Thứ tư 18/11/2026 22:29
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Pháp luật

Nghị định 373/2026/NĐ-CP (Kỳ 3): Chuyển đổi đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp đối diện phép thử trách nhiệm và cạnh tranh

15/10/2026 08:05
Nghị định 373/2026/NĐ-CP đặt doanh nghiệp chuyển đổi trước trách nhiệm duy trì dịch vụ công, kế thừa nghĩa vụ và bảo vệ người lao động. Cơ hội tham gia thị trường đi cùng sức ép quản trị, cạnh tranh, buộc nhà đầu tư tính chi phí và rủi ro.
Nghị định 373/2026/NĐ-CP (Kỳ 1): Chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp, cơ hội nào cho khu vực tư nhân? Nghị định 373/2026/NĐ-CP (Kỳ 2): Định giá đơn vị sự nghiệp công lập, nhận diện rủi ro từ đất đai và công nợ

Nghị định 373/2026/NĐ-CP không chỉ thay đổi mô hình tổ chức của các đơn vị sự nghiệp công lập mà còn xác lập những yêu cầu về kế thừa nghĩa vụ, bảo đảm quyền lợi người lao động và duy trì cung ứng dịch vụ công. Đây là những yếu tố có thể quyết định hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp sau chuyển đổi, đồng thời tác động đến môi trường cạnh tranh với doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Nghị định 373/2026/NĐ-CP (Kỳ 3): Chuyển đổi đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp đối diện phép thử trách nhiệm và cạnh tranh
Nghị định 373/2026/NĐ-CP (Kỳ 3): Chuyển đổi đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp đối diện phép thử trách nhiệm và cạnh tranh

Chuyển thành doanh nghiệp không có nghĩa được rũ bỏ nghĩa vụ cũ

Một trong những nội dung quan trọng của Nghị định 373 nằm ở Điều 10 về quyền và nghĩa vụ của đơn vị sự nghiệp công lập sau khi chuyển thành công ty cổ phần.

Khoản 2 Điều 10 quy định doanh nghiệp phải tiếp tục cung cấp các loại dịch vụ sự nghiệp công trong thời gian tối thiểu 05 năm kể từ thời điểm chính thức chuyển đổi.

Đây là giới hạn đáng chú ý đối với chiến lược kinh doanh của nhà đầu tư.

Khác với việc mua một doanh nghiệp thương mại thông thường, nhà đầu tư tham gia đơn vị sự nghiệp chuyển đổi phải tính đến trách nhiệm duy trì hoạt động cung ứng dịch vụ công.

Khoản 4 Điều 10 tiếp tục xác định công ty cổ phần được sử dụng tài sản, nguồn vốn đã nhận bàn giao, kế thừa quyền và lợi ích hợp pháp, đồng thời chịu trách nhiệm về các khoản nợ, gồm cả nợ thuế, nợ vay lại vốn ODA, hợp đồng lao động và những nghĩa vụ khác của đơn vị chuyển đổi.

Như vậy, doanh nghiệp sau chuyển đổi không bắt đầu từ trạng thái không có nghĩa vụ tài chính.

Đối với nhà đầu tư, đây là lý do cần kiểm tra đầy đủ hồ sơ bàn giao, hợp đồng đang thực hiện, các nghĩa vụ phát sinh và khả năng tiếp tục cung cấp dịch vụ công.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa đang là khách hàng, nhà cung cấp hoặc đối tác, cần theo dõi việc chuyển giao hợp đồng để bảo đảm quyền lợi khi đơn vị thay đổi mô hình pháp lý.

Người lao động: Chi phí chuyển đổi và trách nhiệm duy trì ổn định hoạt động

Khoản 3 Điều 10 Nghị định 373 quy định đơn vị chuyển đổi có trách nhiệm sắp xếp, sử dụng tối đa người quản lý, người lao động và giải quyết chế độ đối với người nghỉ việc, thôi việc theo pháp luật.

Công ty cổ phần sau chuyển đổi có nghĩa vụ kế thừa toàn bộ trách nhiệm đối với người lao động từ đơn vị sự nghiệp công lập chuyển sang.

Quy định này cho thấy quá trình chuyển đổi không thể chỉ tập trung vào tài sản, cổ phần và vốn điều lệ.

Người lao động vừa là nguồn lực duy trì hoạt động chuyên môn, vừa là nhóm có quyền lợi cần được bảo đảm trong quá trình sắp xếp tổ chức.

Đối với người lao động dôi dư, Điều 39 phân biệt chính sách theo đối tượng và loại hợp đồng. Khoản 1 Điều 39 đề cập chính sách tinh giản biên chế đối với nhóm viên chức và người làm việc theo hợp đồng không xác định thời hạn thuộc điều kiện quy định; khoản 2 xác định việc giải quyết đối với hợp đồng lao động xác định thời hạn theo hợp đồng.

Dưới góc độ quản trị doanh nghiệp, việc xác định rõ số lượng nhân sự tiếp tục sử dụng, chi phí lao động và phương án tổ chức lại bộ máy có ý nghĩa trực tiếp đối với hiệu quả hoạt động sau chuyển đổi.

Nhà đầu tư cần xem xét không chỉ chi phí nhân công hiện tại, mà còn cả nghĩa vụ kế thừa hợp đồng, chế độ bảo hiểm, quyền lợi đã phát sinh và năng lực đáp ứng dịch vụ công.

Một phương án chuyển đổi có khả năng huy động vốn nhưng không giải quyết tốt nhân sự có thể tạo ra bất ổn vận hành, ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ và hiệu quả tài chính.

Cạnh tranh dịch vụ công: Cơ hội mở rộng nhưng không mặc nhiên được ưu tiên

Điều 37 Nghị định 373 quy định một số chính sách dành cho đơn vị sự nghiệp công lập sau chuyển đổi.

Theo khoản 1 Điều 37, doanh nghiệp chuyển đổi được hưởng chính sách ưu đãi như doanh nghiệp thành lập mới.

Khoản 4 Điều 37 cho phép tham gia cung cấp dịch vụ công khi đáp ứng các điều kiện theo quy định về đặt hàng, đấu thầu sản phẩm, dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước từ nguồn kinh phí chi thường xuyên.

Điều đáng chú ý là doanh nghiệp sau chuyển đổi không mặc nhiên được miễn điều kiện tham gia cung ứng dịch vụ công.

Về mặt chính sách, chuyển đổi mô hình có thể góp phần tạo động lực nâng cao chất lượng dịch vụ, hiệu quả sử dụng tài sản và trách nhiệm quản trị.

Tuy nhiên, tác động cạnh tranh cần được đánh giá thận trọng.

Doanh nghiệp chuyển đổi có thể kế thừa đội ngũ nhân sự, cơ sở vật chất và kinh nghiệm cung cấp dịch vụ công. Đây là những lợi thế mà doanh nghiệp mới gia nhập thị trường không phải lúc nào cũng có được.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, việc tham gia các gói thầu, hợp đồng cung cấp dịch vụ công cần dựa trên điều kiện lựa chọn nhà thầu, năng lực thực hiện và các quy định chuyên ngành.

Với hộ kinh doanh, tác động chủ yếu thể hiện ở sự thay đổi thị trường dịch vụ và cơ hội cung ứng hàng hóa, dịch vụ phụ trợ. Hộ kinh doanh không đương nhiên được tham gia mọi hoạt động đấu thầu hoặc cung ứng dịch vụ công nếu không đáp ứng điều kiện pháp luật.

Do đó, cạnh tranh công bằng cần được nhìn nhận từ việc bảo đảm các chủ thể đáp ứng cùng một hệ thống điều kiện phù hợp với tính chất dịch vụ.

Chuyển đổi mô hình phải tạo ra hiệu quả thực chất

Nghị định 373/2026/NĐ-CP đặt ra yêu cầu vừa đổi mới mô hình quản trị, vừa duy trì trách nhiệm đối với dịch vụ công và người lao động.

Đối với doanh nghiệp sau chuyển đổi, hiệu quả không chỉ nằm ở tăng vốn hoặc thay đổi cơ cấu sở hữu, mà còn ở khả năng quản lý tài sản, kiểm soát nghĩa vụ tài chính và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, đây là tín hiệu cần theo dõi để đánh giá lại cơ hội hợp tác, cạnh tranh và tham gia chuỗi cung ứng.

Chuyển đổi chỉ thực sự thành công khi hiệu quả kinh doanh được cải thiện mà không làm suy giảm chất lượng dịch vụ công, quyền lợi người lao động và trách nhiệm đối với nguồn lực nhà nước.

Tin bài khác
Thông tư 159/2026/TT-BQP: Mã ngành công nghệ quốc phòng có giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực?

Thông tư 159/2026/TT-BQP: Mã ngành công nghệ quốc phòng có giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực?

Thông tư 159/2026/TT-BQP quy định danh mục công nghệ quốc phòng phục vụ phân bổ nguồn lực, xét duyệt chuyên gia. Mã ngành không phải giấy phép hay căn cứ hưởng ưu đãi, nhận nhiệm vụ. Doanh nghiệp cần chứng minh năng lực và sử dụng theo đúng phạm vi.
Hỗ trợ hợp tác xã: Hồ sơ được tiếp nhận, đã có thể tính vào nguồn vốn?

Hỗ trợ hợp tác xã: Hồ sơ được tiếp nhận, đã có thể tính vào nguồn vốn?

Hồ sơ đăng ký hỗ trợ hợp tác xã được tiếp nhận không có nghĩa khoản hỗ trợ đã được duyệt. Từ biểu mẫu theo Thông tư 162/2026/TT-BTC, bài viết phân tích vì sao cần chuẩn bị số liệu và dự phòng vốn trước khi đặt cọc mua thiết bị.
Thông tư 28/2026/TT-BNV: Hồ sơ BHYT đã duyệt có phải làm lại từ năm 2027?

Thông tư 28/2026/TT-BNV: Hồ sơ BHYT đã duyệt có phải làm lại từ năm 2027?

Thông tư 28/2026/TT-BNV bảo lưu giá trị hồ sơ bảo hiểm y tế đã phê duyệt, không yêu cầu làm lại thủ tục nếu không có thay đổi. Từ 2027, dữ liệu điện tử được khai thác theo quy định, gắn với trách nhiệm bảo vệ thông tin cá nhân.
Thông tư 166/2026/TT-BQP: Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi kế toán, quyết toán bảo hiểm?

Thông tư 166/2026/TT-BQP: Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi kế toán, quyết toán bảo hiểm?

Thông tư 166/2026/TT-BQP quy định kế toán, quyết toán và công khai tài chính BHXH, BHTN, BHYT trong Bộ Quốc phòng. Doanh nghiệp thuộc phạm vi áp dụng phải phản ánh thu, chi bảo hiểm, lưu trữ chứng từ và đối chiếu nghĩa vụ đóng, tránh rủi ro quyết toán.
Thông tư 165/2026/TT-BQP: Sự cố công trình quốc phòng phải báo cáo trong 24 giờ

Thông tư 165/2026/TT-BQP: Sự cố công trình quốc phòng phải báo cáo trong 24 giờ

Thông tư 165/2026/TT-BQP quy định báo cáo sự cố công trình quốc phòng trong 24 giờ theo tuyến quản lý. Chủ đầu tư, nhà thầu ưu tiên cứu hộ, bảo vệ hiện trường, giảm rủi ro. Công trình hết hạn sử dụng cần chuẩn bị phương án trước 12 tháng.
Thông tư 162/2026/TT-BTC: Cập nhật thông tin hợp tác xã từ 2027 - Thời hạn và cách đối chiếu dữ liệu

Thông tư 162/2026/TT-BTC: Cập nhật thông tin hợp tác xã từ 2027 - Thời hạn và cách đối chiếu dữ liệu

Từ 1/1/2027, Thông tư 162/2026/TT-BTC quy định lịch cập nhật riêng cho tổ hợp tác, hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã. Khi thông tin đăng ký không khớp, doanh nghiệp cần đối chiếu dữ liệu đăng ký gốc trước khi ký hợp đồng, đặt cọc hoặc giao hàng.
Thông tư 28/2026/TT-BNV: Cập nhật danh sách BHYT trong 5 ngày làm việc từ năm 2027

Thông tư 28/2026/TT-BNV: Cập nhật danh sách BHYT trong 5 ngày làm việc từ năm 2027

Thông tư 28/2026/TT-BNV quy định UBND cấp xã lập danh sách bảo hiểm y tế và cập nhật thay đổi trong năm ngày làm việc. Đối chiếu dữ liệu, chuyển thông tin đúng hạn giúp hạn chế sai lệch, tránh ảnh hưởng quyền lợi người dân và giảm thủ tục.
Thông tư 166/2026/TT-BQP: Dự toán thu, chi bảo hiểm sai, doanh nghiệp đối mặt rủi ro gì?

Thông tư 166/2026/TT-BQP: Dự toán thu, chi bảo hiểm sai, doanh nghiệp đối mặt rủi ro gì?

Thông tư 166/2026/TT-BQP quy định lập dự toán, phân bổ và cấp kinh phí BHXH, BHTN, BHYT trong Bộ Quốc phòng. Doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý cần dự báo quỹ lương, nhu cầu chi; cơ sở quân y theo dõi, điều chỉnh dự kiến chi khám chữa bệnh.
Thông tư 159/2026/TT-BQP: AI, tự động hóa, vật liệu mới mở cơ hội gì cho doanh nghiệp?

Thông tư 159/2026/TT-BQP: AI, tự động hóa, vật liệu mới mở cơ hội gì cho doanh nghiệp?

Thông tư 159/2026/TT-BQP phân loại AI, học máy, tự động hóa và vật liệu tiên tiến. Doanh nghiệp cần phân biệt sản phẩm thương mại với năng lực nghiên cứu công nghệ lõi, tránh hiểu mã ngành là căn cứ hưởng ưu đãi hoặc được giao nhiệm vụ quốc phòng.
Thông tư 165/2026/TT-BQP: Hạng mục bị che khuất phải lưu ảnh, video để nghiệm thu thế nào?

Thông tư 165/2026/TT-BQP: Hạng mục bị che khuất phải lưu ảnh, video để nghiệm thu thế nào?

Thông tư 165/2026/TT-BQP yêu cầu ảnh, video đối với bộ phận công trình bị che khuất, che lấp. Doanh nghiệp cần lưu trữ chứng cứ đúng thời hạn, quản lý hồ sơ số và BIM phù hợp, bảo vệ bí mật nhà nước, hạn chế tranh chấp về nghiệm thu.
Thông tư 162/2026/TT-BTC: Đăng ký hợp tác xã từ 1/1/2027, dùng biểu mẫu nào?

Thông tư 162/2026/TT-BTC: Đăng ký hợp tác xã từ 1/1/2027, dùng biểu mẫu nào?

Từ ngày 1/1/2027, Thông tư 162/2026/TT-BTC áp dụng biểu mẫu đăng ký hợp tác xã mới. Nhóm hộ cần thống nhất người đại diện, vốn góp và trách nhiệm hợp đồng trước khi nộp. Hồ sơ chuyển tiếp cần đối chiếu ngày tiếp nhận và thời điểm sửa đổi, bổ sung.
Hàng Việt Nam có chuẩn xuất xứ riêng từ năm 2027

Hàng Việt Nam có chuẩn xuất xứ riêng từ năm 2027

Nghị định 384/2026/NĐ-CP lần đầu thiết lập khung pháp lý riêng về xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa sản xuất, lưu thông trong nước, với tiêu chí rõ về chuyển đổi mã số, hàm lượng giá trị Việt Nam và các công đoạn không đủ để tạo xuất xứ.
Doanh nghiệp quân đội được mở rộng cơ chế đầu tư và tài chính đặc thù

Doanh nghiệp quân đội được mở rộng cơ chế đầu tư và tài chính đặc thù

Nghị định 404/2026/NĐ-CP mở rộng cơ chế tài chính doanh nghiệp quân đội, cho phép tham gia sâu hơn vào các dự án công nghệ chiến lược, sử dụng nguồn lực ngân sách cho nhiệm vụ được giao và bổ sung cơ chế đầu tư mạo hiểm riêng đối với Viettel.
Thông tư 165/2026/TT-BQP: Phân cấp công trình quốc phòng, nhà thầu cần lưu ý gì khi nghiệm thu?

Thông tư 165/2026/TT-BQP: Phân cấp công trình quốc phòng, nhà thầu cần lưu ý gì khi nghiệm thu?

Thông tư 165/2026/TT-BQP phân định loại, cấp công trình quốc phòng và thẩm quyền kiểm tra nghiệm thu. Doanh nghiệp cần xác định đúng đầu mối, chuẩn bị hồ sơ từ khâu thi công để hạn chế chậm tiến độ, phát sinh chi phí và tranh chấp hợp đồng.
Thông tư 28/2026/TT-BNV: Ai được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế từ năm 2027?

Thông tư 28/2026/TT-BNV: Ai được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế từ năm 2027?

Thông tư 28/2026/TT-BNV hướng dẫn xác định người được ngân sách đóng bảo hiểm y tế, yêu cầu mỗi người một thông tin tham gia. Người thuộc nhiều diện chính sách được lập danh sách theo mức hưởng cao nhất. Doanh nghiệp cần tránh nhầm lẫn nghĩa vụ đóng BHYT.