Trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới đầu năm 2026 tiếp tục diễn biến phức tạp, đặc biệt là các xung đột tại khu vực Trung Đông, hoạt động kinh tế - xã hội của TP. Hồ Chí Minh không tránh khỏi những tác động trực tiếp. Tuy nhiên, theo đánh giá của Sở Tài chính, Thành phố vẫn duy trì được “sức đề kháng” đáng kể, thể hiện qua nhiều chỉ số tích cực trong quý I.
Áp lực hiện hữu lên xuất nhập khẩu và chi phí sản xuất
Số liệu thống kê cho thấy, kim ngạch xuất khẩu quý I/2026 của TP. Hồ Chí Minh ước đạt 22,06 tỷ USD, chỉ tăng 1,12% so với cùng kỳ. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc chi phí vận tải quốc tế gia tăng và thời gian giao hàng kéo dài, do ảnh hưởng từ việc hạn chế không phận tại khu vực Trung Đông.
Điều này làm gia tăng rủi ro đối với các mặt hàng có yêu cầu bảo quản cao như thực phẩm tươi sống, đông lạnh, đồng thời gây áp lực lớn lên hoạt động logistics.
Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu đạt 23,91 tỷ USD, tăng 4,2% do đứt gãy chuỗi cung ứng nguyên liệu nhập khẩu, cho thấy sức ép chi phí sản xuất gia tăng. Nhiều doanh nghiệp buộc phải điều chỉnh kế hoạch kinh doanh để thích ứng với biến động giá năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu.
 |
| Nhiều doanh nghiệp buộc phải điều chỉnh kế hoạch kinh doanh để thích ứng với biến động giá năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu. |
Tiêu dùng nội địa và du lịch trở thành “điểm tựa”
Theo ông Nguyễn Hoàng Anh - Phó Trưởng phòng Phòng Chính sách tổng hợp, Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh thì dù xuất khẩu gặp khó, thị trường trong nước tiếp tục là trụ đỡ quan trọng của nền kinh tế Thành phố. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng quý I ước đạt 476.269 tỷ đồng, tăng 13,7% so với cùng kỳ.
Đáng chú ý, ngành du lịch tiếp tục phục hồi mạnh mẽ với tổng thu đạt khoảng 150.000 tỷ đồng, tương đương 45,4% kế hoạch năm, khẳng định vai trò là một trong những động lực tăng trưởng chủ lực.
 |
| Ông Nguyễn Hoàng Anh - Phó Trưởng phòng Phòng Chính sách tổng hợp, Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh. |
“Sức đề kháng” của nền kinh tế đô thị đặc biệt
Bên cạnh những khó khăn, TP. Hồ Chí Minh vẫn ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực, cho thấy khả năng thích ứng cao trước các cú sốc từ bên ngoài. Cụ thể, tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thu hút trong quý I đạt gần 2,9 tỷ USD, tăng tới 219% so với cùng kỳ năm trước. Số doanh nghiệp thành lập mới tăng 47%, với tổng vốn đăng ký và bổ sung đạt hơn 253.958 tỷ đồng.
Hệ thống tài chính - tín dụng tiếp tục duy trì ổn định khi huy động vốn tăng 13,9% và dư nợ tín dụng tăng 16,3%, bảo đảm nguồn lực cho phục hồi sản xuất – kinh doanh.
Đặc biệt, Thành phố đã tháo gỡ vướng mắc cho 738/838 dự án tồn đọng, với tổng vốn hơn 166.000 tỷ đồng, góp phần khơi thông nguồn lực lớn cho nền kinh tế.
Chủ động kịch bản ứng phó, đẩy mạnh đầu tư công
Để ứng phó với các biến động toàn cầu có thể kéo dài, Thành phố cũng đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trọng tâm, hướng đến mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong năm 2026.
Trong đó, đầu tư công được xác định là “đầu kéo” quan trọng, với mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn khoảng 148.000 tỷ đồng. Nguồn lực này sẽ tập trung cho các dự án hạ tầng chiến lược như Metro số 2, Vành đai 3 và Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ.
Song song đó, Thành phố chú trọng bảo đảm an ninh năng lượng, đáp ứng nhu cầu điện thương phẩm dự kiến tăng hơn 7% trong năm nay, đồng thời ổn định nguồn cung xăng dầu, khí đốt phục vụ sản xuất và dịch vụ.
Về thể chế, việc tận dụng Nghị quyết 260/2025/QH15 được kỳ vọng giúp rút ngắn 50% thời gian xử lý thủ tục đầu tư, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.
Ngoài ra, Thành phố triển khai các gói tín dụng với mục tiêu tăng trưởng tín dụng khoảng 15%, kiểm soát lạm phát dưới 4,5%, đồng thời đẩy mạnh các chương trình kích cầu tiêu dùng như “Shopping Season” với mức giảm giá sâu nhằm duy trì sức mua trong nước.
 |
| Đầu tư công được xác định là “đầu kéo” quan trọng, với mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn. |
Ưu tiên giữ vững tăng trưởng và đồng hành cùng doanh nghiệp
Trong bối cảnh nhiều biến động khó lường, Thành phố cũng cam kết chuyển mạnh từ “phản ứng tình huống” sang “điều hành chủ động”, tập trung tháo gỡ dứt điểm các điểm nghẽn, đặc biệt là các dự án tồn đọng, nhằm khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế.
Đồng thời, kế hoạch thu hút đầu tư nước ngoài năm 2026 đặt mục tiêu khoảng 11 tỷ USD, ưu tiên các dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, trung tâm nghiên cứu – phát triển, dữ liệu, logistics và hạ tầng chiến lược.
Trước những thách thức từ bên ngoài, TP. Hồ Chí Minh đang cho thấy bản lĩnh của một đầu tàu kinh tế khi chủ động thích ứng, linh hoạt điều hành và kiên định mục tiêu tăng trưởng. Trong “kỷ nguyên vươn mình”, Thành phố đặt kỳ vọng không chỉ vượt qua khó khăn, mà còn chuyển hóa thách thức thành động lực phát triển bền vững.
