Trước thời điểm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Hà Tĩnh đã hoàn thành các mục tiêu Chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025. Toàn tỉnh có 169/169 xã đạt chuẩn nông thôn mới, tương đương 100%, cao hơn mức bình quân cả nước 79,3%.
Trong số này, 69 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, chiếm 40,8%; 18 xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu, chiếm 10,7%. Cả 12/12 đơn vị cấp huyện (gồm 9 huyện và 3 thành phố, thị xã) đều đạt chuẩn hoặc hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới. Đáng chú ý, hai huyện Đức Thọ và Nghi Xuân được công nhận đạt chuẩn huyện nông thôn mới nâng cao.
Với kết quả này, Hà Tĩnh nằm trong nhóm 19 tỉnh có 100% số xã đạt chuẩn nông thôn mới và 100% đơn vị cấp huyện đạt chuẩn hoặc hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới. Địa phương cũng hoàn thành 8/8 yêu cầu tỉnh hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới theo Quyết định số 321/QĐ-TTg ngày 8/3/2022 của Thủ tướng Chính phủ.
![]() |
| Hà Tĩnh chuyển trọng tâm xây dựng nông thôn mới |
Kết quả không chỉ thể hiện qua số lượng đơn vị đạt chuẩn mà còn được phản ánh rõ nét trong hệ thống hạ tầng và đời sống dân cư. Riêng giai đoạn 2021-2025, từ các cơ chế hỗ trợ xây dựng nông thôn mới, toàn tỉnh đã làm mới 1.437 km đường giao thông nông thôn bằng bê tông xi măng, nâng cấp, phục hồi 563,2 km mặt đường và xây dựng 321,9 km rãnh thoát nước các loại. Mạng lưới giao thông nông thôn từng bước kết nối thông suốt với quốc lộ, đường tỉnh và đường đô thị, tạo thuận lợi cho đi lại, giao thương và phát triển sản xuất.
Hạ tầng điện, cấp nước và thương mại nông thôn cũng được đầu tư, cải tạo. Kinh tế khu vực nông thôn có bước phát triển, thu nhập người dân đạt trên 55 triệu đồng/người/năm. Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) ghi nhận 410 sản phẩm được đánh giá, công nhận, trong đó 216 sản phẩm còn hiệu lực chứng nhận.
Cùng với kinh tế, các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế và an sinh xã hội tiếp tục được quan tâm. Khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu của người dân được cải thiện, an ninh trật tự ở khu vực nông thôn được giữ vững.
Một trong những dấu ấn nổi bật là phong trào xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu ngày càng lan tỏa. Đến nay, toàn tỉnh có 1.253/1.512 thôn đạt chuẩn, chiếm 82,8%. Từ sự tham gia trực tiếp của người dân, nhiều khu dân cư được chỉnh trang, môi trường sống cải thiện, cảnh quan sáng - xanh - sạch - đẹp, tình làng nghĩa xóm thêm gắn kết.
Thực tiễn cho thấy, khi người dân được đặt vào vị trí chủ thể và trực tiếp thụ hưởng thành quả, xây dựng nông thôn mới không còn là nhiệm vụ riêng của chính quyền mà trở thành phong trào tự giác trong cộng đồng. Đây cũng là yếu tố quan trọng tạo nên sự đồng thuận, huy động sức dân và nguồn lực xã hội trong quá trình phát triển nông thôn tại Hà Tĩnh.
Bước vào giai đoạn mới, Hà Tĩnh xác định xây dựng nông thôn mới, phát triển nông nghiệp và giảm nghèo bền vững tiếp tục là nhiệm vụ trọng tâm, lâu dài, có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Tỉnh định hướng tiếp tục triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia, thúc đẩy phát triển nông thôn toàn diện theo hướng văn minh, hiện đại; bảo đảm sự hài hòa giữa đô thị và nông thôn, đồng thời nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nông dân và cư dân nông thôn.
![]() |
Điểm đáng chú ý trong định hướng này là chuyển mạnh từ tư duy chạy theo số lượng tiêu chí sang chú trọng hiệu quả thực chất. Người dân tiếp tục được xác định là chủ thể; kết quả chương trình sẽ được đánh giá thông qua mức độ thụ hưởng, chất lượng môi trường sống, sự hài lòng của người dân và khả năng duy trì các tiêu chí sau công nhận.
Tỉnh cũng đặt yêu cầu cân đối nguồn lực, đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp khả năng huy động của từng địa phương, không để phát sinh nợ đọng xây dựng cơ bản.
Thay vì áp dụng một mô hình đồng nhất, Hà Tĩnh định hướng xây dựng nông thôn mới phù hợp với đặc điểm, tiềm năng và lợi thế của từng nhóm xã. Với nhóm 1, trọng tâm là phát triển theo hướng hiện đại, tiệm cận tiêu chí đô thị, đồng bộ hạ tầng kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng dịch vụ. Nhóm 2 tập trung phát triển kinh tế nông thôn, nông nghiệp sinh thái, xây dựng không gian sống xanh, sạch, văn minh. Trong khi đó, nhóm 3 ưu tiên hạ tầng thiết yếu, phát triển sinh kế, giảm nghèo bền vững và cải thiện khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản.
Cách tiếp cận phân nhóm được kỳ vọng giúp phân bổ nguồn lực sát thực tế hơn, đồng thời hạn chế tình trạng đầu tư dàn trải, chạy theo tiêu chí mà chưa giải quyết được những nhu cầu thiết thân của người dân.
Trong quá trình triển khai, Hà Tĩnh xác định ưu tiên xử lý các tiêu chí còn khó và những vấn đề người dân quan tâm, nhất là thu nhập, tổ chức sản xuất, môi trường, nước sạch, chuyển đổi số, y tế, giáo dục và chất lượng dịch vụ công. Cùng với đó, tỉnh chú trọng xây dựng nông thôn mới từ cấp thôn, xóm, khu dân cư, hướng tới các mô hình thôn đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại, qua đó phát huy vai trò cộng đồng và bảo đảm tính bền vững từ cơ sở.
Công tác phân cấp, phân quyền cũng sẽ được tăng cường, gắn với kiểm tra, giám sát và trách nhiệm người đứng đầu. Kết quả thực hiện chương trình là căn cứ đánh giá trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền địa phương; những mô hình hiệu quả được biểu dương, trong khi các cách làm hình thức, thiếu thực chất cần được kịp thời chấn chỉnh.
Từ nền tảng đã đạt được, Hà Tĩnh đang hướng tới một chuẩn mực phát triển cao hơn: nông thôn không chỉ đạt chuẩn về hạ tầng hay các tiêu chí hành chính, mà phải thực sự là nơi người dân có sinh kế ổn định, môi trường sống tốt, dịch vụ thiết yếu thuận lợi và cơ hội phát triển lâu dài.
