hay rơi vào tình trạng “tẩy xanh”.

Dưới góc độ nhà hoạch định chính sách, TS. Trần Văn Khải cho rằng để ESG đi vào thực tiễn một cách hiệu quả, Việt Nam cần tập trung triển khai đồng bộ ba nhóm giải pháp trọng tâm. Trước hết là xây dựng bộ tiêu chí và hướng dẫn triển khai ESG phù hợp với đặc thù từng nhóm doanh nghiệp và từng lĩnh vực hoạt động. Theo ông, Nhà nước cần ban hành một khuôn khổ chung mang tính định hướng, trong khi các cơ quan của Chính phủ và Quốc hội sớm hoàn thiện các quy định chi tiết, bảo đảm tính khả thi, đồng thời đóng vai trò đồng hành, hỗ trợ và giám sát quá trình thực hiện. Cách tiếp cận này giúp tránh tình trạng áp dụng máy móc các tiêu chuẩn quốc tế, gây áp lực không cần thiết cho doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Giải pháp thứ hai được TS. Trần Văn Khải đặc biệt nhấn mạnh là hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các nguồn vốn xanh và tài chính bền vững. Thực tế cho thấy, chi phí đầu tư cho công nghệ, chuyển đổi mô hình sản xuất và xây dựng hệ thống quản trị ESG không hề nhỏ, vượt quá khả năng của nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Do đó, cần có các cơ chế tài chính phù hợp như tín dụng xanh, quỹ đầu tư bền vững, ưu đãi lãi suất hoặc bảo lãnh tín dụng để giúp doanh nghiệp có đủ nguồn lực triển khai ESG một cách bài bản, dài hạn.

Giải pháp thứ ba mang tính nền tảng là đào tạo và phát triển nguồn nhân lực cho ESG. Theo TS. Trần Văn Khải, ESG không chỉ là câu chuyện của báo cáo hay truyền thông, mà là một quá trình quản trị toàn diện, đòi hỏi đội ngũ nhân sự có kiến thức, kỹ năng và tư duy phù hợp. Từ xây dựng chiến lược, tổ chức vận hành, áp dụng công nghệ cho đến đo lường, báo cáo và công bố thông tin ESG, tất cả đều cần nguồn nhân lực được đào tạo bài bản. Đây là yếu tố then chốt để bảo đảm ESG không dừng lại ở chủ trương, khẩu hiệu mà được cụ thể hóa bằng hành động và kết quả thực tế.

TS. Trần Văn Khải nhìn nhận, đây đã trở thành một nền tảng uy tín, kết nối cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia và nhà hoạch định chính sách trong việc lan tỏa nhận thức và thúc đẩy thực hành ESG. Với chủ đề năm 2025 gắn chặt khoa học công nghệ với phát triển bền vững, Diễn đàn tiếp tục khẳng định vai trò cầu nối, góp phần đưa ESG trở thành một phần không thể tách rời trong chiến lược phát triển của doanh nghiệp Việt Nam.

"Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo được đặt đúng vị trí trung tâm, ESG sẽ không còn là gánh nặng chi phí mà trở thành động lực tăng trưởng mới, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, thích ứng với biến động toàn cầu và đóng góp tích cực cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế Việt Nam trong dài hạn", ông Khải chia sẻ.