Xuất nhập khẩu lập kỷ lục năm 2025, tạo đà tăng trưởng 15-16% trong năm 2026

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiếp tục biến động nhanh và khó lường. Căng thẳng địa chính trị kéo dài, xu hướng gia tăng bảo hộ thương mại, các điều chỉnh chính sách thuế quan của những nền kinh tế lớn cùng quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu đang tác động sâu sắc tới hoạt động sản xuất, lưu thông hàng hóa và thương mại quốc tế.

Bên cạnh đó, các yêu cầu ngày càng cao về tiêu chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn xanh, phát triển bền vững, cùng với tác động ngày càng rõ nét của chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang đặt ra nhiều thách thức mới đối với hoạt động sản xuất và xuất khẩu của các quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Xuất nhập khẩu tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, cho biết năm 2025, bối cảnh thương mại quốc tế diễn biến khó lường do tác động của căng thẳng địa chính trị và chính sách thuế quan của các nước lớn. Trong nước, tình hình thiên tai, bão lũ diễn biến phức tạp, nhiều đợt vượt mức lịch sử, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất và đời sống.

Tuy nhiên, với sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng hướng, đồng bộ, quyết liệt của Đảng, Nhà nước; sự vào cuộc kịp thời, hiệu quả của các bộ, ngành, địa phương; cùng với nỗ lực vượt bậc của cộng đồng doanh nghiệp và người dân, tình hình kinh tế - xã hội của nước ta tiếp tục khởi sắc, đạt được những kết quả tích cực, tương đối toàn diện trên nhiều lĩnh vực.

Toàn cảnh Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu năm 2026

Trong đó, nổi bật là hoạt động xuất nhập khẩu với mức tăng trưởng ấn tượng, liên tục đạt các kỷ lục mới và tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế đất nước. Cụ thể, năm 2025, mặc dù chịu tác động bất lợi từ môi trường quốc tế và thiên tai trong nước, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt 930,1 tỷ USD, tăng 18,2% so với năm 2024. Cán cân thương mại đạt thặng dư 20 tỷ USD, đánh dấu 10 năm liên tiếp xuất siêu kể từ năm 2016, qua đó tiếp tục củng cố nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô và nâng cao vị thế của Việt Nam trong thương mại toàn cầu.

Bên cạnh những kết quả rất đáng ghi nhận, ông Nguyễn Anh Sơn cũng nhấn mạnh rằng hoạt động xuất khẩu của Việt Nam đang đứng trước nhiều khó khăn và thách thức mới. Trên bình diện quốc tế, môi trường thương mại toàn cầu đang thay đổi nhanh và khó dự đoán. Kinh tế thế giới được đánh giá là đang hồi phục nhưng mong manh, tiềm ẩn nhiều rủi ro từ nợ công, xung đột địa chính trị và xu hướng gia tăng chủ nghĩa bảo hộ. Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới năm 2026, Tổng Giám đốc World Trade Organization đã cảnh báo việc chủ nghĩa bảo hộ gia tăng trên phạm vi toàn cầu có thể làm suy yếu hệ thống thương mại quốc tế.

Việc các nền kinh tế lớn tăng cường sử dụng các công cụ thuế quan và phi thuế quan khiến môi trường thương mại trở nên kém ổn định, kém dự đoán hơn. Bên cạnh đó, sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo đang tái định hình thị trường lao động và sản xuất, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất, năng suất và giá trị gia tăng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ở trong nước, tăng trưởng xuất khẩu hiện nay vẫn phụ thuộc đáng kể vào khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Nhiều ngành hàng còn phụ thuộc lớn vào nguyên liệu, linh kiện nhập khẩu, khiến hoạt động sản xuất và xuất khẩu dễ bị tổn thương trước các cú sốc bên ngoài. Năng lực thiết kế, marketing quốc tế và xây dựng thương hiệu của doanh nghiệp Việt Nam còn hạn chế, trong khi nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp khó khăn trong việc đáp ứng đồng bộ các tiêu chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn xanh và tiêu chuẩn cao của các thị trường nhập khẩu.

Năm 2026, năm bản lề của giai đoạn phát triển mới

Ông Nguyễn Anh Sơn nhấn mạnh, năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi là năm đầu tiên triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030, mở đầu cho một giai đoạn phát triển mới của đất nước. Để hoàn thành thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, hoạt động xuất khẩu cần tiếp tục phát huy vai trò là động lực then chốt, đồng thời phải chuyển mạnh từ tăng trưởng theo chiều rộng sang tăng trưởng theo chiều sâu, hiệu quả và bền vững, gắn với nâng cao giá trị gia tăng, hàm lượng công nghệ và năng lực tự chủ của nền kinh tế.

Xuất nhập khẩu lập kỷ lục năm 2025, tạo đà tăng trưởng 15-16% trong năm 2026

Theo Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 8/1/2026 của Chính phủ, mục tiêu đặt ra cho năm 2026 là tốc độ tăng tổng kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 15-16% so với năm 2025. Để đạt được mục tiêu này, kim ngạch xuất khẩu năm 2026 cần đạt khoảng 546-550 tỷ USD, tương ứng với mức bình quân 45-46 tỷ USD mỗi tháng. Đây được đánh giá là mục tiêu đầy thách thức, đòi hỏi nỗ lực cao độ của các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp.

Hội nghị được Bộ Công Thương tổ chức nhằm lắng nghe, tiếp thu các ý kiến đóng góp, đề xuất và kiến nghị từ các bộ, ngành, hiệp hội ngành hàng, cộng đồng doanh nghiệp, các chuyên gia và nhà khoa học. Trên cơ sở đó, Bộ Công Thương sẽ tham mưu cho Chính phủ các chính sách và giải pháp đột phá, khả thi, có thể triển khai ngay để thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu, nâng cao giá trị nội địa, khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do, đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, logistics và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Các đại biểu tham dự hội nghị cũng thống nhất nhận định rằng, trong bối cảnh mới, xuất khẩu Việt Nam cần được thúc đẩy theo hướng hài hòa giữa tăng trưởng quy mô và nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng, qua đó tạo nền tảng vững chắc để duy trì đà tăng trưởng cao và bền vững trong năm 2026 và những năm tiếp theo.