Tỷ lệ thất nghiệp quý 3/2025 giảm nhờ tín hiệu tích cực từ thị trường doanh nghiệp và xuất nhập khẩu

Tỷ lệ thất nghiệp quý 3/2025 giảm nhờ tín hiệu tích cực từ thị trường doanh nghiệp và xuất nhập khẩu

Áp lực lớn từ thất nghiệp trong thanh niên

Theo báo cáo mới nhất từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tình hình lao động và việc làm tại Việt Nam trong quý 3/2025 ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Số lượng người thất nghiệp trong độ tuổi lao động giảm còn khoảng 1,06 triệu người, tương đương 2,22%, thấp hơn 0,02 điểm phần trăm so với quý trước. Đây là tín hiệu cho thấy sự cải thiện ổn định của thị trường lao động Việt Nam trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động.

Cục Thống kê nhận định, sự gia tăng số lượng doanh nghiệp gia nhập thị trường vượt trội so với số doanh nghiệp rút lui, cùng với đà phục hồi của hoạt động xuất nhập khẩu, là những yếu tố then chốt giúp tỷ lệ thất nghiệp quý 3 tiếp tục giảm nhẹ. Đây cũng là một dấu hiệu tích cực phản ánh sức chống chịu và khả năng thích ứng của nền kinh tế sau đại dịch.

Tính chung 9 tháng đầu năm 2025, tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động được duy trì ở mức 2,22%, giảm 0,03 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2024. Dù vẫn dao động quanh mức 2,2% – tương đương giai đoạn trước Covid-19 – song con số này cho thấy sự ổn định đáng ghi nhận của cung – cầu lao động.

Trái ngược với xu hướng chung, tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên (15–24 tuổi) trong quý 3 lại có xu hướng gia tăng, đạt 9,03%, tăng 0,84 điểm phần trăm so với quý trước và tăng 1,3 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, ở khu vực thành thị, tỷ lệ này lên tới 12,4%, cao hơn khu vực nông thôn tới 5,56 điểm phần trăm.

Đáng lưu ý, quý 3 năm nay ghi nhận khoảng 1,6 triệu thanh niên không có việc làm và không tham gia học tập hay đào tạo, chiếm tới 11,5% tổng số thanh niên cả nước. Đây là con số tăng mạnh – thêm 222.400 người so với quý trước.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ chu kỳ chuyển tiếp giữa môi trường giáo dục và thị trường lao động, khi nhiều sinh viên vừa tốt nghiệp đại học, cao đẳng hoặc trung cấp chưa kịp hòa nhập với nhu cầu tuyển dụng thực tế. Ngoài ra, tỷ lệ nữ thanh niên không có việc làm và không học tập (13,3%) cũng cao hơn rõ rệt so với nam thanh niên (9,8%).

Cần tăng cường liên kết giữa đào tạo và thị trường việc làm

Báo cáo cảnh báo rằng tình trạng thất nghiệp trong thanh niên và tỷ lệ NEET (Not in Employment, Education or Training) cao kéo dài sẽ tạo áp lực lớn lên thị trường lao động trong tương lai gần. Do đó, cần đẩy mạnh các chính sách định hướng nghề nghiệp, phân luồng sau trung học, đồng thời tăng cường liên kết giữa cơ sở giáo dục và doanh nghiệp để đảm bảo sinh viên có thể nhanh chóng tiếp cận cơ hội việc làm phù hợp.

Một điểm đáng lưu ý khác trong bức tranh lao động quý 3 là tỷ lệ lao động không sử dụng hết tiềm năng – chỉ tiêu phản ánh sự lệch pha giữa cung và cầu lao động – vẫn ở mức đáng kể: 3,4%, tương ứng khoảng 1,83 triệu người. Tuy đã giảm mạnh so với đỉnh 10,4% vào quý 4/2021 do Covid-19, nhưng con số này cho thấy vẫn còn tồn tại một lượng lớn lao động chưa khai thác hết năng lực.

Tính chung 9 tháng năm 2025, cả nước có khoảng 1,92 triệu lao động không sử dụng hết tiềm năng, chiếm 3,7% lực lượng lao động. Đây là thách thức đòi hỏi những chính sách linh hoạt hơn trong phát triển kỹ năng, chuyển đổi việc làm và tối ưu hóa nguồn nhân lực.