Ngày 2/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký sắc lệnh hành pháp áp thuế mới đối với một số dược phẩm nhập khẩu vào nước này. Theo các thông tin được Nhà Trắng và Reuters công bố, biện pháp mới nhắm vào nhóm dược phẩm có thương hiệu, còn bằng sáng chế cùng một số thành phần liên quan, với mức thuế tối đa có thể lên tới 100%.
Trong sắc lệnh và tài liệu giải thích đi kèm, chính quyền Mỹ cho rằng những mặt hàng này được nhập khẩu vào Mỹ với quy mô và trong bối cảnh có thể gây ảnh hưởng tới an ninh quốc gia, đặc biệt khi chuỗi cung ứng dược phẩm vẫn phụ thuộc lớn vào sản xuất ngoài nước Mỹ. Đây là cơ sở để Nhà Trắng sử dụng thuế quan như một công cụ vừa gây áp lực thương mại, vừa thúc đẩy tái định vị sản xuất vào nội địa.
 |
| Ngày 2/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký sắc lệnh hành pháp áp thuế 100% đối với một số loại dược phẩm và các thành phần dược phẩm liên quan nhập khẩu vào nước này. |
Tuy nhiên, mức 100% không áp dụng ngay theo một cách đồng loạt cho tất cả doanh nghiệp. Theo Reuters và Nhà Trắng, các công ty đã có hoặc sắp được Bộ trưởng Thương mại Mỹ phê duyệt kế hoạch chuyển sản xuất về Mỹ sẽ chịu mức thuế thấp hơn trong giai đoạn đầu, trước khi tăng dần lên 100% trong các năm tới. Reuters nêu mốc tăng lên 100% từ ngày 2/4/2030 đối với nhóm này.
Một điểm đáng chú ý khác là chính sách thuế mới có phân tầng theo đối tác thương mại. Reuters cho biết với các nền kinh tế đã ký thỏa thuận thương mại với Mỹ như Nhật Bản, Hàn Quốc, Liên minh châu Âu, Thụy Sĩ và Liechtenstein, mức thuế áp dụng thấp hơn, ở khoảng 15%. Riêng Anh được áp mức 10%, trong bối cảnh London vừa hoàn tất một thỏa thuận dược phẩm riêng với Washington.
Ở chiều ngược lại, sắc lệnh không đánh thuế toàn bộ lĩnh vực dược. Các dòng thuốc generic và biosimilars được miễn áp thuế, theo Reuters. Đây là chi tiết quan trọng vì nó cho thấy Nhà Trắng đang nhắm chủ yếu vào nhóm thuốc có thương hiệu, còn độc quyền hoặc giá cao, thay vì mở rộng ngay sang các thuốc thay thế phổ biến vốn có vai trò lớn trong kiểm soát chi phí y tế.
Về thời điểm hiệu lực, tài liệu của Nhà Trắng cho biết thuế sẽ có hiệu lực sau một giai đoạn chuyển tiếp, với mốc 120 ngày cho một số công ty lớn và 180 ngày cho các doanh nghiệp nhỏ hơn. Cách thiết kế này cho thấy chính quyền Mỹ muốn tạo khoảng đệm để doanh nghiệp đàm phán giá, điều chỉnh chuỗi cung ứng hoặc chuẩn bị kế hoạch sản xuất tại Mỹ trước khi mức thuế đầy đủ được kích hoạt.
Reuters cũng cho biết nhiều tập đoàn dược lớn trước đó đã tìm cách tránh kịch bản bị đánh thuế tối đa bằng cách đàm phán các thỏa thuận về giá thuốc hoặc cam kết mở rộng sản xuất ở Mỹ. Trong khi đó, các doanh nghiệp chưa đạt thỏa thuận hoặc chưa có kế hoạch dịch chuyển sản xuất rõ ràng có nguy cơ chịu tác động lớn hơn từ chính sách thuế mới này.
Cùng ngày, chính quyền Mỹ cũng điều chỉnh chính sách thuế với kim loại. Reuters cho biết mức thuế 50% với thép, nhôm và đồng nhập khẩu theo Điều 232 vẫn được duy trì với các mặt hàng kim loại cốt lõi, nhưng cách tính được sửa theo hướng áp trên giá thực tế mà khách hàng Mỹ phải trả, thay vì chỉ dựa vào giá trị khai báo nhập khẩu. Mục tiêu là giảm tình trạng khai thấp giá để né thuế.
Với các sản phẩm phái sinh từ kim loại, chính sách cũng được nới hơn. Một số hàng hóa có hàm lượng kim loại thấp được miễn thuế hoàn toàn, trong khi nhiều sản phẩm khác bị hạ xuống mức 25% hoặc được áp mức ưu đãi 15% trong thời hạn nhất định nhằm hỗ trợ đầu tư sản xuất. Chính quyền Mỹ cho rằng việc điều chỉnh này sẽ giúp hệ thống thuế quan minh bạch hơn và hạn chế gian lận thương mại.
Nhìn rộng hơn, động thái mới cho thấy Washington đang chuyển từ các gói thuế diện rộng sang cách tiếp cận có mục tiêu hơn, tập trung vào những ngành được coi là nhạy cảm với an ninh quốc gia và năng lực sản xuất trong nước. Với dược phẩm, đây không chỉ là câu chuyện thương mại, mà còn là đòn ép buộc các hãng dược cân nhắc lại chiến lược giá và nơi đặt nhà máy trong nhiều năm tới.
