Giấc mơ đến hiện thực 1 triệu căn nhà ở xã hội
Mới đây, tại Talkshow "Sở hữu nhà ở xã hội từ giấc mơ đến hiện thực" do Tập đoàn Hoàng Quân và báo Đại biểu nhân dân tổ chức, TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, đã chia sẻ những quan điểm về việc phát triển nhà ở xã hội, một trong những vấn đề nóng bỏng hiện nay.
Ông Lực cho rằng, mặc dù Chính phủ đã đặt ra mục tiêu xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội dành cho người thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp, nhưng tiến độ triển khai đề án này vẫn còn rất chậm. “Giấc mơ về 1 triệu căn nhà ở xã hội chỉ có thể thành hiện thực khi có sự chung tay của bốn bên: nhà nước, nhà băng, nhà phát triển và nhà dân”, ông Lực nhấn mạnh.
TS. Cấn Văn Lực cho hay, vai trò của mỗi bên là cực kỳ quan trọng trong việc hiện thực hóa mục tiêu này. Đầu tiên, nhà nước cần giữ vai trò đầu tàu, đảm bảo quy hoạch quỹ đất và xây dựng chính sách phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển nhà ở xã hội. Các địa phương cần chủ động rà soát và phát triển quỹ đất dành cho các dự án nhà ở xã hội. Đồng thời, các chính sách hỗ trợ cũng phải được điều chỉnh sao cho phù hợp với đặc thù từng địa phương.
 |
| TS. Cấn Văn Lực , chuyên gia kinh tế trưởng BIDV cho rằng, cần phối hợp chặt chẽ để phát triển nhà ở xã hội. |
Về phía nhà băng, ông Lực đề nghị các ngân hàng cần xem xét lại lãi suất vay đối với nhóm thu nhập thấp, sao cho thật sự "ưu đãi" và giúp người dân dễ dàng tiếp cận nguồn vốn. Theo ông, hiện tại, lãi suất vay nhà ở xã hội tại một số ngân hàng vẫn còn quá cao so với thu nhập của người dân, khiến họ khó có thể mua nhà.
Bên cạnh đó, nhà phát triển dự án cần thay đổi tư duy và không coi nhà ở xã hội là một công việc “làm cho xong.” Các dự án nhà ở xã hội phải đảm bảo chất lượng sống cao và đầy đủ các tiện ích cơ bản như hạ tầng giao thông, trường học, bệnh viện và chợ. Mặt khác, các chủ đầu tư cần cam kết với tiến độ xây dựng để các dự án không bị chậm trễ hoặc bỏ hoang như nhiều dự án nhà ở tái định cư trong quá khứ.
Cuối cùng, ông Lực khuyến khích người dân chủ động tích lũy và lập kế hoạch tài chính dài hạn để sở hữu nhà ở xã hội, dù chính sách hỗ trợ của nhà nước và các ngân hàng có thể chưa hoàn hảo. Ông cho rằng, nếu không có sự chủ động từ người dân trong việc chuẩn bị tài chính, giấc mơ an cư sẽ khó trở thành hiện thực.
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, mặc dù nhiều doanh nghiệp đã đăng ký tham gia xây dựng hơn 1 triệu căn nhà ở xã hội từ năm 2021, nhưng cho đến nay, chỉ khoảng 10% trong số đó được triển khai và 4% dự án đã hoàn thành. Dự báo, trong giai đoạn 2021-2025, cả nước chỉ có thể đáp ứng khoảng 36% nhu cầu nhà ở xã hội, trong khi giai đoạn 2026-2030, con số này sẽ chỉ đạt 46%.
Giải bài toán phát triển nhà ở xã hội
Liên quan đến vấn đề này, TS. Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam, chỉ ra rằng, quỹ đất, thủ tục hành chính và cơ chế chính sách vẫn là những rào cản lớn trong việc triển khai nhà ở xã hội. “Mỗi địa phương thực hiện một cách, thủ tục phê duyệt kéo dài và phức tạp làm nản lòng các doanh nghiệp”, ông Đính chia sẻ.
Trong khi đó, ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế Quốc hội, cũng cho rằng, việc phát triển nhà ở xã hội gặp khó khăn vì nguồn vốn hỗ trợ chủ yếu từ các gói tín dụng ngắn hạn, không bền vững.
“Các doanh nghiệp đầu tư vào nhà ở xã hội thường phải tự bỏ vốn, trong khi lợi nhuận chỉ giới hạn 10%, điều này khiến nhiều chủ đầu tư không mặn mà”, ông Hiếu nhận định.
Một trong những khó khăn lớn mà các nhà đầu tư và cơ quan chức năng phải đối mặt là vấn đề quỹ đất. Việc tìm quỹ đất cho nhà ở xã hội rất khó khăn, đặc biệt ở các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM. Các địa phương vẫn chưa dành đủ quỹ đất cho nhà ở xã hội, khiến việc triển khai các dự án bị gián đoạn.
Thêm vào đó, lãi suất vay cho nhà ở xã hội cũng là một vấn đề đáng lo ngại. Theo Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM- Lê Hoàng Châu, lãi suất vay hiện nay vẫn ở mức quá cao, khiến người dân có thu nhập thấp càng khó tiếp cận được nguồn vốn vay ưu đãi. “Lãi suất vay từ 4,8% tăng lên 6,6% là một sự tăng trưởng lớn, khiến chi phí mua nhà tăng cao, đồng thời làm giảm khả năng tiếp cận nhà ở xã hội của nhiều người”, ông Châu nói.
Một vấn đề quan trọng khác là chất lượng và vị trí của các dự án nhà ở xã hội. Thạc sĩ Trần Hoàng Nam, Trường ĐH Kinh tế Tài chính TP.HCM, cho rằng, nhiều địa phương hiện nay thiếu các dự án nhà ở xã hội chất lượng cao, vị trí thuận lợi. “Nhiều dự án bị xây dựng ở những nơi xa xôi, không có đầy đủ tiện ích cơ bản, khiến người dân không muốn mua”, ông Nam nhận định.
Các nhà phát triển cần xem xét lại vị trí và chất lượng của nhà ở xã hội để đảm bảo rằng chúng đáp ứng đủ các yếu tố cần thiết cho cuộc sống như giao thông thuận lợi, cơ sở hạ tầng xã hội, giáo dục, y tế và các tiện ích khác. Nếu không, các dự án này sẽ không thể thu hút được người dân và không thể giải quyết được bài toán nhà ở cho người có thu nhập thấp.
Để phát triển thành công 1 triệu căn nhà ở xã hội, sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước, nhà băng, nhà phát triển và nhà dân là điều kiện tiên quyết. Chính phủ cần xây dựng các chính sách hỗ trợ hiệu quả hơn, ngân hàng cần giảm lãi suất cho vay, và các nhà phát triển cần tập trung vào chất lượng và vị trí của các dự án. Chỉ khi tất cả các bên cùng chung tay, giấc mơ về nhà ở xã hội mới có thể trở thành hiện thực.
