Ngày 20/11, tại TP. Hồ Chí Minh, Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí (VJTC), Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức tọa đàm “Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng nhân lực báo chí đáp ứng yêu cầu thực tiễn”. Chương trình có sự tham dự của đại diện các cơ quan quản lý báo chí, lãnh đạo cơ quan báo chí, Hội Nhà báo các địa phương, chuyên gia, giảng viên và đội ngũ phóng viên, biên tập viên khu vực phía Nam.
Đây là hoạt động tiếp nối tọa đàm đã tổ chức tại tỉnh Lâm Đồng, nằm trong chuỗi chương trình chuyên sâu tại ba miền Bắc, Trung và Nam. Mục tiêu là đánh giá thực trạng, nhận diện nhu cầu và đề xuất giải pháp đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí trước những thay đổi nhanh chóng của môi trường truyền thông.
Phát biểu tại tọa đàm, ông Trần Trọng Dũng, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, cho rằng sự phát triển của công nghệ số, mạng xã hội, AI và các nền tảng truyền thông mới không chỉ thay đổi cách sản xuất, phân phối và tiếp nhận thông tin mà còn đặt ra yêu cầu mới đối với tư duy, năng lực và bản lĩnh nghề nghiệp của người làm báo.
![]() |
| Nhà báo Nguyễn Hoàng Nhật đến từ báo Nhân Dân, Giảng viên kiêm chức của Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, trao đổi việc ứng dụng AI vào tòa soạn báo. Ảnh: HV |
Theo ông Dũng, vấn đề hiện nay không phải công nghệ có thể thay thế nghề báo đến đâu, mà là người làm báo cần thay đổi như thế nào để tiếp tục thực hiện tốt sứ mệnh của mình.
“AI có thể tổng hợp dữ liệu, tạo ra hàng vạn con chữ, nhưng không thể có lòng trắc ẩn, sự cẩn trọng trước một số phận con người, và càng không thể chịu trách nhiệm pháp lý hay đạo đức về những gì mình viết”, ông Dũng nhấn mạnh.
Tuy nhiên, việc khẳng định vai trò của con người không đồng nghĩa với việc người làm báo có thể đứng ngoài làn sóng công nghệ. Thực tế tại nhiều cơ quan báo chí địa phương cho thấy, đội ngũ phóng viên còn thiếu kỹ năng khai thác dữ liệu số, lúng túng trước thông tin giả và chưa thực sự làm chủ các công cụ công nghệ mới.
Áp lực về tốc độ sản xuất, số lượng tin bài và hiệu quả tiếp cận công chúng cũng có nguy cơ khiến người làm báo chạy theo lượt xem, lượt tương tác, trong khi chiều sâu thông tin và sức sáng tạo của tác phẩm chưa được chú trọng đúng mức.
Từ thực tế này, ông Trần Trọng Dũng cho rằng nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực báo chí phải được xác định là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài. Hội Nhà báo Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo và chuyên gia trong, ngoài nước để đổi mới nội dung, chương trình và phương pháp giảng dạy.
Một yêu cầu quan trọng là chương trình bồi dưỡng phải sát hơn với nhu cầu của từng nhóm học viên, từng loại hình báo chí và vị trí công tác. Bên cạnh kiến thức, kỹ năng về công nghệ, dữ liệu và AI, cần chú trọng đạo đức nghề nghiệp, năng lực kiểm chứng thông tin, tư duy phản biện và trách nhiệm xã hội của nhà báo.
Tại tọa đàm, các đại biểu tập trung trao đổi ba nhóm vấn đề chính, gồm yêu cầu năng lực mới đối với nhân lực báo chí trong kỷ nguyên số và AI; đổi mới nội dung, phương pháp đào tạo theo hướng thực chiến; cơ chế phối hợp giữa Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, các tòa soạn và tổ chức Hội.
![]() |
| Nhà báo Ngô Trần Thịnh của Đài Phát thanh và Truyền hình TP. Hồ Chí Minh (HTV), trao đổi về ứng dụng AI trong báo chí và tại HTV. Ảnh: HV |
Trong đó, vấn đề hiệu quả ứng dụng sau đào tạo được đặt ra như một yêu cầu thực tế. Việc tổ chức các khóa học không chỉ dừng ở trang bị kiến thức mà cần giúp học viên vận dụng được kỹ năng vào quy trình tác nghiệp hằng ngày. Các chương trình ngắn hạn cần linh hoạt, chuyên sâu, tăng thực hành và được thiết kế theo nhu cầu cụ thể của từng cơ quan báo chí.
Các ý kiến cũng hướng đến phát triển mô hình bồi dưỡng tại chỗ, phối hợp xây dựng chương trình theo đặc thù từng địa phương, từng tòa soạn; đồng thời biên soạn tài liệu hướng dẫn, sổ tay nghiệp vụ để người làm báo có thể tiếp tục tự học và ứng dụng sau khóa đào tạo.
Theo Ban Tổ chức, kết quả tọa đàm sẽ là cơ sở để Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí tiếp tục hoàn thiện chương trình, tài liệu và phương pháp đào tạo theo hướng thiết thực, gắn với nhu cầu tác nghiệp. Qua đó, góp phần xây dựng đội ngũ người làm báo có năng lực chuyên môn, làm chủ công nghệ nhưng vẫn giữ vững bản lĩnh chính trị, đạo đức và trách nhiệm nghề nghiệp trong môi trường truyền thông nhiều biến động.
| Nhà báo Võ Hồng Văn, Trưởng đại diện Tạp chí Doanh nghiệp và Hội nhập tại TP. Hồ Chí Minh là giảng viên kiêm chức của Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, Hội Nhà báo Việt Nam. |
