Thứ ba 17/02/2026 17:49
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Thời cuộc

Thuế quan đối ứng – Nỗ lực định hình thương mại toàn cầu của Tổng thống Donald Trump

Tổng thống Donald Trump lên kế hoạch áp thuế quan đối ứng với các nước đánh thuế hàng hóa Mỹ, đe dọa mở rộng chiến tranh thương mại toàn cầu và đẩy nhanh lạm phát.
Thuế quan đối ứng – Nỗ lực định hình thương mại toàn cầu của Tổng thống Donald Trump
Thuế quan đối ứng – Nỗ lực định hình thương mại toàn cầu của Tổng thống Donald Trump.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã giao nhiệm vụ cho nhóm cố vấn kinh tế của mình vào thứ Năm (13/2) để lên kế hoạch áp thuế quan đối ứng với mọi quốc gia đánh thuế nhập khẩu lên hàng hóa Mỹ, làm gia tăng nguy cơ xảy ra một cuộc chiến thương mại toàn cầu với cả đồng minh và đối thủ của Hoa Kỳ.

Ông Donald Trump nói với các phóng viên tại Phòng Bầu Dục: “Về thương mại, tôi đã quyết định vì sự công bằng rằng tôi sẽ áp thuế quan đối ứng, nghĩa là bất kỳ quốc gia nào đánh thuế Hoa Kỳ, chúng tôi sẽ đánh thuế họ, không hơn, không kém”.

Theo đó, Tổng thống Donald Trump đã ký một bản ghi nhớ yêu cầu nhóm của mình bắt đầu tính toán các mức thuế để phù hợp với những gì các quốc gia khác áp đặt, và đối phó với các rào cản phi thuế quan như quy định an toàn xe cộ loại trừ ô tô Mỹ và thuế giá trị gia tăng làm tăng chi phí.

Chỉ thị hôm thứ Năm chưa áp đặt ngay các mức thuế mới, mà thay vào đó bắt đầu một quá trình có thể kéo dài hàng tuần hoặc hàng tháng để điều tra các mức thuế mà các đối tác thương mại khác áp lên hàng hóa Mỹ, sau đó đưa ra phản ứng phù hợp.

Các mục tiêu cụ thể bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Liên minh Châu Âu. Đợt thuế quan mới nhất của vị Tổng thống đảng Cộng hòa này đã làm dấy lên lo ngại về một cuộc chiến thương mại toàn cầu mở rộng và đe dọa đẩy nhanh lạm phát tại Mỹ.

Ông Howard Lutnick, người được Tổng thống Donald Trump chọn làm Bộ trưởng Thương mại, cho biết chính quyền sẽ giải quyết từng quốc gia bị ảnh hưởng một cách riêng biệt và các nghiên cứu về vấn đề này sẽ hoàn thành trước ngày 1/4.

Đây cũng là hạn chót mà Tổng thống Trump đặt ra trong ngày đầu tiên nhậm chức để ông Lutnick và các cố vấn kinh tế khác báo cáo với ông về kế hoạch giảm thâm hụt thương mại kinh niên mà ông Trump coi là một khoản trợ cấp của Mỹ cho các quốc gia khác. Một quan chức Nhà Trắng cho biết chính quyền sẽ nghiên cứu các quốc gia có thặng dư thương mại lớn nhất và mức thuế cao nhất trước tiên.

Tổng thống Donald Trump cho biết chính sách thuế quan của ông sẽ tương ứng với các mức thuế cao hơn mà các quốc gia khác áp đặt, và sẽ nhằm đối phó với các quy định phiền hà, thuế giá trị gia tăng, trợ cấp chính phủ và chính sách tỷ giá hối đoái có thể tạo ra rào cản đối với dòng chảy sản phẩm của Mỹ ra thị trường nước ngoài.

Ông Trump nói: “Họ thực chất không cho phép chúng ta kinh doanh. Vì vậy, chúng tôi sẽ đặt ra một con số công bằng. Chúng tôi có thể xác định chính xác chi phí của các rào cản thương mại phi tiền tệ này”.

Sẵn sàng đàm phán

Thông báo này của Tổng thống Donald Trump dường như được thiết kế ít nhất một phần để kích hoạt các cuộc đàm phán với những quốc gia khác. Quan chức Nhà Trắng cho biết ông Trump sẽ sẵn lòng giảm thuế quan nếu các quốc gia khác cũng làm tương tự. Các mức thuế mới sẽ tránh cách tiếp cận “một kích cỡ phù hợp cho tất cả” (“one size fits all”) để áp dụng các mức thuế tùy chỉnh hơn, mặc dù không loại trừ một mức thuế toàn cầu đồng nhất.

Bà Tiffany Smith, Phó Chủ tịch phụ trách thương mại toàn cầu tại Hội đồng Thương mại Quốc gia Hoa Kỳ, cho biết: “Đó là một sự nhẹ nhõm khi chính quyền không vội vàng áp đặt thuế quan mới, và chúng tôi hoan nghênh tổng thống áp dụng cách tiếp cận tinh tế hơn, liên ngành hơn. Lý tưởng nhất, quá trình này sẽ dẫn đến việc chúng ta hợp tác với các đối tác thương mại để giảm thuế quan và rào cản thương mại của họ thay vì tăng thuế của chính mình”.

Ngoài ra, Tổng thống Donald Trump cũng cho biết hôm thứ Hai (10/2) rằng ông cũng đang xem xét các mức thuế riêng đối với ô tô, chất bán dẫn và dược phẩm. Hôm thứ Năm (13/2), ông nói rằng thuế ô tô sẽ sớm được áp dụng.

Thách thức pháp lý

Các chuyên gia thương mại cho biết việc xây dựng các mức thuế đối ứng mà ông Donald Trump muốn đặt ra những thách thức lớn cho nhóm của ông, điều này có thể giải thích tại sao các mức thuế mới nhất vẫn chưa được công bố.

Các chuyên gia cho biết Tổng thống Trump có thể sử dụng một số điều luật, bao gồm Điều 122 của Đạo luật Thương mại Hoa Kỳ năm 1974, chỉ cho phép mức thuế tối đa đồng nhất 15% trong sáu tháng, hoặc Điều 338 của Đạo luật Thuế quan năm 1930, cung cấp thẩm quyền hành động chống lại phân biệt đối xử thương mại bất lợi cho thương mại Mỹ, nhưng chưa bao giờ được sử dụng.

Bên cạnh đó, Tổng thống Donald Trump cũng có thể sử dụng Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) tương tự như đã được sử dụng để biện minh cho các mức thuế áp đặt lên Trung Quốc và đang chờ áp dụng với Canada và Mexico. Các quan chức Nhà Trắng cho biết biện pháp này và các biện pháp khác có thể được sử dụng.

Ông Damon Pike, chuyên gia thương mại và đối tác tại chi nhánh Mỹ của công ty kế toán BDO International, cho biết: “Nếu không có IEEPA, sẽ cần một số hành động của cơ quan chức năng trước khi bất kỳ biện pháp thuế quan thương mại nào có thể được áp đặt; nhưng mọi thứ dường như đang được đẩy nhanh tiến độ”. Đồng thời, ông nói thêm rằng thông thường thuế quan sẽ do Quốc hội Mỹ quyết định.
Tin bài khác
Ngân hàng trung ương Trung Quốc “bơm tiền” kỷ lục trước Tết

Ngân hàng trung ương Trung Quốc “bơm tiền” kỷ lục trước Tết

Ngân hàng trung ương Trung Quốc tăng tốc bơm hàng nghìn tỷ nhân dân tệ vào hệ thống ngân hàng trước Tết Nguyên đán nhằm tránh thiếu hụt tiền mặt, khi nhu cầu rút tiền, phát hành trái phiếu và dòng vốn doanh nghiệp đồng loạt hút thanh khoản.
Khi Fed bước sang “chế độ chủ kiến”

Khi Fed bước sang “chế độ chủ kiến”

GS-TS Trần Ngọc Thơ - ĐH Kinh tế TP. Hồ Chí Minh phân tích khả năng Kevin Warsh dẫn dắt Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) theo “chủ kiến”, khiến lợi suất dài hạn và rủi ro thể chế trở thành biến số chi phối tài chính toàn cầu, trong đó có Việt Nam.
“Thủ phủ vàng” Trung Quốc rung chuyển: Hai sàn tư nhân liên tiếp vỡ trận, hàng tỷ USD mắc kẹt

“Thủ phủ vàng” Trung Quốc rung chuyển: Hai sàn tư nhân liên tiếp vỡ trận, hàng tỷ USD mắc kẹt

Trung tâm giao dịch vàng tư nhân lớn nhất Trung Quốc rung chuyển khi hai nền tảng Ydd007 và JWR liên tiếp vỡ thanh khoản tại Shuibei (Thâm Quyến), hàng chục nghìn nhà đầu tư không rút được tiền, dấy lên lo ngại hiệu ứng lây lan thị trường “vàng ảo”.
Vì sao điện gió, điện mặt trời bùng nổ, Trung Quốc vẫn ồ ạt xây thêm nhà máy điện than?

Vì sao điện gió, điện mặt trời bùng nổ, Trung Quốc vẫn ồ ạt xây thêm nhà máy điện than?

Trung Quốc tăng tốc điện gió và điện mặt trời với hàng trăm gigawatt mới, nhưng vẫn bổ sung kỷ lục công suất điện than năm 2025. Vì sao quốc gia phát thải lớn nhất thế giới vẫn phụ thuộc than đá?
Mỹ giảm mạnh thuế hàng Ấn Độ xuống 18%

Mỹ giảm mạnh thuế hàng Ấn Độ xuống 18%

Mỹ giảm thuế quan hàng hóa Ấn Độ từ 50% xuống 18% theo thỏa thuận mới giữa Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Narendra Modi, kèm cam kết mua thêm dầu và hàng hóa Mỹ.
Khủng hoảng ngân sách tại Liên Hiệp Quốc

Khủng hoảng ngân sách tại Liên Hiệp Quốc

Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres cảnh báo tổ chức đối mặt nguy cơ sụp đổ tài chính do các khoản đóng góp chưa thanh toán tăng kỷ lục, có thể cạn tiền ngay tháng 7.
Những câu hỏi lớn mà các nhà lãnh đạo doanh nghiệp trăn trở tại Davos

Những câu hỏi lớn mà các nhà lãnh đạo doanh nghiệp trăn trở tại Davos

Davos năm nay không mang lại những lời giải dễ dàng. Thay vào đó, nó phơi bày một thực tế: các nhà lãnh đạo doanh nghiệp đang bước vào giai đoạn mà quyết định chiến lược phải được đưa ra trong môi trường bất định kéo dài. Giữa địa chính trị, công nghệ, tài chính và khí hậu, câu hỏi lớn không còn là “thay đổi có xảy ra hay không”, mà là doanh nghiệp sẽ thích nghi nhanh và bền vững đến mức nào trong một thế giới đang tái định hình.
ASEAN nổi lên như “nơi trú ẩn” giữa sóng gió thuế quan

ASEAN nổi lên như “nơi trú ẩn” giữa sóng gió thuế quan

Báo cáo của HSBC cho thấy ASEAN bước vào năm 2026 với sức bền thương mại đáng kể, giữ vững vai trò “nơi trú ẩn thuế quan”, tiếp tục thu hút FDI và hưởng lợi từ làn sóng AI toàn cầu.
Trung Quốc dồn lực cho chip, Mỹ đầu tư năng lượng trong cuộc đua AI

Trung Quốc dồn lực cho chip, Mỹ đầu tư năng lượng trong cuộc đua AI

Mỹ và Trung Quốc – hai nền kinh tế lớn nhất thế giới – đang theo đuổi những con đường phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) khác biệt. Trong khi Mỹ ưu tiên hạ tầng năng lượng và trung tâm dữ liệu, Trung Quốc tập trung đầu tư vào chip và công nghệ nền tảng, giữa lúc lo ngại về nguy cơ hình thành bong bóng AI ngày càng gia tăng.
IMF nâng dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 nhờ làn sóng AI

IMF nâng dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 nhờ làn sóng AI

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo kinh tế toàn cầu tăng trưởng 3,3% trong năm 2026, giữ nhịp ổn định so với năm trước và cao hơn dự báo đưa ra hồi cuối năm 2025, trong bối cảnh làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo lan rộng tại nhiều nền kinh tế lớn.
Oxfam cảnh báo vòng xoáy bất bình đẳng giữa tiền bạc và quyền lực

Oxfam cảnh báo vòng xoáy bất bình đẳng giữa tiền bạc và quyền lực

Khả năng nắm giữ quyền lực chính trị của giới tỷ phú cao gấp hơn 4.000 lần so với công dân trung bình, theo báo cáo bất bình đẳng thường niên toàn cầu của Oxfam. Con số này không chỉ phản ánh sự chênh lệch thu nhập, mà còn phơi bày mối liên hệ ngày càng chặt chẽ giữa tài sản, quyền lực chính trị và quyền kiểm soát các lĩnh vực then chốt như truyền thông, trí tuệ nhân tạo.
Trung Quốc đặt cược vào “kinh tế tầm thấp” trị giá nghìn tỷ NDT

Trung Quốc đặt cược vào “kinh tế tầm thấp” trị giá nghìn tỷ NDT

Từ taxi bay, drone cứu hộ đến logistics trên không, “kinh tế tầm thấp” đang nổi lên như một trụ cột tăng trưởng mới của Trung Quốc, với quy mô thị trường dự báo hàng nghìn tỷ NDT trong thập kỷ tới.
Chủ tịch Fed xác nhận nhận trát triệu tập, thị trường lo ngại độc lập tiền tệ Mỹ

Chủ tịch Fed xác nhận nhận trát triệu tập, thị trường lo ngại độc lập tiền tệ Mỹ

Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Jerome Powell cho biết Fed đã nhận trát triệu tập của bồi thẩm đoàn liên quan dự án cải tạo trụ sở trị giá 2,5 tỷ USD. Ông cho rằng đây là bước leo thang mới trong chiến dịch gây sức ép của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm buộc ngân hàng trung ương hạ lãi suất, làm dấy lên lo ngại về tính độc lập của chính sách tiền tệ Mỹ.
BCG: Đến năm 2034, thương mại toàn cầu tái cấu trúc sâu, xoay quanh 4 cực kinh tế

BCG: Đến năm 2034, thương mại toàn cầu tái cấu trúc sâu, xoay quanh 4 cực kinh tế

Bất chấp căng thẳng địa chính trị và xu hướng bảo hộ gia tăng, thương mại toàn cầu trong thập niên tới được dự báo vẫn tăng trưởng, song vận hành theo một trật tự mới, phân mảnh hơn, linh hoạt hơn và chịu chi phối bởi bốn trung tâm kinh tế lớn.
Mỹ: Thống đốc Fed kêu gọi cắt mạnh lãi suất 150 điểm cơ bản để cứu thị trường lao động

Mỹ: Thống đốc Fed kêu gọi cắt mạnh lãi suất 150 điểm cơ bản để cứu thị trường lao động

Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Stephen Miran cho rằng lạm phát đã hạ nhiệt đủ để ngân hàng trung ương nới lỏng chính sách tiền tệ, qua đó hỗ trợ thị trường lao động. Ông công khai ủng hộ Fed cắt giảm tới 150 điểm cơ bản lãi suất trong năm nay, cao gấp nhiều lần so với tín hiệu chính thức hiện tại.