Từ 2026, người lao động mất việc được hưởng trợ cấp gấp 5 lần lương tối thiểu

Theo Bảo hiểm Xã hội Việt Nam, Luật Việc làm 2025 mở ra một giai đoạn mới cho chính sách bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) khi mở rộng đáng kể đối tượng bắt buộc tham gia. Không chỉ người làm việc theo hợp đồng không xác định thời hạn, mà từ năm 2026, người lao động ký hợp đồng xác định thời hạn từ một tháng trở lên, hay làm không trọn thời gian nhưng có thu nhập bằng hoặc cao hơn mức lương đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc tối thiểu, cũng sẽ phải tham gia.

Đáng chú ý, các chức danh quản lý hưởng lương như người quản lý doanh nghiệp, thành viên hội đồng quản trị, tổng giám đốc, giám đốc, kiểm soát viên, hay người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp, hợp tác xã cũng được đưa vào diện tham gia.

Từ 2026, người lao động mất việc được hưởng trợ cấp gấp 5 lần lương tối thiểu

Với quy định này, dự kiến hàng triệu lao động sẽ bắt buộc tham gia BHTN từ năm 2026, giúp bao phủ an sinh xã hội sâu rộng hơn, đặc biệt với nhóm lao động ngắn hạn, thời vụ hoặc làm việc linh hoạt, những người vốn chịu nhiều rủi ro khi mất việc hoặc giảm thu nhập.

Bên cạnh việc mở rộng diện bao phủ, một trong những thay đổi được người lao động quan tâm nhất là rút ngắn thời gian chờ nhận trợ cấp thất nghiệp từ 15 ngày xuống còn 10 ngày làm việc.

Không chỉ vậy, mức hưởng trợ cấp tối đa cũng được nâng lên gấp 5 lần mức lương tối thiểu vùng, thay vì tính theo mức lương cơ sở như trước. Điều này giúp quyền lợi của người lao động phản ánh sát hơn với thực tế thu nhập ở từng khu vực, giúp họ có thêm nguồn lực vượt qua giai đoạn khó khăn.

Ở phía doanh nghiệp, quy định mới cũng thiết kế lại điều kiện hỗ trợ để phù hợp hơn với bối cảnh kinh tế hiện nay. Nếu như trước đây, doanh nghiệp chỉ được hỗ trợ khi chứng minh “không đủ kinh phí” hoặc “gặp khó khăn do suy giảm kinh tế”, thì nay, điều kiện được quy định rõ ràng và thực tế hơn.

Cụ thể, doanh nghiệp sẽ được hưởng chính sách hỗ trợ khi thay đổi cơ cấu, công nghệ, hoặc chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, hay khi bị buộc di dời, thu hẹp sản xuất theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Đặc biệt, điểm mới mang tính đột phá là trao quyền cho Chính phủ quyết định việc sử dụng kết dư Quỹ BHTN trong các tình huống khẩn cấp như khủng hoảng kinh tế, thiên tai, dịch bệnh.

Trước đây, trong giai đoạn xảy ra dịch COVID-19, việc này phải do Quốc hội hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành nghị quyết, khiến thời gian phản ứng bị kéo dài. Với quy định mới, chính sách hỗ trợ có thể được ban hành nhanh hơn, kịp thời hơn, giúp doanh nghiệp và người lao động sớm ổn định sản xuất và đời sống.

Việc điều chỉnh toàn diện Luật Việc làm 2025 cho thấy nỗ lực của Nhà nước trong việc thích ứng với thị trường lao động đang thay đổi nhanh chóng. Khi công nghệ và các mô hình việc làm linh hoạt ngày càng phổ biến, chính sách BHTN cần được thiết kế để bảo vệ cả những người lao động phi chính thức, thời vụ hoặc ngắn hạn.

Cùng với việc nâng mức hưởng, mở rộng đối tượng và rút ngắn thủ tục, chính sách BHTN mới được kỳ vọng sẽ giúp người lao động yên tâm cống hiến, doanh nghiệp chủ động hơn trong quản trị rủi ro nhân sự, góp phần tạo dựng nền an sinh xã hội bền vững, nhân văn trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.