 |
| Lao động chưa có kinh nghiệm chỉ chiếm khoảng 9% nhu cầu tuyển dụng |
Thị trường lao động năm 2026 đang chứng kiến một sự dịch chuyển rõ rệt trong chiến lược tuyển dụng của doanh nghiệp: ưu tiên nhân sự có thể bắt tay vào việc ngay lập tức, thay vì đầu tư dài ngày cho đào tạo từ đầu.
Theo Báo cáo Lương và Thị trường lao động 2026, dựa trên khảo sát 250 doanh nghiệp tại Việt Nam, nhóm nhân viên có kinh nghiệm (chuyên viên) là lực lượng được săn đón nhiều nhất, chiếm 67,2% tổng nhu cầu tuyển dụng.
Đây được xem là “xương sống vận hành” của tổ chức – những người có thể nhanh chóng hòa nhập quy trình, hạn chế sai sót và không phát sinh chi phí đào tạo lớn. Trong bối cảnh doanh nghiệp siết chặt ngân sách, tối ưu hiệu suất và tuyển dụng có kiểm soát, lựa chọn này trở nên hợp lý hơn bao giờ hết.
Một lãnh đạo nhân sự trong ngành sản xuất nhận định: “Thời gian thích nghi càng ngắn, chi phí càng thấp. Người có kinh nghiệm giúp doanh nghiệp tiết kiệm vài tháng thử việc và đào tạo”.
Dù vậy, cửa vào thị trường không hoàn toàn khép lại với lao động mới.
Nhóm nhân viên mới tốt nghiệp vẫn chiếm 30,8%, đứng thứ hai trong cơ cấu tuyển dụng. Đây là chiến lược mang tính “đầu tư tương lai”: doanh nghiệp tìm kiếm nguồn nhân lực trẻ, dễ đào tạo, linh hoạt và có khả năng thích nghi nhanh với công nghệ mới.
Đặc biệt, thế hệ lao động trẻ thường thành thạo AI, tự động hóa, phần mềm số, giúp doanh nghiệp rút ngắn quá trình chuyển đổi số. So với nhân sự lâu năm, họ cũng có lợi thế về chi phí tiền lương.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng đây là kế hoạch bổ sung nguồn lực kế cận, không phải giải pháp tức thời.
Một xu hướng đáng chú ý khác là nhu cầu tuyển dụng cấp quản lý giảm rõ rệt.
Các vị trí trưởng nhóm, giám sát, quản lý cấp trung ghi nhận tỷ lệ tuyển thấp hơn so với trước. Trong khi đó: Quản lý cấp cao: 5,6%; Thực tập sinh: 7,2%
Nguyên nhân đến từ việc nhiều doanh nghiệp tinh gọn bộ máy, ứng dụng công nghệ để thay thế quy trình thủ công và giảm bớt tầng lớp quản lý trung gian. Hệ thống quản trị số, dashboard dữ liệu thời gian thực hay công cụ tự động hóa cho phép lãnh đạo giám sát trực tiếp mà không cần quá nhiều cấp trung gian.
Mô hình vận hành “gọn – nhanh – hiệu quả” đang dần thay thế cấu trúc cồng kềnh trước đây.
Xét sâu hơn theo số năm làm việc, doanh nghiệp tập trung mạnh vào nhóm “vừa chín”:1–3 năm kinh nghiệm: 46,8%; 3–5 năm: 21,2%; Chưa có kinh nghiệm: 9,2%
Nhóm 1–3 năm được đánh giá có “điểm ngọt” giữa năng lực và chi phí. Họ đủ kỹ năng chuyên môn, nhưng mức lương chưa quá cao, đồng thời dễ thích nghi với công nghệ mới.
Ngược lại, ứng viên chưa có kinh nghiệm ngày càng gặp khó do cần thời gian đào tạo, chưa thể tạo giá trị tức thì.
Thực tế tại Hà Nội cũng phản ánh xu hướng tương tự.
Theo các khảo sát gần đây của Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, thay vì tuyển ồ ạt lao động phổ thông như trước, doanh nghiệp đang chuyển trọng tâm sang nhân sự có tay nghề, chuyên môn sâu.
Điều này cho thấy các công ty sẵn sàng dồn nguồn lực tài chính để tuyển “đúng người”, hơn là “tuyển nhiều người”.
Thị trường việc làm vì thế bước vào giai đoạn sàng lọc khắt khe hơn, đòi hỏi người lao động phải chủ động nâng cấp kỹ năng, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ, dữ liệu và tự động hóa.
