TS. Nguyễn Hải Nam: Ba động lực thúc đẩy tăng trưởng bền vững của Việt Nam

Trong khuôn khổ hội thảo “Các động lực cho tăng trưởng cao bền vững kinh tế Việt Nam 2025 và giai đoạn 2026 – 2030” do Viện Kinh tế Việt Nam tổ chức, TS. Nguyễn Hải Nam, Ủy viên thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội, đã đưa ra những nhận định quan trọng về ba động lực chủ yếu giúp Việt Nam đạt được tăng trưởng kinh tế ổn định và bền vững trong bối cảnh thế giới vẫn đang đối mặt với những biến động lớn.

Theo TS. Nguyễn Hải Nam, trong năm 2024, Việt Nam đã đạt được một thành tựu rất đáng ghi nhận khi nền kinh tế tăng trưởng 7,9%, đây là một con số ấn tượng, phản ánh sự nỗ lực và hiệu quả của các chính sách kinh tế vĩ mô. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh thế giới đầy biến động, Việt Nam cần phải xác định rõ ba động lực tăng trưởng để đạt mục tiêu tăng trưởng 8% trong năm 2025.

TS. Nguyễn Hải Nam, Ủy viên thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội, (Ảnh: Phan Chính).

TS. Nguyễn Hải Nam đã nêu ba động lực then chốt giúp Việt Nam duy trì đà tăng trưởng bền vững trong năm 2025 và giai đoạn tiếp theo:

Một là, đầu tư công kết hợp với thu hút FDI và khu vực tư nhân trong nước. Đầu tư công được dự báo sẽ đóng vai trò trọng yếu trong việc thúc đẩy nền kinh tế trong những năm tới.

Theo TS. Nguyễn Hải Nam, nếu Chính phủ có thể giải ngân hiệu quả các nguồn vốn đầu tư công, thì mức tăng trưởng từ nguồn lực này có thể lên đến 10%. Đầu tư công không chỉ tác động đến các lĩnh vực như cơ sở hạ tầng, giao thông mà còn vào các công trình công cộng trọng điểm, qua đó xây dựng nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài của nền kinh tế. Đặc biệt, việc thu hút nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) kết hợp với việc phát triển khu vực tư nhân trong nước sẽ tạo ra điểm sáng quan trọng. FDI sẽ không chỉ giúp Việt Nam tiếp cận công nghệ tiên tiến mà còn cải thiện năng lực sản xuất, mở rộng khả năng xuất khẩu và nâng cao giá trị gia tăng cho nền kinh tế.

Thứ hai, tiêu dùng nội địa dù có dấu hiệu giảm trong những năm qua, nhưng vẫn là một động lực mạnh mẽ.

TS. Nguyễn Hải Nam khẳng định, dù tiêu dùng nội địa có xu hướng giảm, nhưng đây vẫn là yếu tố quyết định đối với sự phát triển kinh tế. Ông cho biết, để khôi phục và kích thích tiêu dùng, cần triển khai các giải pháp như giảm VAT và giảm thuế tiêu dùng, đồng thời tạo ra các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ để kích thích chi tiêu của người dân. Bên cạnh đó, ngành du lịch tiếp tục là động lực quan trọng giúp thúc đẩy tiêu dùng, tạo công ăn việc làm và thu hút đầu tư.

Ba là, xuất khẩu vẫn giữ vai trò là động lực tăng trưởng không thể thiếu. Theo TS. Nguyễn Hải Nam, mặc dù xuất khẩu của Việt Nam đã đạt được mức tăng trưởng 14,3% trong năm 2024, đây là kết quả đáng khích lệ, nhưng vẫn còn một số hạn chế, đặc biệt là sự phụ thuộc vào việc nhập khẩu máy móc, thiết bị từ các quốc gia khác. Điều này làm giảm giá trị gia tăng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ông Nam cho rằng, để phát triển bền vững, Việt Nam cần nỗ lực cải thiện năng lực sản xuất trong nước và giảm bớt sự phụ thuộc vào nhập khẩu, từ đó nâng cao giá trị gia tăng cho các sản phẩm xuất khẩu và mở rộng các thị trường quốc tế.

Với ba động lực này, Việt Nam có thể kỳ vọng đạt được mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững trong giai đoạn 2025 – 2030, tạo đà cho một nền kinh tế vững mạnh và phát triển ổn định.

Ngoài ra, khoa học công nghệ và Cách mạng công nghiệp 4.0 là nền tảng của tăng trưởng bền vững. TS. Nguyễn Hải Nam đặc biệt nhấn mạnh vai trò quan trọng của khoa học công nghệ và Cách mạng công nghiệp 4.0 trong việc thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Chính phủ đã xây dựng chiến lược khoa học công nghệ để tạo động lực cho tăng trưởng giai đoạn 2026 – 2030, trong đó, các lĩnh vực như kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn sẽ là trọng tâm.

Ông Nam cho hay, để tăng trưởng bền vững, cần phải giải quyết một số bài toán lớn như:

Đầu tiên, làm sao để đảm bảo sự phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập toàn cầu?

Hai là, làm sao để thúc đẩy đầu tư công hiệu quả, đặc biệt là các dự án hạ tầng quan trọng như đường sắt cao tốc, đường cao tốc, mạng 5G, và xây dựng dữ liệu lớn?

Cuối cùng, cần tập trung vào việc tinh gọn bộ máy hành chính, kết hợp với chuyển đổi số và cải cách thể chế.

Bên cạnh đó, chuyển đổi số và công nghệ thông tin cũng sẽ giúp Việt Nam tiết kiệm chi phí, nâng cao năng suất lao động, và tối ưu hóa các quy trình sản xuất trong mọi ngành nghề.

TS. Nguyễn Hải Nam nhìn nhận, ba động lực tăng trưởng cùng với chiến lược khoa học công nghệ sẽ là chìa khóa giúp Việt Nam đạt được mục tiêu tăng trưởng bền vững trong giai đoạn 2025 – 2030. Tuy nhiên, để thực hiện thành công các mục tiêu này, Việt Nam cần tiếp tục cải cách mạnh mẽ thể chế, đặc biệt là trong việc thúc đẩy đầu tư công, cải thiện môi trường kinh doanh, và tăng cường hợp tác công tư. Đồng thời, đầu tư vào khoa học công nghệ, chuyển đổi số sẽ là yếu tố quan trọng để