Chính sách cho người lao động khi đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi sang doanh nghiệp

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 373/2026/NĐ-CP về chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp. Đáng chú ý, Điều 38 của Nghị định quy định cụ thể chính sách đối với người lao động tại đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi, từ quyền mua cổ phần ưu đãi đến việc tiếp tục hưởng các chế độ bảo hiểm và quyền lợi về hưu trí.

Được mua cổ phần với giá bằng 60% mệnh giá

Theo quy định, người lao động tại đơn vị sự nghiệp công lập ở thời điểm xác định giá trị đơn vị để chuyển đổi thuộc đối tượng được mua cổ phần với giá ưu đãi.

Mỗi năm thực tế làm việc tại khu vực nhà nước, người lao động được mua tối đa 100 cổ phần. Thời gian làm việc được tính bao gồm toàn bộ thời gian đã làm việc tại các đơn vị, tổ chức thuộc khu vực nhà nước.

Giá bán ưu đãi bằng 60% giá trị một cổ phần tính theo mệnh giá. Với mệnh giá 10.000 đồng/cổ phần, mức giá người lao động được mua theo chính sách này tương đương 6.000 đồng/cổ phần.

Số cổ phần mua theo diện ưu đãi phải được người lao động nắm giữ và không được chuyển nhượng trong thời hạn 3 năm kể từ thời điểm nộp tiền mua cổ phần.

Tổng giá trị cổ phần bán ưu đãi cho người lao động, tính theo mệnh giá, không được vượt quá giá trị phần vốn nhà nước theo sổ sách kế toán tại thời điểm xác định giá trị đơn vị sự nghiệp công lập.

Chính sách cho người lao động khi đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi sang doanh nghiệp

Có thể mua thêm cổ phần nếu cam kết làm việc lâu dài

Ngoài số cổ phần được mua với giá ưu đãi, người lao động thuộc đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi có nhu cầu sử dụng và cam kết làm việc lâu dài cho công ty cổ phần ít nhất 3 năm kể từ ngày doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký công ty cổ phần lần đầu còn được mua thêm cổ phần.

Theo đó, người lao động được mua thêm 200 cổ phần cho mỗi năm cam kết tiếp tục làm việc, nhưng tối đa không quá 2.000 cổ phần/người.

Đối với chuyên gia giỏi, người có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cao, mức mua thêm được nâng lên 800 cổ phần cho mỗi năm cam kết làm việc, tối đa không quá 8.000 cổ phần/người.

Tiêu chí xác định chuyên gia giỏi, người có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cao do đơn vị xây dựng căn cứ vào đặc thù ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh; được thông qua tại Hội nghị người lao động trước khi chuyển đổi và trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt phương án chuyển đổi quyết định.

Giá bán số cổ phần mua thêm là giá khởi điểm được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt trong phương án cổ phần hóa.

Thời gian cam kết làm việc để xác định số cổ phần mua thêm được tính tối đa đến tuổi nghỉ hưu đối với người lao động làm việc trong điều kiện bình thường theo quy định của Bộ luật Lao động.

Chấm dứt cam kết làm việc thì xử lý cổ phần thế nào?

Nghị định cũng quy định cụ thể cách xử lý số cổ phần mua thêm trong trường hợp người lao động không tiếp tục làm việc đủ thời hạn đã cam kết.

Sau khi kết thúc thời gian cam kết, số cổ phần mua thêm được chuyển thành cổ phần phổ thông.

Nếu công ty cổ phần thay đổi cơ cấu, công nghệ, di dời hoặc thu hẹp địa điểm sản xuất, kinh doanh theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền khiến người lao động phải chấm dứt hợp đồng lao động, thôi việc hoặc mất việc trước thời hạn cam kết, số cổ phần đã mua thêm cũng được chuyển thành cổ phần phổ thông.

Trường hợp người lao động có nhu cầu bán lại số cổ phần này, công ty cổ phần có trách nhiệm mua lại theo giá giao dịch trên thị trường.

Ngược lại, nếu người lao động tự chấm dứt hợp đồng trước thời hạn đã cam kết, phải bán lại cho công ty toàn bộ số cổ phần đã mua thêm. Giá bán lại được xác định theo giá giao dịch trên thị trường nhưng không vượt quá giá đã mua tại thời điểm cổ phần hóa.

Tiếp tục được hưởng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế

Ngoài chính sách về cổ phần, người lao động còn được hưởng các quyền lợi khác khi đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi.

Người lao động có nhu cầu mua thêm cổ phần ngoài số cổ phần được mua theo chính sách ưu đãi có thể đăng ký mua thông qua đấu giá.

Người lao động cũng được chia số dư bằng tiền của Quỹ khen thưởng, Quỹ phúc lợi và Quỹ bổ sung thu nhập theo quy định tại Nghị định.

Đáng chú ý, khi chuyển sang làm việc tại công ty cổ phần, người lao động tiếp tục tham gia và hưởng các quyền lợi về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cùng các chế độ khác theo quy định hiện hành.

Đối với người đã đủ điều kiện hưởng chế độ hưu trí tại thời điểm công bố giá trị đơn vị sự nghiệp công lập, Nghị định quy định người lao động được hưởng chế độ hưu trí và các quyền lợi liên quan theo chế độ hiện hành.

Như vậy, chính sách đối với người lao động khi đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi được thiết kế theo hướng vừa tạo điều kiện để người lao động trở thành cổ đông của doanh nghiệp, vừa bảo đảm các quyền lợi về việc làm, bảo hiểm và chế độ hưu trí trong quá trình chuyển đổi.