TS. Võ Trí Thành: Việt Nam nắm cơ hội vàng từ múi giờ để xây dựng trung tâm tài chính

Nhìn lại chặng đường 40 năm cải cách kinh tế của Việt Nam, TS. Võ Trí Thành, thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia, đã gói gọn quá trình này trong hai từ khóa mang tính chất định hướng chiến lược.

Thứ nhất là từ “tạo cơ hội”. Đây là việc mở rộng không gian phát triển, tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế làm ăn, từ việc chuyển đổi sang kinh tế thị trường, mở rộng ra thị trường tài chính toàn cầu thông qua mở cửa cho chứng khoán, các định chế tài chính, và thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Gần đây, không gian phát triển còn được mở rộng đáng kể gắn với kinh tế số, tài sản mã hóa. Thủ tướng Chính phủ cũng nhấn mạnh không gian phát triển đã được mở rộng rất nhiều, theo chiều “sâu xuống lòng đất, bay ra vũ trụ, tràn ra biển”. Thực tế cho thấy sắp tới, nhiều địa phương trọng điểm như Hải Phòng, Quảng Ninh, Phú Quốc… sẽ tiến hành các dự án lấn biển quy mô lớn để mở rộng diện tích kinh tế.

TS. Võ Trí Thành, thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia.

Thứ hai là từ “năng lực”. Đây là quá trình đào tạo và bồi đắp năng lực cho toàn bộ nền kinh tế và người dân, bao gồm năng lực nắm bắt cơ hội, thích ứng linh hoạt với các biến đổi của thị trường, và năng lực sáng tạo. Hai từ khóa "tạo cơ hội" và "năng lực" là kim chỉ nam giúp Việt Nam đạt được những thành tựu vượt bậc trong nhiều thập kỷ qua và tiếp tục là trụ cột cho chiến lược phát triển trong tương lai.

Việc xây dựng trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam là một trong những cơ hội lớn nhất hiện nay. TS. Võ Trí Thành cho rằng, việc này đòi hỏi phải đáp ứng các tiêu chuẩn quản trị, bảo mật, chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố ở mức cao nhất. Bởi vì, trung tâm tài chính quốc tế được xây dựng không phải chỉ để phục vụ trong nước mà là để cạnh tranh sòng phẳng, ngang hàng với các đối thủ hàng đầu khu vực như Singapore, Hong Kong…

Bên cạnh các yếu tố về con người, chính sách, và chất lượng sống được đánh giá cao, Việt Nam còn sở hữu một lợi thế tự nhiên rất lớn, đó là múi giờ. Trong bối cảnh dòng tiền toàn cầu lưu chuyển 24/7, việc Việt Nam nằm ở múi giờ mà khi các thị trường khác nghỉ ngơi như thứ Bảy, Chủ nhật vẫn có thể hoạt động là một ưu thế chiến lược. Nếu tận dụng và làm tốt, hàng trăm nghìn tỷ USD có thể luân chuyển qua Việt Nam. Đó là một lợi thế tự nhiên rất lớn, góp phần làm gia tăng sự quan tâm của các nước đối với kế hoạch phát triển trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.

Ngoài câu chuyện về tài chính, TS. Võ Trí Thành cũng dành sự quan tâm đặc biệt đến vàng trong bức tranh kinh tế vĩ mô. Ông cho rằng, bên cạnh là câu chuyện truyền thống, văn hóa, vàng còn là một kênh đầu tư quan trọng. Về góc độ vĩ mô, vàng gắn liền mật thiết với chính sách tiền tệ, với ngoại hối, ngoại tệ, và cán cân thanh toán quốc tế. Dù trong dự trữ chiến lược của nhiều ngân hàng trung ương trên thế giới có nhiều kim loại quý khác, nhưng vàng luôn giữ vị trí đặc biệt.

Trong kinh tế, vàng có mối liên hệ rất gần với đồng tiền và luôn là đối tượng mà chính sách nhà nước quan tâm sâu sắc, chứ không chỉ riêng người dân hay doanh nghiệp. Cách đây hơn 10 năm, kinh tế Việt Nam rơi vào tình trạng bất ổn, nhiệm vụ trọng tâm lúc đó là chống vàng hóa nền kinh tế, khi vàng được sử dụng rộng rãi như một phương tiện thanh toán. Những năm 1980 đến 1990, nhiều giao dịch bất động sản, hàng hóa có giá trị lớn thường được tính toán theo cây vàng, theo lượng vàng. Nghị định 24 về quản lý hoạt động kinh doanh vàng được ban hành đã góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, đặc biệt là từ năm 2015.

Tuy nhiên, sau hơn một thập kỷ áp dụng, Nghị định 24 cũng đã bộc lộ một số hạn chế cần được thay đổi để phù hợp hơn với tình hình kinh tế mới và thị trường thế giới. Mới đây, đã có Nghị định 232 được ban hành, với những điểm mới quan trọng như bỏ độc quyền vàng, cho phép nhiều ngân hàng và doanh nghiệp đủ điều kiện có thể sản xuất vàng miếng. Sự thay đổi này được kỳ vọng sẽ làm tăng nguồn cung, minh bạch hóa thị trường. Cách đây vài ngày, Hiệp hội kinh doanh vàng cũng tổ chức hội thảo về xây dựng sàn vàng, với mục tiêu trước hết là thiết lập sàn giao dịch vàng vật chất, sau đó là xây dựng các thông lệ và lộ trình để phát triển thị trường vàng một cách bài bản hơn, hướng tới sự hội nhập sâu rộng. Những động thái này cho thấy sự quyết tâm của các cơ quan quản lý trong việc hiện đại hóa thị trường vàng, giảm thiểu rủi ro và tăng cường vai trò của kim loại quý này trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động.