Thứ ba 17/11/2026 11:54
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Pháp luật

Từ đơn vị sự nghiệp công lập sang doanh nghiệp: Những tiêu chí mới cần lưu ý

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 373/2026/NĐ-CP ngày 30/9/2026, quy định việc chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp. Quy định mới xác lập rõ đối tượng, nguyên tắc, tiêu chí và hình thức chuyển đổi, trong đó đặt điều kiện quan trọng về khả năng tự bảo đảm chi thường xuyên của đơn vị trong 2 năm gần nhất.
Bài liên quan
Định hướng thành lập đơn vị sự nghiệp công lập đa lĩnh vực ở cấp xã
Đề xuất mới tháo gỡ điểm nghẽn chuyển đơn vị sự nghiệp công lập sang mô hình doanh nghiệp

Hai mô hình doanh nghiệp được lựa chọn

Nghị định số 373/2026/NĐ-CP quy định việc chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp theo hai hình thức: chuyển thành công ty cổ phần hoặc chuyển thành công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Đối tượng áp dụng gồm các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý của bộ, cơ quan ngang bộ và UBND cấp tỉnh; đơn vị sự nghiệp công lập thuộc các đơn vị thuộc bộ, cơ quan ngang bộ; đơn vị thuộc cơ quan chuyên môn, tổ chức hành chính khác thuộc UBND cấp tỉnh; đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND xã, phường, đặc khu và các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc các đơn vị sự nghiệp công lập khác theo quy định.

Nghị định đồng thời áp dụng đối với các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND cấp tỉnh, UBND cấp xã cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong quá trình thực hiện chuyển đổi.

Từ đơn vị sự nghiệp công lập sang doanh nghiệp: Những tiêu chí mới cần lưu ý
Từ đơn vị sự nghiệp công lập sang doanh nghiệp: Những tiêu chí mới cần lưu ý.

Chuyển đổi phải gắn với hiệu quả hoạt động

Theo Nghị định, một trong những nguyên tắc chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp là phải phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách của Chính phủ về nâng cao hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập.

Việc chuyển đổi không được thực hiện đối với đơn vị sự nghiệp công lập thuộc trường hợp giải thể, chuyển giao hoặc tổ chức lại theo quy định của Chính phủ về tổ chức các đơn vị sự nghiệp công lập.

Bên cạnh đó, một số nhóm đơn vị sự nghiệp công lập được loại trừ khỏi diện chuyển đổi. Trong đó có bệnh viện và các đơn vị cung cấp dịch vụ công cơ bản, thiết yếu trong lĩnh vực y tế; cơ sở giáo dục, đào tạo, trường chuyên biệt và các cơ sở giáo dục khác theo quy định của pháp luật về giáo dục; cùng các đơn vị thực hiện nhiệm vụ chính trị, phục vụ chức năng quản lý nhà nước hoặc thực hiện công tác xã hội.

Điều kiện nào để chuyển thành công ty cổ phần?

Đối với phương án chuyển thành công ty cổ phần, đơn vị sự nghiệp công lập phải đáp ứng đồng thời các nguyên tắc tại Nghị định và không thuộc lĩnh vực, nhóm đơn vị bị loại trừ.

Đáng chú ý, đơn vị phải tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư hoặc tự bảo đảm chi thường xuyên trong 2 năm gần nhất tính đến thời điểm được xem xét quyết định chuyển đổi.

Quy định này đặt trọng tâm vào năng lực tài chính và mức độ tự chủ của đơn vị trước khi chuyển sang mô hình doanh nghiệp.

Trường hợp Nhà nước tiếp tục nắm 100% vốn

Đối với phương án chuyển thành công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, Nghị định quy định đơn vị phải hoạt động trong những ngành, lĩnh vực mà pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp quy định Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Ngoài ra, nhóm được xem xét chuyển đổi còn bao gồm đơn vị hoạt động trong các lĩnh vực như xuất bản, thông tin điện tử, thông tin cơ sở, thông tin đối ngoại hoặc đơn vị sự nghiệp công lập đang độc quyền cung ứng dịch vụ sự nghiệp công theo quy định.

Tương tự trường hợp chuyển thành công ty cổ phần, đơn vị phải đáp ứng điều kiện về khả năng tự bảo đảm chi thường xuyên và đầu tư hoặc tự bảo đảm chi thường xuyên trong 2 năm gần nhất tính đến thời điểm xem xét quyết định chuyển đổi.

Những cách thức chuyển đổi vốn

Về hình thức chuyển đổi, Nghị định quy định có thể giữ nguyên phần vốn nhà nước hiện có tại đơn vị sự nghiệp công lập và phát hành thêm cổ phiếu để tăng vốn điều lệ.

Một phương án khác là bán một phần vốn nhà nước hiện có, hoặc kết hợp giữa bán một phần vốn nhà nước và phát hành thêm cổ phiếu để tăng vốn điều lệ.

Các phương án này tạo cơ sở để xác định cách thức xử lý vốn nhà nước trong quá trình chuyển đổi sang mô hình công ty cổ phần, đồng thời bảo đảm việc chuyển đổi được thực hiện theo cơ chế quản lý vốn phù hợp với mô hình doanh nghiệp.

Thay đổi khung pháp lý từ ngày 30/9

Nghị định số 373/2026/NĐ-CP có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành 30/9/2026.

Đồng thời, Nghị định bãi bỏ Nghị định số 150/2020/NĐ-CP ngày 25/12/2020 của Chính phủ về chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành công ty cổ phần và bãi bỏ Điều 41 Nghị định số 125/2025/NĐ-CP ngày 11/6/2025 của Chính phủ quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 2 cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.

Trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật được dẫn chiếu trong Nghị định được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế, việc áp dụng sẽ thực hiện theo các văn bản sửa đổi, bổ sung, thay thế tương ứng.

Với việc quy định cụ thể đối tượng, lĩnh vực loại trừ, điều kiện về mức độ tự chủ tài chính và phương thức chuyển đổi, Nghị định số 373/2026/NĐ-CP tạo khung pháp lý mới cho quá trình chuyển một bộ phận đơn vị sự nghiệp công lập sang mô hình doanh nghiệp, đồng thời gắn quá trình này với yêu cầu nâng cao hiệu quả hoạt động và quản lý nguồn lực nhà nước.

Tin bài khác
Lừa đảo bất động sản: Dự án ma chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng

Lừa đảo bất động sản: Dự án ma chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng

Từ dự án không có thật, đất chưa đủ điều kiện pháp lý đến màn kịch dàn dựng khách mua, nhiều vụ án bất động sản bị phanh phui với số tiền chiếm đoạt lên đến hàng trăm tỷ đồng. Những thủ đoạn này cho thấy rủi ro lớn khi nhà đầu tư xuống tiền chỉ dựa vào cam kết lợi nhuận và thông tin quảng cáo.
Kế hoạch thanh tra năm 2027 chuyển mạnh sang giám sát theo rủi ro

Kế hoạch thanh tra năm 2027 chuyển mạnh sang giám sát theo rủi ro

Với Kế hoạch thanh tra năm 2027, Thanh tra Chính phủ đặt yêu cầu chuyển mạnh từ cách làm theo kế hoạch đơn thuần sang nắm tình hình, đánh giá rủi ro, cảnh báo sớm và hạn chế chồng chéo, qua đó giảm tác động không cần thiết tới hoạt động của cơ quan, doanh nghiệp.
Hải quan chặn hơn 8.500 đơn vị sản phẩm thuốc lá thế hệ mới trong hành lý nhập cảnh tại Đà Nẵng

Hải quan chặn hơn 8.500 đơn vị sản phẩm thuốc lá thế hệ mới trong hành lý nhập cảnh tại Đà Nẵng

Giấu trong 6 vali hành lý của hai hành khách nhập cảnh từ Hàn Quốc, lực lượng Hải quan phát hiện 424 cây nghi là thuốc lá nung nóng, tương đương 4.240 bao sản phẩm, cùng 4.300 gói dung dịch dùng cho thuốc lá điện tử và 4 thiết bị điện tử.
Phú Thọ xử lý 40 vụ vi phạm trong lĩnh vực khoáng sản, thu hơn 3 tỷ đồng

Phú Thọ xử lý 40 vụ vi phạm trong lĩnh vực khoáng sản, thu hơn 3 tỷ đồng

Từ tháng 9/2026 đến nay, Công an tỉnh Phú Thọ đã phát hiện, xử lý 40 vụ vi phạm hành chính với 940 trường hợp, xử phạt và thu nộp ngân sách hơn 3 tỷ đồng.
Phú Thọ: Bắt nữ thủ lĩnh hệ thống đa cấp Bitharvest, thiệt hại hơn 1,5 tỷ đồng

Phú Thọ: Bắt nữ thủ lĩnh hệ thống đa cấp Bitharvest, thiệt hại hơn 1,5 tỷ đồng

Nguyễn Thanh Hương bị khởi tố, bắt tạm giam vì tổ chức phát triển hệ thống Bitharvest trái phép, thu lợi bất chính từ 1 tỷ đồng và gây thiệt hại từ 1,5 tỷ đồng trở lên.
Làm giả hồ sơ phát hành chứng khoán: Đề xuất phạt 1,5 tỷ đồng

Làm giả hồ sơ phát hành chứng khoán: Đề xuất phạt 1,5 tỷ đồng

Bộ Tài chính đề xuất nâng mức xử phạt đối với nhiều vi phạm trên thị trường chứng khoán, trong đó hành vi làm giả giấy tờ chứng minh đủ điều kiện chào bán, phát hành cổ phiếu riêng lẻ và trái phiếu chuyển đổi riêng lẻ có thể bị phạt tới 1,5 tỷ đồng. Dự thảo cũng bổ sung chế tài đối với doanh nghiệp phát hành, tổ chức cung cấp dịch vụ và nhà đầu tư nhằm tăng cường kỷ cương thị trường.
“Huy bến xe” và ranh giới pháp lý phía sau những thước phim giang hồ

“Huy bến xe” và ranh giới pháp lý phía sau những thước phim giang hồ

Bộ phim ca nhạc bạo lực đăng tải trên YouTube từ năm 2020, thu hút hơn 42.000 lượt xem, nay trở thành một phần trong vụ án hình sự liên quan đến “Hiệp đen”. Người sản xuất, đạo diễn, diễn xuất và phổ biến phim bị khởi tố là cảnh báo nghiêm khắc tới những cá nhân, tổ chức lợi dụng sản phẩm giải trí để cổ súy bạo lực, đánh bóng tên tuổi.
Giám đốc sản xuất răng giả bị khởi tố: Cảnh báo rủi ro pháp lý trong cung ứng nha khoa

Giám đốc sản xuất răng giả bị khởi tố: Cảnh báo rủi ro pháp lý trong cung ứng nha khoa

Một cơ sở sản xuất răng giả chưa được cấp phép, sản phẩm chưa được kiểm nghiệm và công bố tiêu chuẩn chất lượng nhưng vẫn cung ứng cho nhiều phòng khám nha khoa. Vụ án không chỉ đặt ra trách nhiệm của người điều hành doanh nghiệp mà còn cảnh báo rủi ro pháp lý khi lựa chọn nhà cung cấp.
Chiến dịch Con rồng Mê Kông VIII: Phát hiện 2.148 vụ vi phạm

Chiến dịch Con rồng Mê Kông VIII: Phát hiện 2.148 vụ vi phạm

Với 2.148 vụ bắt giữ được ghi nhận, cùng khối lượng lớn ma túy, tiền chất và động vật, thực vật hoang dã bị thu giữ, Chiến dịch Con rồng Mê Kông VIII tiếp tục khẳng định hiệu quả hợp tác thực thi pháp luật khu vực. Trọng tâm trong giai đoạn tiếp theo là khai thác thông tin sau bắt giữ, lần theo các đầu mối liên quan và mở rộng điều tra những đường dây buôn lậu xuyên quốc gia.
Luật mới siết hành vi thao túng cạnh tranh trên môi trường số

Luật mới siết hành vi thao túng cạnh tranh trên môi trường số

Quốc hội vừa thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật về thương mại, cạnh tranh, quản lý ngoại thương và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Đáng chú ý, luật bổ sung các quy định kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, sử dụng dữ liệu và thiết kế giao diện điện tử nhằm hạn chế quyền lựa chọn của khách hàng.
Phú Thọ: Khởi tố chủ cơ sở sản xuất hương giả nhãn hiệu Thu Hiền

Phú Thọ: Khởi tố chủ cơ sở sản xuất hương giả nhãn hiệu Thu Hiền

Sử dụng bao bì giả mạo nhãn hiệu hương Thu Hiền đã được bảo hộ để đóng gói sản phẩm tự sản xuất, một chủ cơ sở tại xã Yên Lập bị khởi tố. Tổng trị giá hàng giả tương đương hàng thật hơn 137,8 triệu đồng.
Vụ Mỏ số 2 Thanh Hóa: Mức án đề nghị từ án treo đến 9 năm tù

Vụ Mỏ số 2 Thanh Hóa: Mức án đề nghị từ án treo đến 9 năm tù

Sau gần một ngày xét hỏi, Viện Kiểm sát đề nghị mức án đối với 11 bị cáo trong vụ Mỏ số 2 tại Thanh Hóa. Nhóm cán bộ bị xem xét trách nhiệm vì quyết định, tham mưu cấp phép trái quy định; nhóm doanh nghiệp đối diện mức án cao hơn do trực tiếp khai thác tài nguyên trái phép và vi phạm kế toán.
Mở thêm gần 3,9 tỷ USD dư địa vay nước ngoài cho doanh nghiệp

Mở thêm gần 3,9 tỷ USD dư địa vay nước ngoài cho doanh nghiệp

Chính phủ vừa nâng hạn mức vay thương mại nước ngoài trung, dài hạn của doanh nghiệp và tổ chức tín dụng lên tối đa 10 tỷ USD trong năm 2026. Dư địa vốn được mở rộng đáng kể, nhưng trách nhiệm trả nợ vẫn hoàn toàn thuộc bên vay vì các khoản vay không được Chính phủ bảo lãnh.
Từ hợp đồng 2,5 tỷ đến gần 76 tỷ đồng cát khai thác vượt phép

Từ hợp đồng 2,5 tỷ đến gần 76 tỷ đồng cát khai thác vượt phép

Giá trị chuyển nhượng quyền khai thác mỏ được khai tại tòa hơn 62 tỷ đồng nhưng hợp đồng chỉ thể hiện hơn 2,5 tỷ đồng. Sau khi được cấp phép, Công ty Thiên An Phát bị cáo buộc khai thác vượt gần 435.000 m³ cát, trị giá gần 76 tỷ đồng.
Hoàn thiện khung pháp lý quản lý xuất khẩu khoáng sản, thúc đẩy chế biến sâu

Hoàn thiện khung pháp lý quản lý xuất khẩu khoáng sản, thúc đẩy chế biến sâu

Việc xây dựng Thông tư mới về quản lý xuất khẩu khoáng sản tập trung làm rõ thẩm quyền quản lý, rà soát danh mục và chỉ tiêu kỹ thuật khoáng sản xuất khẩu, đồng thời bổ sung tiêu chuẩn chế biến sâu đối với đất hiếm. Quy định mới được kỳ vọng góp phần nâng cao giá trị tài nguyên, bảo đảm nguồn nguyên liệu cho sản xuất trong nước và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.