Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Mạnh Khương: Xây dựng kịch bản thị trường lao động ứng phó với cuộc chiến thuế quan

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Mạnh Khương phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp

Chiều 9/5, Cục Việc làm (Bộ Nội vụ) đã tổ chức cuộc họp cung cấp thông tin về kết quả thực hiện nhiệm vụ 4 tháng đầu năm và định hướng triển khai 8 tháng còn lại của năm 2025.

Tại cuộc họp, bà Chu Thị Hạnh – Phó Cục trưởng Cục Việc làm – cho biết, trong thời gian qua, Cục đã phối hợp chặt chẽ với các Ủy ban của Quốc hội để hoàn thiện dự thảo Luật Việc làm (sửa đổi). Dự thảo này đã được điều chỉnh, rút gọn một chương và 36 điều so với phiên bản trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 8. Ngày 7/5 vừa qua, dự thảo đã được thảo luận tại Hội trường, và dự kiến sẽ được Quốc hội biểu quyết thông qua vào ngày 11/6/2025.

Song song với đó, Cục Việc làm đang đẩy mạnh triển khai dự án sàn giao dịch việc làm quốc gia, với mục tiêu khai trương vào tháng 9/2025. Đây là một bước đi chiến lược trong việc hiện đại hóa hoạt động kết nối cung - cầu lao động trên phạm vi toàn quốc.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Cục đã tham mưu trình Bộ báo cáo về tác động chính sách thuế quan của Mỹ đến thị trường lao động Việt Nam, đồng thời đề xuất các giải pháp hỗ trợ người sử dụng lao động bị ảnh hưởng.

Cục cũng đã xây dựng báo cáo gửi Thủ tướng về thực trạng thị trường lao động hiện nay, tình hình người lao động Việt Nam làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, và đề xuất chính sách phát triển thị trường lao động để tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế dài hạn.

Theo thống kê mới nhất, tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ đạt 28,8%, tỷ lệ thất nghiệp ở khu vực thành thị ở mức 2,21%, và khoảng 32,5% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia bảo hiểm thất nghiệp.

Tuy đạt được nhiều kết quả tích cực, nhưng đại diện Cục Việc làm thừa nhận thị trường lao động đang đối mặt nhiều thách thức. Việc sắp xếp lại tổ chức bộ máy khiến một bộ phận lớn lao động khu vực công bị ảnh hưởng về việc làm và thu nhập. Trong khi đó, tình hình quốc tế biến động phức tạp, đặc biệt là các chính sách thuế của Mỹ, có thể gây ra làn sóng cắt giảm lao động tại các doanh nghiệp xuất khẩu.

Ông Vũ Trọng Bình, Cục trưởng Cục Việc làm, nhấn mạnh rằng đánh giá tác động của chính sách thuế quan đến thị trường lao động là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, cấp thiết và mang tính chiến lược trong thời gian tới.

Ông Vũ Trọng Bình, Cục trưởng Cục Việc làm

Theo ông Bình, trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động phức tạp, đặc biệt là ảnh hưởng từ các chính sách thuế của Mỹ và phản ứng từ nhiều quốc gia, lực lượng lao động tại các doanh nghiệp xuất khẩu có nguy cơ chịu ảnh hưởng trực tiếp. Tình trạng này có thể dẫn đến cắt giảm nhân sự, tái cơ cấu hoặc dịch chuyển lao động.

Trước thực tế đó, Cục Việc làm kiến nghị Chính phủ cần tăng cường chính sách bảo vệ quyền lợi người lao động, đặc biệt trong các tình huống bị ảnh hưởng bởi các yếu tố ngoài tầm kiểm soát như biến động kinh tế toàn cầu.

“Cục Việc làm đang theo dõi sát sao các diễn biến liên quan để kịp thời báo cáo lãnh đạo Bộ, nhằm đảm bảo có phản ứng chính sách linh hoạt và hiệu quả,” ông Bình chia sẻ.

Chỉ đạo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Mạnh Khương yêu cầu Cục Việc làm chủ động xây dựng các phương án ứng phó toàn diện, nhằm đối phó với những tác động tiêu cực có thể phát sinh từ cuộc chiến thuế quan và biến động kinh tế toàn cầu.

"Chúng ta còn thời gian chuẩn bị. Từ lúc Mỹ đưa ra phương án đến khi thực thi chính sách là 90 ngày. Trong khoảng thời gian đó, cần có mọi kịch bản sẵn sàng. Nếu thuế suất thực sự tăng lên 46%, cơ quan quản lý thị trường lao động phải dự báo được tác động đến nguồn nhân lực để chủ động ứng phó", ông Khương nhấn mạnh.

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Mạnh Khương đã giao nhiệm vụ cho Cục xây dựng các phương án và kịch bản ứng phó, trong đó có dự báo số lao động có thể bị thất nghiệp để kịp thời hỗ trợ.

Trong thời gian tới, Cục Việc làm sẽ tiếp tục bám sát tiến độ các nhiệm vụ đã đề ra, trong đó ưu tiên hoàn thiện và trình Luật Việc làm (sửa đổi) đúng hạn. Đồng thời, Cục sẽ triển khai thí điểm các dịch vụ sự nghiệp công về bảo hiểm thất nghiệp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Ngoài ra, Cục cũng đang phối hợp với Bộ Công an (Cục C12) để xây dựng, kết nối và thí điểm 6 thủ tục bảo hiểm thất nghiệp toàn trình trên nền tảng trực tuyến, đồng thời phối hợp cùng VNPT hoàn thiện quy trình cung cấp dịch vụ công trong lĩnh vực này.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm khác là xây dựng sàn giao dịch việc làm trực tuyến, dự kiến vận hành từ tháng 9/2025, nhằm mở rộng cơ hội việc làm, kết nối hiệu quả hơn giữa người lao động và doanh nghiệp.

Cục Việc làm sẽ tiếp tục hướng dẫn việc sắp xếp, tổ chức lại các Trung tâm dịch vụ việc làm theo đúng quy định tại Nghị định số 120/2020/NĐ-CP và Nghị định số 23/2021/NĐ-CP, đảm bảo phù hợp với lộ trình tinh gọn bộ máy chính trị.

Song song đó, Cục cũng sẽ tăng cường hỗ trợ các bộ, ngành, doanh nghiệp trong việc triển khai chính sách liên quan đến an toàn – vệ sinh lao động, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi và tích cực góp ý xây dựng, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật.

Liên quan đến nội dung này, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Mạnh Khương lưu ý, dù đang trong giai đoạn sắp xếp tổ chức, các đơn vị không được lơ là nhiệm vụ chuyên môn. Ông yêu cầu xây dựng kế hoạch kiểm tra cụ thể, có thời hạn rõ ràng để đảm bảo tiến độ và chất lượng công việc.

“Không thể chỉ ngồi làm chính sách mà không kiểm tra thực tế. Chỉ khi kiểm tra, chúng ta mới đánh giá được hiệu quả thực sự của chính sách: liệu có đang tháo gỡ khó khăn cho người dân, doanh nghiệp, hay ngược lại, trở thành rào cản. Có những vấn đề thực tiễn đã đặt ra nhưng pháp luật vẫn chưa kịp điều chỉnh,” Thứ trưởng nhấn mạnh.

Ông cũng cảnh báo rằng khối lượng công việc trong thời gian tới là rất lớn, đòi hỏi mỗi cán bộ, công chức phải luôn giữ tinh thần chủ động, linh hoạt. Việc triển khai nhiệm vụ chuyên môn phải song hành với việc hoàn thiện tổ chức, nhằm đảm bảo hiệu quả trong mọi hoàn cảnh.